Nghiên cứu gây tranh cãi: Vì sao phụ nữ thường được tin tưởng hơn nam giới?

Theo Daily Mail, các đặc điểm khuôn mặt mang tính nam mạnh như xương hàm góc cạnh, gò má cao hay ánh nhìn cứng được não bộ con người liên hệ với sự hung hăng và xu hướng thiếu trung thực. Trong khi đó, các đường nét mềm mại ở nữ giới lại tạo cảm giác an toàn, đồng cảm và dễ tạo dựng niềm tin hơn.

Dưới góc nhìn tâm lý học tiến hóa, các chuyên gia cho rằng hiện tượng này có liên quan đến yếu tố sinh học và bản năng sinh tồn. Testosterone – hormone thường gắn với các đặc điểm nam tính – đồng thời cũng liên quan đến hành vi cạnh tranh và xu hướng thống trị, khiến con người vô thức hình thành cảm giác dè chừng.

Tuy nhiên, Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA) cho rằng đây không phải bằng chứng về bản chất đạo đức của nam hay nữ, mà phản ánh “hiệu ứng hào quang” – hiện tượng não bộ để ngoại hình chi phối đánh giá về tính cách và mức độ trung thực của một cá nhân.

Điều đáng chú ý là nghiên cứu này không chỉ mang ý nghĩa tâm lý học mà còn tác động trực tiếp đến kinh tế, tuyển dụng và cấu trúc quyền lực toàn cầu.

Harvard Business Review nhận định trong môi trường doanh nghiệp hiện đại, nam giới có ngoại hình mạnh mẽ thường được xem là quyết đoán và phù hợp với vai trò lãnh đạo. Nhưng nghịch lý là họ cũng dễ đối mặt với “khoảng trống niềm tin” lớn hơn từ nhân viên, khách hàng hoặc đối tác.

Trong khi đó, nữ lãnh đạo ngày càng được đánh giá cao ở khả năng tạo đồng cảm, minh bạch và xây dựng văn hóa doanh nghiệp – những yếu tố đang trở thành tiêu chuẩn quan trọng trong kỷ nguyên ESG và quản trị bền vững.

Forbes cho rằng yếu tố “đáng tin cậy” thậm chí đang trở thành lợi thế cạnh tranh kinh tế. Trong các lĩnh vực như marketing, chăm sóc khách hàng hay tư vấn tài chính, phụ nữ thường tạo hiệu quả tốt hơn nhờ khả năng xây dựng lòng tin thương hiệu và kết nối cảm xúc với người tiêu dùng.

Ở chiều ngược lại, những nam giới sở hữu gương mặt quá góc cạnh hoặc biểu cảm cứng có thể vô thức khiến đối tác trở nên phòng thủ hơn trong các cuộc đàm phán kinh doanh căng thẳng.

Các chuyên gia cảnh báo tác động lớn nhất của xu hướng này nằm ở thời đại trí tuệ nhân tạo. Bloomberg cho biết nhiều tập đoàn toàn cầu đang sử dụng AI trong tuyển dụng và đánh giá ứng viên. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng các thuật toán có thể “học” lại định kiến xã hội từ dữ liệu quá khứ.

Nếu AI vô thức đánh giá những gương mặt nam tính mạnh là “kém đáng tin” hoặc “có nguy cơ gian lận cao hơn”, thế giới có thể đối mặt với một dạng phân biệt đối xử mới mang tên “định kiến thuật toán”.

Trong bối cảnh đó, nhiều tập đoàn đa quốc gia đã bắt đầu tăng cường các chương trình đào tạo về “định kiến vô thức” nhằm hạn chế việc ra quyết định dựa trên cảm tính ngoại hình thay vì năng lực thực tế.

The Economist nhận định sự thay đổi này cũng đang tác động đến cấu trúc quyền lực toàn cầu. Trong ngoại giao và chính trị, nơi niềm tin là yếu tố sống còn, các nữ lãnh đạo hoặc nhà ngoại giao nữ có thể nắm giữ lợi thế “quyền lực mềm” lớn hơn nhờ tạo cảm giác ít đe dọa và dễ hợp tác hơn trong mắt đối phương.

Financial Times cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn mà “sự đáng tin cậy” dần trở thành chuẩn mực quyền lực mới, thay thế hình mẫu lãnh đạo cứng rắn và áp đặt từng thống trị trong nhiều thập kỷ trước.