Khi ảnh tư liệu trở thành cầu nối tri thức khoa học xã hội và công chúng
Từ ngày 11/4 đến 15/5/2026 tại tòa Trống đồng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức trưng bày “Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội” mang đến một hành trình thị giác giàu ý nghĩa, tái hiện sinh động quá trình nghiên cứu và những đóng góp của khoa học xã hội đối với đời sống.
Không gian trưng bày được xây dựng như một dòng chảy liên tục, dẫn dắt người xem từ những tư liệu điền dã giản dị đến các công trình nghiên cứu quy mô. Qua từng khuôn hình, hình ảnh các nhà khoa học miệt mài khảo sát thực địa, ghi chép văn hóa hay tiếp cận cộng đồng đã góp phần khắc họa rõ nét tinh thần bền bỉ và trách nhiệm của giới nghiên cứu.
Phát biểu khai mạc trưng bày, Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, trưng bày được phát triển theo mạch “từ cội nguồn – kiến quốc – hội nhập – lan tỏa”, với ba chủ đề chính gồm: Tìm về cội nguồn văn hóa Việt Nam, Tư vấn chính sách quốc gia và Hội nhập quốc tế. Hệ thống hình ảnh, tư liệu và các công trình tiêu biểu không chỉ phản ánh thành tựu nghiên cứu mà còn kể lại hành trình phát triển của đất nước qua các thời kỳ.
Điểm nổi bật của trưng bày là sự kết hợp giữa ảnh tư liệu và ảnh nghệ thuật. Những bức ảnh đen trắng mang dấu ấn thời gian gợi mở chiều sâu lịch sử, trong khi các tác phẩm hiện đại phản ánh sự chuyển mình của xã hội đương đại. Nhờ đó, người xem có thể cảm nhận rõ nét sự nối tiếp giữa quá khứ và hiện tại trong đời sống văn hóa Việt Nam.
Bên cạnh đó, các không gian trải nghiệm tương tác được thiết kế nhằm đưa công chúng, đặc biệt là giới trẻ, đến gần hơn với hoạt động nghiên cứu khoa học. Việc trực tiếp tiếp cận tư liệu, hiện vật và phương pháp nghiên cứu góp phần khơi dậy niềm hứng thú khám phá và tinh thần sáng tạo.
Chủ đề 1: Tìm về cội nguồn văn hóa Việt Nam
Chủ đề 2: Tư vấn chính sách quốc gia
Chủ đề 3: Hội nhập quốc tế
Không chỉ dừng lại ở giá trị trưng bày, triển lãm còn gửi gắm thông điệp về vai trò của khoa học xã hội trong phát triển đất nước. Theo GS.TS Lê Văn Lợi, khoa học xã hội không chỉ là lĩnh vực học thuật mà còn là nguồn tri thức quan trọng, góp phần định hướng sự phát triển bền vững của quốc gia.
Với cách tiếp cận gần gũi và giàu tính gợi mở, trưng bày đã trở thành cầu nối giữa tri thức khoa học và công chúng, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc trong bối cảnh hội nhập.
