Người khuyết tật không chỉ vượt khó mà còn tạo giá trị cho cộng đồng

Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam và Công ty TCP Việt Nam phối hợp tổ chức, tuyên dương 26 thanh niên khuyết tật tiêu biểu có thành tích trong học tập, lao động, thể thao, khởi nghiệp và hoạt động cộng đồng.

Năm nay, Ban Tổ chức tiếp nhận 62 hồ sơ từ các đơn vị, tổ chức, tỉnh, thành đoàn. Hội đồng xét chọn lựa chọn 26 cá nhân tiêu biểu, với những câu chuyện cho thấy hành trình vượt qua hoàn cảnh không chỉ dừng ở việc làm chủ cuộc sống, mà còn có thể tạo ra những giá trị cho người khác.

Ma Thị Phương, sinh năm 2001 tại Thái Nguyên, là một ví dụ về việc ứng dụng công nghệ để mở rộng cơ hội cho người khiếm thị. Tốt nghiệp xuất sắc Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên với GPA 3,89/4,0, Phương đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cấp Đại học Thái Nguyên năm học 2022–2023.

Không dừng ở thành tích học tập, Phương giành giải Nhất Hội thi Tin học quốc gia dành cho người mù lần thứ III với phần mềm ZABLND do chính cô phát triển, hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận Zalo trên máy tính. Xuất phát từ nhu cầu thực tế, Phương đã phát triển một công cụ hỗ trợ những người khiếm thị khác tiếp cận công nghệ thuận lợi hơn.

Ở Nghệ An, chị Đặng Thị Oanh lại lựa chọn cách đóng góp thông qua việc tạo sinh kế. Mang di chứng chất độc da cam, cao chưa đầy 1 m và phải sử dụng xe lăn từ năm 2024, chị vẫn tích cực tham gia các hoạt động hỗ trợ người khuyết tật tại địa phương.

Với vai trò Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Người khuyết tật Tự Lực Nam Đàn, chị khởi xướng và trực tiếp điều phối mô hình “Chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học theo cơ chế vốn quay vòng”. Qua 9 đợt triển khai, mô hình đã hỗ trợ 97 hộ với 146 suất sinh kế tại Nghệ An và Hà Tĩnh, đồng thời huy động hơn 126 triệu đồng nguồn lực cộng đồng.

Trong lĩnh vực thể thao, Huỳnh Ngọc Tiến, vận động viên đội tuyển bơi lội người khuyết tật TP.HCM, sinh năm 1996, giành 12 Huy chương Vàng, 10 Huy chương Bạc và 2 Huy chương Đồng trong giai đoạn 2021–2026.

Sau thời gian thi đấu, Tiến tiếp tục thành lập cơ sở massage trị liệu, tạo việc làm cho người khiếm thị và tổ chức các buổi dạy bơi miễn phí cho trẻ em, người khuyết tật. Những hoạt động này mở rộng đóng góp của Tiến từ thành tích thể thao sang hỗ trợ cộng đồng.

Ba câu chuyện ở ba lĩnh vực cho thấy hành trình vượt khó không nhất thiết chỉ là thay đổi cuộc sống của mỗi cá nhân. Khi có cơ hội và điều kiện phù hợp, những người trẻ này còn có thể tạo việc làm, phát triển giải pháp công nghệ, hỗ trợ sinh kế và mở ra cơ hội cho những người khác.

Tại chương trình, đồng chí Nguyễn Kim Quy, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội LHTN Việt Nam, nhấn mạnh thanh niên khuyết tật là một bộ phận của cộng đồng thanh niên Việt Nam, cùng chung khát vọng xây dựng cuộc sống tốt đẹp và đóng góp cho đất nước.

Theo đồng chí Nguyễn Kim Quy, tổ chức Đoàn, Hội cần quan tâm không chỉ đến những người đã có thành tích, mà cả những thanh niên còn khó khăn, ít có điều kiện tham gia hoạt động. Các cấp bộ Đoàn, Hội cần tạo điều kiện để thanh niên khuyết tật trực tiếp tham gia xây dựng và tổ chức những hoạt động liên quan đến mình.

Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào việc mở rộng cơ hội tham gia, thay vì chỉ dừng ở hỗ trợ. Những trải nghiệm và đề xuất từ chính thanh niên khuyết tật có thể giúp hoạt động của tổ chức sát với thực tế hơn. Những người được tuyên dương cũng có thể tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng và kết nối cơ hội cho những người khác.

“Tỏa sáng Nghị lực Việt” được triển khai từ năm 2013. Từ năm 2020, Trung ương Hội LHTN Việt Nam và TCP Việt Nam phối hợp đồng hành cùng thanh niên khuyết tật trong lập thân, lập nghiệp. Đến nay, chương trình đã tuyên dương hơn 301 thanh niên khuyết tật tiêu biểu ở cấp Trung ương.

Bên cạnh hoạt động tuyên dương, chương trình năm nay tổ chức tư vấn việc làm, khởi nghiệp, chuyển đổi số, giới thiệu sản phẩm và kết nối hỗ trợ các dự án khởi nghiệp. Ban Tổ chức trao hỗ trợ cho 4 dự án tiêu biểu, mỗi dự án 50 triệu đồng từ dự án “Thanh niên khuyết tật Việt Nam khởi nghiệp trong kỷ nguyên số” năm 2026.

Tại chương trình, 26 cá nhân được nhận Bằng khen của Trung ương Hội LHTN Việt Nam, biểu trưng và sổ tiết kiệm trị giá 10 triệu đồng do TCP Việt Nam trao tặng. Sự ghi nhận là một dấu mốc, trong khi việc mở rộng cơ hội về việc làm, sinh kế, công nghệ và khởi nghiệp sẽ giúp thanh niên khuyết tật tiếp tục chủ động xây dựng cuộc sống và đóng góp cho cộng đồng.