5 lý do khiến giá vàng quốc tế áp sát 5.000 USD/oz
Chỉ 3 tháng sau khi lần đầu vượt mốc 4.000 USD/ounce – mức giá từng bị coi là “không tưởng” – giá vàng quốc tế đã áp sát ngưỡng 5.000 USD/oz.
Trên thị trường thế giới, giá vàng kỳ hạn tăng 1,5% trong phiên thứ Tư, chốt ở mức kỷ lục 4.831,80 USD/ounce. Tính riêng trong tháng này, giá vàng đã tăng hơn 500 USD, bao gồm mức tăng kỷ lục trong một ngày là 171,20 USD.
Theo Wall Street Journal, có 5 yếu tố đang thúc đẩy giá vàng bứt phá trong năm 2026.
Giao dịch phá giá tiền tệ
Một trong những lực mua mạnh nhất đến từ nhóm nhà đầu tư lo ngại sức mạnh dài hạn của đồng USD và các đồng tiền chủ chốt khác. Họ tìm đến vàng như một nơi trú ẩn giá trị trước nguy cơ lạm phát kéo dài, nợ công phình to và chính sách tài khóa – tiền tệ ngày càng khó đoán.
Trong những tháng gần đây, loạt động thái của chính quyền Mỹ – từ áp lực công khai lên Chủ tịch Fed FED Jerome Powell, các đe dọa thuế quan với châu Âu, cho tới những căng thẳng địa chính trị – đã làm sống lại nỗi lo về sự bền vững của trật tự tài chính hiện tại. Trên Phố Wall, chiến lược này được gọi là “debasement trade”: đặt cược rằng giá trị tiền pháp định sẽ bị bào mòn theo thời gian.
Đầu năm 2025, khi làn sóng thuế quan khiến đồng USD trải qua nửa đầu năm tồi tệ nhất trong 50 năm, dòng tiền đổ mạnh vào vàng. Đà tăng tiếp diễn sau khi Fed phát tín hiệu cắt giảm lãi suất dù lạm phát vẫn trên mục tiêu. Cùng lúc, nợ công tăng nhanh và chính sách nới lỏng ở châu Âu và Nhật Bản càng củng cố lập luận rằng các “trụ cột” tài chính truyền thống đang chịu áp lực.
“Đà tăng giá vàng rốt cuộc xoay quanh chữ niềm tin,” Daniel Ghali, chiến lược gia của TD Securities, nhận định.
Lãi suất Mỹ thấp hơn
Việc Fed cắt giảm lãi suất đã làm suy yếu sức hấp dẫn của trái phiếu chính phủ và tiền mặt – những tài sản từng rất hấp dẫn trong giai đoạn thắt chặt tiền tệ 2022–2023. Khi lợi suất giảm, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng cũng giảm theo.
Tài sản trong các quỹ thị trường tiền tệ từng tăng lên khoảng 7,7 nghìn tỷ USD vào cuối năm ngoái. Nay, chỉ cần một phần nhỏ trong “núi tiền mặt” này dịch chuyển sang vàng cũng đủ tạo tác động lớn lên giá. Theo ước tính của Goldman Sachs, các quỹ ETF vàng hiện chỉ chiếm khoảng 0,17% danh mục tài sản tài chính của khu vực tư nhân Mỹ; mỗi mức tăng 0,01% phân bổ vào vàng có thể đẩy giá lên thêm 1,4%.
Không chỉ nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, vàng còn được săn đón bởi những người mua gần như không nhạy cảm với giá: các ngân hàng trung ương. Sau nhiều năm là bên bán ròng, họ chuyển sang mua ròng từ năm 2010 và tăng tốc rõ rệt kể từ 2022, khi các lệnh trừng phạt tài chính đối với Nga làm nổi bật rủi ro của việc nắm giữ tài sản bằng USD.
Các quốc gia có quan hệ căng thẳng với phương Tây, trong đó có Trung Quốc, đang đa dạng hóa dự trữ sang vàng – tài sản nằm ngoài tầm kiểm soát của bên thứ ba. Một số nước khác, như Ba Lan, coi vàng là công cụ củng cố niềm tin vào đồng nội tệ.
“Ngân hàng trung ương mua vàng không chỉ vì hiệu suất giá, mà vì vai trò chiến lược của nó trong dự trữ ngoại hối,” Juan Carlos Artigas, Giám đốc nghiên cứu của World Gold Council, cho biết.
Chứng khoán đã ở mức giá cao
Cùng lúc vàng lập đỉnh, các chỉ số chứng khoán lớn ở Mỹ cũng ở mức cao kỷ lục – một nghịch lý khiến nhiều nhà đầu tư càng lo lắng. Theo các thước đo định giá dài hạn, thị trường Mỹ chỉ đắt hơn thời điểm hiện tại đúng một lần trong thế kỷ qua: ngay trước khi bong bóng dot-com vỡ năm 2000.
Mối lo lớn nhất vẫn nằm ở nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa khổng lồ, nơi một vài cái tên có thể kéo cả chỉ số lên hoặc xuống. Những phiên bán tháo gần đây của nhóm “Magnificent 7” cho thấy nhà đầu tư đang tìm kiếm các lựa chọn thay thế, trong đó vàng nổi lên như một đối trọng tự nhiên trước rủi ro định giá.
Động lượng giá
Cuối cùng, chính động lượng cũng đang tự nuôi dưỡng đà tăng của vàng. Lịch sử cho thấy các chu kỳ tăng mạnh của kim loại quý thường kéo dài. Trong 5 – 6 năm trước 2025 khi giá vàng tăng ít nhất 20%, năm sau đó giá tiếp tục tăng, trung bình hơn 15%.
Mô hình này lặp lại trong giai đoạn hiện tại: sau khi tăng 27% năm 2024, giá vàng tiếp tục bứt phá mạnh trong 2025. Với sự kết hợp của bất ổn chính sách, lãi suất thấp, nhu cầu từ ngân hàng trung ương và tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư, mốc 5.000 USD/ounce – dù vẫn gây tranh cãi – không còn là kịch bản quá xa vời.
Nam Trần – Diễn đàn Doanh nghiệp
