Cần bảo đảm sự thống nhất trong Quy chế hoạt động Trung tâm tài chính quốc tế
Góp ý Dự thảo Quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế, không ít ý kiến đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục cân nhắc, hoàn thiện một số nội dung để bảo đảm sự thống nhất của pháp luật.
Dự thảo Quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế được xây dựng gồm 11 Chương, 07 Phụ lục, ưu tiên áp dụng để giải quyết các vấn đề liên quan đến phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Quy chế; cho phép áp dụng trực tiếp các quy định thuận lợi hơn của điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên đối với các lĩnh vực mới chưa có quy định.
Nội dung Quy chế quy định về mô hình tổ chức, nguyên tắc vận hành; hệ sinh thái dịch vụ, thành viên; cơ chế, chính sách đặc thù và thẩm quyền điều hành đặc biệt; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; cơ chế tài chính và nhân sự… của Trung tâm tài chính quốc tế.
Trong đó, mô hình quản trị của Trung tâm với Hội đồng điều hành là cơ quan cao nhất, chịu trách nhiệm quyết định chiến lược phát triển. Cơ quan điều hành tại TP Hồ Chí Minh, TP Đà Nẵng có tư cách pháp nhân và con dấu, được vận hành theo cơ chế “một cửa điện tử”, chịu trách nhiệm quản lý hành chính, điều phối và hỗ trợ thành viên.
Đáng chú ý, Quy chế quy định cơ chế chính sách đặc thù và thẩm quyền điều hành đặc biệt của Trung tâm về điều chỉnh đất đai và quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư, dự án PPP đặc biệt và mua sắm, quản lý tài sản công.
Bên cạnh đó, về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đại diện của cơ quan chủ trì soạn thảo nhấn mạnh, mục tiêu của cơ chế là tạo không gian cho các tổ chức, doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh tài chính, công nghệ mới còn trong giai đoạn phát triển nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và thu thập dữ liệu thực tiễn để hoàn thiện khung pháp lý; đồng thời phải bảo vệ người tiêu dùng và quản lý rủi ro một cách phù hợp, bảo đảm minh bạch thông tin, an toàn hệ thống và tính khả thi khi mở rộng hoạt động.
Đánh giá cao các nội dung được đề xuất, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, tham gia góp ý Dự thảo, không ít ý kiến đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục cân nhắc một số nội dung để đảm bảo tính thống nhất pháp luật.
Góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo, đại diện Bộ Công Thương cho rằng, Quy chế chỉ nên điều chỉnh hoạt động của các cơ quan điều hành, cơ quan giám sát, các phòng ban thuộc Trung tâm tài chính quốc tế. Đối với nhà đầu tư, cần điều chỉnh bằng quy định khác hoặc bằng các Nghị định.
Còn theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, Dự thảo Quy chế chưa đảm bảo nội dung quy định tại Nghị định số 329/2025/NĐ-CP về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; nhiều nội dung còn mâu thuẫn trong chính Dự thảo và mâu thuẫn với Nghị định khác.
Bên cạnh đó, liên quan đến cơ chế phối hợp, giám sát, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho rằng, Dự thảo chưa thể hiện rõ sự phối hợp giữa 2 cơ quan chức năng tại địa phương và với cơ quan khác…
Ngoài các nội dung đã nêu, để tránh trùng lặp, không cần thiết do pháp luật hiện hành đã có quy định cụ thể, một số ý kiến cũng đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, cân nhắc một số nội dung như: Khái niệm về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tại khoản 14 Điều 3 Dự thảo Quy chế đã được quy định tại Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025; khái niệm tài sản số tại khoản 20 Điều 3 Dự thảo Quy chế cũng đang được quy định tại Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025; sử dụng thống nhất khái niệm “tài sản số” thay vì “tài sản kỹ thuật số” như khoản 1 Điều 41 của Dự thảo Quy chế.
Xoay quanh nội dung Dự thảo, qua ý kiến của đại diện các bộ, ngành, chuyên gia tại cuộc họp Hội đồng tư vấn, góp ý Dự thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cũng đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng tính hợp hiến, hợp pháp, sự đồng bộ, thống nhất của pháp luật.
Theo Thứ trưởng, Trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh của Việt Nam được quy định bảo đảm thông lệ quốc tế, có tính vượt trội. Tuy nhiên, quy định trong Dự thảo Quy chế, kể cả các quy định vượt trội, vẫn phải bảo đảm nguyên tắc phù hợp quy định pháp luật; đồng thời, rà soát về phạm vi điều chỉnh để bảo đảm sự thống nhất.
Gia Nguyễn – Diễn đàn Doanh nghiệp
