Tea Connect 2026: Doanh nghiệp Việt tìm đường vào thị trường Nhật Bản từ thương mại đến M&A

Ngày 26/8, Hội thảo Kết nối và Phát triển Doanh nghiệp Việt Nam – Nhật Bản 2026, với chủ đề “Nâng tầm doanh nghiệp Việt Nam: Cơ hội tăng trưởng và mở rộng hợp tác tại thị trường Nhật Bản”, được Nam A Bank và ONE-VALUE phối hợp tổ chức với sự tham dự của 40 doanh nghiệp.

Nếu Nam A Bank mang đến góc nhìn về các giải pháp tài chính phục vụ doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm SME, thì ONE-VALUE đảm nhiệm phần nội dung liên quan đến thị trường Nhật Bản, kết nối đầu tư, thương mại và M&A, với kinh nghiệm hỗ trợ hơn 1.000 doanh nghiệp Nhật Bản mỗi năm, đồng thời có hơn 200 dự án tư vấn liên quan đến M&A.

Sự kết hợp này phần nào phản ánh đúng nhu cầu của doanh nghiệp tham dự: cơ hội thị trường chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng khả năng tiếp cận đối tác, nguồn vốn và một lộ trình triển khai cụ thể.

Từ câu hỏi “Vào Nhật thế nào?” đến những nhu cầu cụ thể hơn

Đại diện ONE-VALUE, CEO Phi Hoa dành phần lớn thời lượng chia sẻ để phân tích bức tranh hợp tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản và những thay đổi trong nhu cầu của doanh nghiệp hai bên.

Một điểm được nhấn mạnh là quan hệ kinh tế Việt – Nhật đang bước sang giai đoạn có chiều sâu hơn. Theo tài liệu trình bày tại hội thảo, giai đoạn 2026–2030 được nhìn nhận là bước chuyển từ mở rộng đầu tư đơn thuần sang hợp tác chất lượng cao, gắn bó dài hạn và nâng cấp chuỗi giá trị công nghiệp.

Dòng vốn Nhật Bản vẫn giữ vai trò đáng kể tại Việt Nam. Tính lũy kế đến tháng 3/2026, Nhật Bản chiếm 14,6% tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, đứng thứ ba sau Hàn Quốc và Singapore.

Thị trường M&A ít thương vụ hơn nhưng giá trị lớn hơn

Một dữ liệu đáng chú ý khác được đưa ra tại sự kiện là sự dịch chuyển về chất lượng của thị trường M&A Việt Nam.

Năm 2025, số lượng thương vụ M&A tại Việt Nam giảm từ 447 xuống 367, nhưng tổng giá trị giao dịch được công bố lại tăng từ khoảng 6,9 tỷ USD lên 8,7 tỷ USD, tương đương mức tăng 26%. Theo phần phân tích của ONE-VALUE, xu hướng này cho thấy nhà đầu tư đang dịch chuyển từ các khoản đầu tư nhỏ, phân tán sang những thương vụ có quy mô lớn hơn.

Các lĩnh vực tập trung giá trị M&A lớn trong năm 2025 gồm sản xuất – công nghiệp, bất động sản, hàng tiêu dùng – dịch vụ, năng lượng và y tế.

Với doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội vì thế vẫn hiện hữu, nhưng mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp trở thành yếu tố ngày càng quan trọng.

Theo phần chia sẻ của CEO Phi Hoa, một trong những khác biệt lớn khi làm việc với doanh nghiệp Nhật là quá trình xây dựng niềm tin thường dài hơn.

Nhà đầu tư Nhật có xu hướng thẩm định đối tác qua nhiều vòng, đánh giá kỹ lịch sử hoạt động, hồ sơ tài chính và năng lực vận hành. Các tiêu chí về chất lượng, chi phí, tiến độ, hệ thống quản lý, hợp đồng, sở hữu trí tuệ và tuân thủ pháp lý đều được xem xét chặt chẽ. Quyết định hợp tác cũng thường phải đi qua nhiều cấp trong tổ chức thay vì phụ thuộc vào một cá nhân.

Điều này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt: sản phẩm tốt hoặc mức giá cạnh tranh chưa đủ.

Năng lực sản xuất, tài chính và nhân sự cần được thể hiện minh bạch, có khả năng kiểm chứng; doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình, xác định rõ mục tiêu hợp tác và chuẩn bị tốt cho khác biệt về văn hóa giao tiếp, cách ra quyết định.

Đây cũng là lý do những hoạt động “business matching” đơn thuần chưa chắc tạo ra kết quả nếu doanh nghiệp chưa có sự chuẩn bị trước và không có nguồn lực theo đuổi sau cuộc gặp đầu tiên.

