Ra mắt Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tại Lễ ra mắt Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Thứ trưởng Bộ KHCN Lê Xuân Định nhấn mạnh, việc đưa hệ thống vào vận hành mới chỉ là bước khởi đầu. Giá trị của hệ thống không nằm ở một phần mềm hiện đại đến đâu mà ở chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối, mức độ khai thác và hiệu quả thực tế mang lại cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo Thứ trưởng, hệ thống bước đầu đã hình thành khả năng quản lý tập trung, hội tụ khối lượng lớn dữ liệu về nhiệm vụ khoa học và công nghệ, công bố khoa học, tổ chức, nhân lực khoa học và công nghệ, thống kê khoa học và công nghệ. Cùng với đó là hàng triệu dữ liệu được kết nối, chia sẻ từ các hệ thống nghiệp vụ liên quan đến sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và các nguồn thông tin khoa học, công nghệ trong nước và quốc tế.

Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục coi dữ liệu là yếu tố cốt lõi, thường xuyên cập nhật, chuẩn hóa, làm sạch và xác thực, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sâu, thống nhất, dùng chung và có khả năng chia sẻ”. Đặc biệt, dữ liệu phải được quản trị xuyên suốt vòng đời hoạt động khoa học và công nghệ.

Theo đó, ngay từ khâu xác định, đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ, cần xác định dữ liệu cũng là một sản phẩm của nhiệm vụ, được chuẩn hóa, lưu trữ, cập nhật và có khả năng kết nối, chia sẻ, tái sử dụng. Đây là bước chuyển từ quản lý từng nhiệm vụ riêng lẻ sang quản trị dữ liệu xuyên suốt vòng đời khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ trưởng cũng yêu cầu tăng cường kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin, hạn chế thu thập trùng lặp. Khi dữ liệu được kết nối và khai thác hiệu quả, các nhà khoa học, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin về công nghệ, chuyên gia, kết quả nghiên cứu, qua đó thúc đẩy thương mại hóa kết quả khoa học, công nghệ và đưa nghiên cứu vào sản xuất, đời sống.

Đáng chú ý, hệ thống được định hướng chuyển mạnh từ lưu trữ, quản lý dữ liệu sang khai thác giá trị dữ liệu thông qua các công cụ phân tích, thống kê, trực quan hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Dữ liệu sẽ trở thành cơ sở hỗ trợ đánh giá tiềm lực, theo dõi xu hướng, hoạch định chính sách và ra quyết định trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đại diện cộng đồng khoa học cho rằng, khi dữ liệu về nhà khoa học, tổ chức nghiên cứu, công trình và kết quả nghiên cứu được kết nối, hệ thống có thể trở thành nền tảng kết nối khoa học, công nghệ, giúp doanh nghiệp tìm kiếm công nghệ, nhà khoa học tìm kiếm đối tác và các tổ chức tiếp cận nguồn lực nghiên cứu.

Giám đốc Quỹ NAFOSTED Đào Ngọc Chiến nhấn mạnh nguyên tắc “dữ liệu đã có thì không yêu cầu khai báo lại”, hướng tới kết nối các hệ thống để dữ liệu chỉ cần cập nhật một lần nhưng có thể sử dụng nhiều lần, qua đó giảm gánh nặng hành chính và tạo điều kiện để nhà khoa học tập trung hơn cho nghiên cứu, sáng tạo.

Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, mục tiêu lâu dài là xây dựng một nền dữ liệu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thống nhất, trong đó dữ liệu được chuyển hóa thành thông tin, thông tin thành tri thức và tri thức thành giá trị, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.