Lan tỏa tri thức và văn hóa đọc qua Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII
Với nhiều điều chỉnh quan trọng về cơ cấu giải, tiêu chí xét chọn và phương thức tổ chức, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tiếp tục khẳng định vị thế của một giải thưởng cấp quốc gia trong lĩnh vực xuất bản. Không chỉ tôn vinh các tác phẩm có giá trị nổi bật, giải thưởng còn góp phần lan tỏa tri thức, định hướng bạn đọc và thúc đẩy văn hóa đọc trong xã hội.
Được tổ chức thường niên từ năm 2018 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng Sách Quốc gia đã từng bước trở thành một sự kiện văn hóa có uy tín trong lĩnh vực xuất bản. Qua bảy kỳ tổ chức, nhiều tác phẩm có giá trị về tư tưởng, học thuật, khoa học và thẩm mỹ đã được phát hiện, tôn vinh, góp phần khẳng định vai trò của sách trong đời sống văn hóa – tri thức của đất nước.
Ở lần tổ chức thứ VIII, Giải thưởng tiếp tục được đổi mới nhằm nâng cao chất lượng xét chọn. Điểm đáng chú ý là cơ cấu giải được điều chỉnh từ 5 mảng xuống còn 4 mảng trên cơ sở hợp nhất các lĩnh vực có nội dung tương đồng. Theo đó, mảng sách chính trị, kinh tế được hợp nhất với mảng sách khoa học xã hội và nhân văn thành mảng sách chính trị, kinh tế, khoa học xã hội và nhân văn. Việc sắp xếp lại này nhằm phù hợp với thực tiễn hoạt động xuất bản, đồng thời tạo điều kiện để đánh giá tác phẩm một cách toàn diện, liên ngành hơn.
Bên cạnh đó, mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung các nội dung về giáo dục và đổi mới sáng tạo, phản ánh yêu cầu phát triển tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức. Điều này giúp tăng khả năng phát hiện và tôn vinh các bộ sách có giá trị ứng dụng cao, gắn với thực tiễn phát triển của đất nước.
Hệ thống tiêu chí chấm giải cũng được rà soát, hoàn thiện theo hướng rõ ràng và minh bạch hơn. Cơ cấu điểm được điều chỉnh nhằm đề cao giá trị tư tưởng, học thuật và đóng góp thực tiễn của tác phẩm; đồng thời chú trọng khả năng phổ biến tri thức mới và mức độ lan tỏa trong xã hội. Đối với sách dịch, Ban Tổ chức bổ sung tiêu chí riêng nhằm bảo đảm sự công bằng và phù hợp với đặc thù của loại hình này.
Một điểm mới của mùa giải năm nay là việc mở rộng đối tượng đề cử. Ngoài các nhà xuất bản, bạn đọc và cơ quan báo chí cũng có thể tham gia giới thiệu tác phẩm. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” tiếp tục được duy trì, kết hợp giữa chấm chuyên môn và bình chọn công khai, qua đó phản ánh rõ hơn tiếng nói của cộng đồng độc giả.
Theo kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII thu hút sự tham gia của 46/52 nhà xuất bản trong cả nước với 397 tên sách và bộ sách (512 cuốn), tăng so với kỳ trước. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” cũng ghi nhận hơn 150 cuốn sách được độc giả đề cử.
Hội đồng Sơ khảo, Hội đồng Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng quy tụ hơn 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia uy tín và nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Quy trình chấm giải được thực hiện nghiêm túc, qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện và bỏ phiếu kín nhằm bảo đảm tính khách quan và chất lượng chuyên môn.
Kết quả, 50 cuốn sách và bộ sách đã được đề xuất trao giải, gồm 2 Giải A, 17 Giải B, 23 Giải C, 5 Giải Khuyến khích và 5 Giải “Sách được bạn đọc yêu thích”.
Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII dự kiến diễn ra vào 20 giờ ngày 8/3/2026 tại Trường quay S1, Đài Truyền hình Việt Nam và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1. Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức cũng phối hợp với các nhà xuất bản trưng bày, giới thiệu các bộ sách có giá trị cao và các tác phẩm đạt giải qua các kỳ, góp phần tiếp tục lan tỏa giá trị của sách và khẳng định vai trò của xuất bản trong phát triển văn hóa, con người Việt Nam.
Lê Minh
