Nhật Bản lên kế hoạch tăng phí thị thực đối với du khách quốc tế
Nhằm tối ưu hóa nguồn thu ngân sách và bù đắp chi phí vận hành hệ thống hành chính công đang ngày một đắt đỏ, chính phủ Nhật Bản đang lên kế hoạch điều chỉnh tăng mạnh mức phí cấp thị thực (visa) đối với khách du lịch quốc tế. Tuy nhiên, bước đi này ngay lập tức vấp phải những luồng ý kiến trái chiều từ giới chuyên gia khi lo ngại nó có thể trở thành rào cản vô hình làm giảm sức cạnh tranh của "đất nước mặt trời mọc" trong cuộc đua hút khách toàn cầu.
Theo dữ liệu từ The New York Times công bố mới đây, Tokyo đang chuẩn bị bước vào một cuộc cải cách tài khóa quy mô nhỏ nhưng có tác động diện rộng nhắm trực tiếp vào ngành công nghiệp không khói.
Cụ thể, các cơ quan chức năng của nước này đã hoàn thiện đề án tăng biểu phí thị thực nhập cảnh đối với các diện du lịch cá nhân và đoàn ngoại bang, dự kiến sẽ chính thức áp dụng trong giai đoạn nửa cuối năm 2026.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh xứ sở hoa anh đào liên tục chứng kiến những kỷ lục mới về lượng du khách quốc tế đổ về sau đại dịch, đẩy hạ tầng dịch vụ và lực lượng kiểm soát xuất nhập cảnh tại các sân bay lớn như Narita hay Haneda vào trạng thái quá tải nghiêm trọng.
Lý giải về nguyên nhân của đợt điều chỉnh này, các nhà hoạch định chính sách tại Tokyo khẳng định việc tăng phí là hành động bắt buộc nhằm tái cấu trúc nguồn lực tài chính công. Nguồn thu bổ sung từ chênh lệch phí thị thực sẽ được chính phủ Nhật Bản tái đầu tư trực tiếp vào việc nâng cấp hệ thống công nghệ sinh trắc học, đẩy nhanh tiến độ số hóa thủ tục thông quan và tăng cường nhân sự bám biển tại các cửa khẩu nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi cho du khách.
Thêm vào đó, áp lực từ đà trượt giá của đồng Yên trong thời gian qua cũng khiến chi phí duy trì các văn phòng đại diện ngoại giao và lãnh sự quán Nhật Bản tại hải ngoại tăng vọt, buộc cơ quan quản lý phải tìm cách tự chủ tài chính thông qua việc điều chỉnh các mức phí dịch vụ công.
Mặc dù mục tiêu cải tổ hạ tầng là hoàn toàn chính đáng, động thái tăng giá này của Nhật Bản lại đang đặt ngành du lịch nội địa trước một thử thách lớn về mặt tâm lý khách hàng. Giới phân tích kinh tế vĩ mô cảnh báo rằng, trong bối cảnh các quốc gia láng giềng tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á như Thái Lan, Hàn Quốc hay Trung Quốc đang liên tục tung ra các chiến dịch miễn thị thực đơn phương hoặc đơn giản hóa thủ tục tối đa để tranh giành thị phần, việc Nhật Bản đi ngược xu thế bằng cách tăng chi phí đầu vào có thể khiến một bộ phận khách du lịch phổ thông — đặc biệt là nhóm khách trẻ và các gia đình đi tự túc — thay đổi quyết định chọn điểm đến.
Sự sụt giảm của dòng khách nhạy cảm về giá này có thể gián tiếp làm tổn thương đến doanh thu của các doanh nghiệp bán lẻ, hệ thống nhà hàng và khách sạn quy mô vừa và nhỏ vốn đang phụ thuộc lớn vào chi tiêu của khối ngoại.
Nhìn nhận về triển vọng dài hạn, các chuyên gia kinh tế trên tờ The New York Times đánh giá đòn bẩy thị thực này là một canh bạc có tính toán của Nhật Bản nhằm thanh lọc và hướng tới phân khúc du lịch chất lượng cao (high-value tourism). Thay vì chạy theo số lượng cơ học để đối mặt với vấn nạn quá tải du lịch (overtourism) đang tàn phá cảnh quan tại các cố đô như Kyoto, Tokyo muốn dùng công cụ tài chính để sàng lọc những dòng khách có mức chi trả lớn, sẵn sàng đầu tư cho các trải nghiệm văn hóa sâu sắc.
Đối với các công ty lữ hành quốc tế, sự thay đổi chính sách này đòi hỏi một cuộc tái cơ cấu sản phẩm nhanh chóng từ nay đến cuối năm 2026: Tập trung vào các gói tour chuyên sâu, nâng cao chất lượng dịch vụ nội địa để giá trị nhận lại của du khách hoàn toàn tương xứng với chi phí thị thực tăng thêm, thay vì cuốn vào cuộc chiến cạnh tranh về giá đã không còn phù hợp với định hướng mới của Nhật Bản.
