Giải pháp Tương lai: Bệ phóng để startup bay lên cùng cộng đồng
Demo Day của Dự án Giải pháp Tương lai – Shinhan Square Bridge Việt Nam 2025–2026 vừa diễn ra tại Hà Nội ngày 15/1, khép lại giai đoạn thử nghiệm Proof of Concept (PoC) tại Việt Nam và mở ra chặng đường kết nối, mở rộng tác động xã hội – môi trường cho các startup theo mô hình đổi mới sáng tạo mở xã hội.
Dự án được tài trợ bởi Shinhan Financial Group Hope Foundation thông qua United Way Worldwide, do Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững MSD – MSD United Way Việt Nam điều phối và triển khai theo định hướng hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được phê duyệt tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ, với sự đồng hành của Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC).
Giải pháp Tương lai được xây dựng trên cách tiếp cận Đổi mới sáng tạo mở xã hội (Social Open Innovation), trong đó startup không phát triển giải pháp một cách đơn lẻ mà đồng kiến tạo cùng các chủ thể trong hệ sinh thái, từ viện – trường, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, nhà đầu tư đến cơ quan quản lý và cộng đồng thụ hưởng. Đổi mới sáng tạo vì thế gắn trực tiếp với các thách thức xã hội, môi trường và mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam.
Triết lý vận hành xuyên suốt dự án là sáng kiến BAY LÊN – SOAR của Viện MSD, dựa trên bốn trụ cột: tạo tác động xã hội – môi trường rõ ràng; đồng kiến tạo đa bên; hành động dựa trên dữ liệu và bằng chứng PoC; và mở rộng có trách nhiệm, phù hợp với bối cảnh địa phương. Cách tiếp cận này giúp startup vừa kiểm chứng tính khả thi của giải pháp, vừa định hình hướng phát triển dài hạn trong hệ sinh thái.
Khác với các chương trình tăng tốc truyền thống, Giải pháp Tương lai đặt startup vào bối cảnh triển khai thực tế ngay từ đầu. Trọng tâm của Demo Day là 10 startup đến từ Việt Nam và Hàn Quốc, hoạt động trong hai lĩnh vực: giáo dục trong kỷ nguyên mới và nông nghiệp hiệu quả – bền vững. Trong quá trình tham gia dự án, các đội đã trực tiếp triển khai PoC tại Việt Nam nhằm giải quyết các bài toán cụ thể như chuyển đổi giáo dục, ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp, giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Các PoC được triển khai theo lộ trình có cấu trúc, với sự cố vấn đa bên và sự tham gia của các đơn vị tiếp nhận giải pháp, cộng đồng địa phương, trường học, nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Trên cơ sở dữ liệu và bằng chứng thu thập được từ thực địa, startup điều chỉnh mô hình kinh doanh, đánh giá tác động xã hội – môi trường và chuẩn bị cho giai đoạn mở rộng.
Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh đổi mới sáng tạo chỉ bền vững khi được đặt trong cơ chế hệ sinh thái, nơi các giải pháp được thử nghiệm trong thực tiễn và kết nối đồng bộ với chính sách, thị trường và cộng đồng.
Tại Demo Day, Ban Tổ chức công bố các giải thưởng dựa trên đánh giá tổng hợp về tính phù hợp địa phương, tác động xã hội – môi trường và khả năng mở rộng. Giải Quán quân trị giá 10.000 USD thuộc về Vandalsoft; Giải Á quân (7.500 USD) trao cho Shoes Agtech – Airboots; hai Giải Quý quân (5.000 USD/giải) thuộc về Plantner và Recycle Ledger. Giải Bình chọn từ Cộng đồng được trao cho Ecosoi với giải pháp chuyển đổi phế phẩm lá dứa thành sợi dệt bền vững.
Bên cạnh các giải thưởng, Demo Day còn ghi nhận nhiều hợp tác được hình thành ngay trong khuôn khổ dự án, tiêu biểu như BizCare × Plantner, Ecosoi × Kymviet, Ecosoi × Saigon Heritage by Lê House, DDOIT × Zodiac Clarity và MSD United Way Việt Nam × Shoes Agtech. Đây được xem là kết quả trực tiếp của quá trình thử nghiệm PoC gắn với hệ sinh thái, khi giải pháp được chuyển hóa thành cam kết hợp tác dài hạn.
Chia sẻ về vai trò của cơ chế cộng đồng, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện MSD, Giám đốc Dự án Giải pháp Tương lai, cho rằng sự tham gia của giám khảo cộng đồng giúp bảo đảm các giải pháp được đánh giá từ góc nhìn thực tiễn và phản ánh đúng nhu cầu của nhóm hưởng lợi.
Khép lại Demo Day, tinh thần BAY LÊN – SOAR tiếp tục được khẳng định: startup chỉ thực sự “cất cánh” khi giải pháp xuất phát từ nhu cầu thực, được kiểm chứng bằng bằng chứng triển khai và được nâng đỡ bởi sự đồng hành của hệ sinh thái. Đây cũng là định hướng lâu dài của Dự án Giải pháp Tương lai trong việc hỗ trợ các sáng kiến mở rộng tác động xã hội – môi trường bền vững, đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs).
TGA
