Amazon bước vào “đại tu nội bộ”: Ép quay lại văn phòng, sa thải và dồn toàn lực cho AI

Amazon – tập đoàn thương mại điện tử và điện toán đám mây hàng đầu thế giới – đang trải qua một trong những giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng nhất kể từ khi hình thành mô hình tăng trưởng hiện đại. Từ “văn hóa Day 1” từng được coi là biểu tượng đổi mới, doanh nghiệp giờ đây bị cuốn vào vòng xoáy của ba áp lực lớn gồm bắt buộc quay lại văn phòng 5 ngày/tuần, làn sóng cắt giảm nhân sự và cuộc chạy đua chuyển dịch sang trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo tổng hợp từ nhiều nguồn quốc tế, những thay đổi này không chỉ phản ánh điều chỉnh nội bộ của Amazon mà còn được xem như phép thử đối với toàn bộ mô hình quản trị lao động trong ngành công nghệ toàn cầu.

Câu chuyện bắt đầu từ chính sách yêu cầu nhân viên quay trở lại văn phòng làm việc 5 ngày mỗi tuần (RTO – Return to Office). Theo các ghi nhận từ Business Insider, chính sách này đang tạo ra làn sóng phản ứng mạnh trong nội bộ, khi nhiều nhân viên cho rằng đây là sự đảo ngược hoàn toàn xu hướng làm việc linh hoạt từng hình thành trong giai đoạn đại dịch.

Ở chiều ngược lại, theo The Wall Street Journal, ban lãnh đạo Amazon, đứng đầu là CEO Andy Jassy, cho rằng sự hiện diện trực tiếp tại văn phòng là điều kiện cần để khôi phục “văn hóa kết nối, học hỏi và sáng tạo”, yếu tố được xem là cốt lõi giúp tập đoàn duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Tuy nhiên, theo phân tích của Reuters và Bloomberg, chính sách RTO cũng đang bị nhìn nhận như một dạng “sa thải gián tiếp”, khi một bộ phận nhân sự không thể đáp ứng yêu cầu buộc phải tự rời bỏ công việc, qua đó giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí tái cấu trúc mà không cần sa thải trực tiếp quy mô lớn.

Song song với RTO, Amazon đang đẩy mạnh một chiến lược chuyển đổi trọng tâm sang AI. Theo Financial Times, áp lực cạnh tranh trong mảng điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo đang khiến Amazon Web Services (AWS) bước vào cuộc đua sống còn với Microsoft Azure và Google Cloud. Điều này buộc tập đoàn phải tái phân bổ nguồn lực mạnh mẽ hơn cho các mảng AI và hạ tầng dữ liệu.

Cùng quan điểm, CNBC cho biết Amazon đang đồng thời thu hẹp nhiều mảng kinh doanh truyền thống như Alexa thế hệ cũ, Prime Video hay Twitch, trong khi đẩy mạnh đầu tư vào trung tâm dữ liệu và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đây được xem là quá trình tái cơ cấu danh mục đầu tư nhằm tối ưu hóa hiệu suất trong kỷ nguyên AI.

Sự thay đổi này đang tạo ra những biến động rõ rệt trong văn hóa doanh nghiệp. Theo phân tích của BBC, làn sóng sa thải và tái cấu trúc tại các tập đoàn công nghệ lớn đang làm suy giảm mạnh mức độ gắn kết của người lao động. Tại Amazon, văn hóa “Day 1” – từng mang ý nghĩa khởi đầu đổi mới – nay lại được nhiều nhân viên mô tả như trạng thái bất ổn thường trực.

Tầm ảnh hưởng của Amazon vượt xa phạm vi nội bộ doanh nghiệp. Với hơn 1,5 triệu nhân sự trên toàn cầu, các quyết định của tập đoàn thường trở thành tiêu chuẩn tham chiếu cho toàn ngành công nghệ. Theo Forbes, xu hướng quay lại văn phòng của Amazon có thể kích hoạt hiệu ứng dây chuyền, buộc nhiều doanh nghiệp khác điều chỉnh chính sách làm việc linh hoạt trong giai đoạn hậu Covid-19.

Trong khi đó, theo Bloomberg, việc gia tăng tần suất nhân sự quay lại văn phòng cũng có thể tạo tác động tích cực tới thị trường bất động sản thương mại tại các trung tâm lớn như Seattle, New York hay London, khi nhu cầu sử dụng văn phòng được cải thiện trở lại.

Ở góc độ dài hạn, giới phân tích cho rằng sự chuyển dịch mạnh sang AI sẽ làm gia tăng khoảng cách năng lực lao động giữa các nhóm nhân sự. Những người không thích ứng được với công cụ AI có nguy cơ bị thay thế, không chỉ tại Mỹ mà còn lan rộng sang các trung tâm gia công công nghệ tại châu Á và Mỹ Latinh.

Trong ngắn hạn, Amazon có thể đối mặt với hiện tượng “chảy máu chất xám” khi một bộ phận nhân sự cấp cao tìm kiếm môi trường làm việc linh hoạt hơn. Tuy nhiên, về dài hạn, quá trình tái cấu trúc hiện tại được đánh giá là bước đi tất yếu nhằm củng cố vị thế trong cuộc đua AI toàn cầu, khi ngành công nghệ bước vào giai đoạn tối ưu hóa thay vì mở rộng quy mô như trước đây.