Kinh nghiệm quốc tế gợi mở lộ trình phát triển giao thông xanh tại Việt Nam

Ngày 17/3, tại Hà Nội, Hội Truyền thông thành phố Hà Nội phối hợp Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược Trung Quốc (CESS) tổ chức hội thảo “Kinh nghiệm quốc tế trong việc thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh”. Sự kiện thu hút sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước, tổ chức nghiên cứu, chuyên gia và nhà khoa học trong các lĩnh vực giao thông vận tải, năng lượng và môi trường.

Hội thảo được tổ chức nhằm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về xu hướng phát triển giao thông xanh, đặc biệt là các chính sách thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, phát thải thấp. Đây cũng là diễn đàn để các bên liên quan cùng thảo luận những yếu tố then chốt về chính sách, công nghệ và thị trường, góp phần định hình hệ thống giao thông bền vững tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, bà Phạm Thị Thanh Hà – Chủ tịch Hội Truyền thông thành phố Hà Nội cho rằng ô nhiễm môi trường đang là thách thức lớn tại nhiều đô thị. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng chính sách giảm phát thải từ giao thông trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bên cạnh việc phát triển giao thông công cộng, chuyển đổi sang giao thông xanh cần được xác định là giải pháp dài hạn và mang tính nền tảng.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi nhiều nội dung quan trọng như xu hướng phát triển phương tiện phát thải thấp trên thế giới; các cơ chế, chính sách khuyến khích chuyển đổi phương tiện; phát triển hạ tầng phục vụ xe điện, đặc biệt là hệ thống trạm sạc; cũng như các giải pháp thúc đẩy đổi mới công nghệ trong lĩnh vực giao thông vận tải. Một trong những điểm nhấn được nhiều chuyên gia đề cập là sự cần thiết của việc phối hợp đồng bộ giữa chính sách công nghiệp, năng lượng và giao thông để tạo động lực cho quá trình chuyển đổi.

Trong khuôn khổ hội thảo, báo cáo chuyên đề của CESS về kinh nghiệm chuyển đổi giao thông xanh tại Trung Quốc đã cung cấp nhiều thông tin đáng chú ý. Báo cáo phân tích quá trình phát triển phương tiện năng lượng mới, hệ thống chính sách hỗ trợ thị trường và việc đầu tư hạ tầng cho xe điện, đồng thời đặt trong mối liên hệ so sánh với xu hướng chung trên thế giới.

Theo TS. Phạm Sỹ Thành – Giám đốc CESS, Trung Quốc được xem là một trong những điển hình về chuyển đổi giao thông xanh, với sự phát triển mạnh mẽ của xe năng lượng mới. Thành công này là kết quả của một chiến lược dài hạn với tầm nhìn hơn 20 năm, được triển khai theo lộ trình rõ ràng và nhất quán. Quá trình chuyển đổi bắt đầu từ việc nâng cao hiệu quả phương tiện sử dụng động cơ đốt trong, sau đó từng bước chuyển sang phương tiện năng lượng mới và tiến tới xây dựng hệ thống giao thông thông minh nhằm tối ưu hóa hiệu quả môi trường.

Ở góc độ chính sách công nghiệp, bà Nguyễn Thị Xuân Thúy, giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, chuyên gia tư vấn của UNIDO nhấn mạnh: Việc xây dựng chính sách giao thông cần gắn liền với chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô – xe máy trong nước. Nếu không được thiết kế đồng bộ, quá trình chuyển đổi có thể gây tác động tiêu cực đến năng lực cạnh tranh của ngành.

Kinh nghiệm từ các quốc gia như Nhật Bản, Đức cho thấy các chính phủ đều có cách tiếp cận thận trọng trong lộ trình điện hóa phương tiện, nhằm bảo đảm cân bằng giữa mục tiêu môi trường và phát triển công nghiệp. Trong khi đó, Singapore lại nổi bật với mô hình quản lý giao thông hiệu quả thông qua hạ tầng thông minh, giúp tối ưu hóa việc sử dụng phương tiện thay vì chỉ hạn chế quyền sở hữu.

Các chuyên gia tại hội thảo thống nhất rằng phát triển giao thông xanh đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu nhằm giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng không khí và thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc vận dụng các kinh nghiệm quốc tế cần được cân nhắc kỹ lưỡng, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, hạ tầng kỹ thuật cũng như định hướng phát triển của Việt Nam.

Hội thảo không chỉ mang lại những thông tin tham khảo hữu ích mà còn góp phần cung cấp góc nhìn đa chiều cho các nhà hoạch định chính sách. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh đang trở thành xu hướng chủ đạo, những trao đổi tại sự kiện được kỳ vọng sẽ hỗ trợ Việt Nam xây dựng lộ trình chuyển đổi giao thông xanh khả thi, hiệu quả và bền vững trong dài hạn.