Nhu cầu từ Nhật Bản không chỉ nằm ở M&A

Ở nhóm thương mại, những lĩnh vực có nhiều nhu cầu gồm công nghiệp máy móc, gia công CNC và phụ tùng; sản phẩm điện tử như camera, PCB, EMS; may mặc và làm đẹp; xây dựng; thực phẩm, nguyên liệu và hóa chất.

Theo ONE-VALUE, nhu cầu thương mại phản ánh xu hướng doanh nghiệp Nhật tìm kiếm nhà cung ứng và xây dựng chuỗi cung ứng tại Việt Nam, trong khi M&A thường được sử dụng như một cách để nhanh chóng tiếp cận thị trường, hạ tầng hoặc năng lực công nghệ.

Điều này đồng nghĩa không phải doanh nghiệp Việt nào muốn hợp tác với Nhật cũng cần bắt đầu bằng một thương vụ đầu tư.

Với những doanh nghiệp đang có sản phẩm, năng lực sản xuất hoặc dịch vụ phù hợp, việc trở thành nhà cung ứng, đối tác OEM/ODM hoặc phát triển kênh phân phối có thể là bước đi thực tế hơn. Khi quan hệ thương mại đủ sâu, khả năng phát triển thành đầu tư chiến lược, liên doanh hoặc M&A hoàn toàn có thể xuất hiện ở giai đoạn sau.

Ở chiều ngược lại, với những doanh nghiệp đã sở hữu hệ thống khách hàng, nhà máy, công nghệ hoặc hạ tầng mà nhà đầu tư Nhật đang cần, M&A có thể trở thành con đường ngắn hơn để hai bên tạo ra giá trị cộng hưởng.

Từ những trao đổi tại sự kiện, có thể thấy câu hỏi của doanh nghiệp Việt đã cụ thể hơn nhiều so với trước. Thay vì chỉ quan tâm “làm thế nào để vào thị trường Nhật”, doanh nghiệp bắt đầu đặt những vấn đề sát với hoạt động kinh doanh hơn: sản phẩm nào có khả năng bán được tại Nhật, nên đi bằng xuất khẩu hay nhà phân phối, có nên tìm đối tác chiến lược, hay khi nào doanh nghiệp đủ điều kiện để nghĩ đến M&A.

CEO Phi Hoa cho rằng doanh nghiệp cần xác định đúng mục tiêu ngay từ đầu, bởi thương mại và đầu tư là hai lộ trình khác nhau nhưng có thể bổ trợ cho nhau trong quá trình xây dựng quan hệ với doanh nghiệp Nhật.

Những nhu cầu được tiếp nhận sau sự kiện

Một điểm đáng chú ý của Tea Connect 2026 là phần trao đổi sau các nội dung trình bày. Với 40 doanh nghiệp tham dự, nhiều nhu cầu thực tế đã được ONE-VALUE lắng nghe và tiếp nhận, từ tìm nhà đầu tư Nhật, tư vấn M&A, tìm đối tác thương mại, nhà phân phối đến hỗ trợ đưa sản phẩm vào thị trường Nhật Bản. Đây cũng là phần cho thấy rõ nhất khoảng cách giữa “quan tâm đến thị trường Nhật” và “thực sự triển khai kinh doanh tại Nhật”.

Nhiều doanh nghiệp Việt có sản phẩm và năng lực sản xuất, nhưng chưa có đội ngũ bán hàng tại Nhật, chưa xác định được nhóm khách hàng mục tiêu hoặc chưa đủ nguồn lực để duy trì quá trình tiếp cận trong nhiều tháng.

Với nhóm này, bên cạnh M&A, ONE-VALUE cho biết sẽ đẩy mạnh dịch vụ Sales Support tại Nhật Bản. Theo hệ thống dịch vụ được giới thiệu tại chương trình, doanh nghiệp có thể được hỗ trợ từ tìm kiếm và đánh giá đối tác, phát triển kênh bán hàng, xây dựng tài liệu bán hàng song ngữ, đại diện liên lạc đến hỗ trợ trao đổi và đàm phán với phía Nhật.

Ở hướng đầu tư, ONE-VALUE hiện cũng đang đồng hành cùng các nhà đầu tư Nhật Bản tìm kiếm doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực M&A, thương mại và bất động sản.

Tea Connect 2026 khép lại sau một buổi chiều, nhưng với các nhu cầu đã được tiếp nhận, phần công việc phía sau sự kiện mới là giai đoạn quyết định hiệu quả thực sự của hoạt động kết nối Việt Nam – Nhật Bản.