Gỡ vướng định giá tài sản trí tuệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu

Vừa qua, Cục Sở hữu trí tuệ tổ chức buổi làm việc với Đại học Bách khoa Hà Nội nhằm trao đổi, làm rõ những khó khăn trong hoạt động sở hữu trí tuệ, đặc biệt là công tác định giá và khai thác kết quả nghiên cứu của Nhà trường. Nội dung này được Đại học Bách khoa Hà Nội nêu tại Hội nghị tổng kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57/NQ-TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Tại buổi làm việc, hai bên nhận định hệ thống pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã có nhiều quy định mới nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong xử lý tài sản công là kết quả nghiên cứu hình thành từ ngân sách nhà nước. Theo đó, tổ chức chủ trì được Nhà nước tự động giao quyền quản lý, sử dụng và quyền sở hữu phần kết quả nhiệm vụ tương ứng với kinh phí từ ngân sách mà không phải bồi hoàn chi phí. Pháp luật về giá và các chuẩn mực thẩm định giá tài sản vô hình cũng đã quy định các phương pháp xác định giá trị tài sản trí tuệ phục vụ thương mại hóa.

Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn phát sinh tâm lý e ngại rủi ro pháp lý tại các trường đại học, viện nghiên cứu, nhất là khi giá trị tài sản trí tuệ có thể biến động mạnh sau thời điểm được định giá. Điều này khiến các đơn vị dù đã tuân thủ đúng quy trình vẫn lo ngại nguy cơ bị xem xét trách nhiệm nếu giá trị tài sản tăng cao trong tương lai.

Đại học Bách khoa Hà Nội kiến nghị nghiên cứu cơ chế "vùng an toàn" cho người ra quyết định, theo hướng nếu đã tuân thủ đầy đủ quy trình, bảo đảm công khai, minh bạch và căn cứ đúng quy định tại thời điểm quyết định giá thì không bị truy cứu trách nhiệm chỉ vì giá trị tài sản trí tuệ biến động sau đó.

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, cho rằng đây cũng là vướng mắc chung của nhiều trường đại học, viện nghiên cứu. Cục Sở hữu trí tuệ ghi nhận kiến nghị và sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất giải pháp phù hợp tới cấp có thẩm quyền.

Cùng với tháo gỡ vướng mắc về định giá, Đại học Bách khoa Hà Nội đang xây dựng Đề án thử nghiệm (sandbox) trong ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Theo định hướng này, Nhà trường giữ quyền sở hữu đối với kết quả nghiên cứu, đồng thời cho phép doanh nghiệp, đối tác khai thác, sử dụng trên cơ sở mức phí quyền sử dụng hợp lý, qua đó vừa tạo động lực cho các nhà khoa học vừa mở rộng cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận và ứng dụng công nghệ.

Nhà trường cũng định hướng tăng cường kết nối sáng chế với các ngành công nghiệp, phát huy mô hình "3 Nhà" và đổi mới cách tiếp cận trong phân chia lợi nhuận từ khai thác kết quả nghiên cứu.

Cục Sở hữu trí tuệ cho biết đang kết nối chuyên gia định giá, thẩm định giá để hỗ trợ các trường đại học, viện nghiên cứu theo nhu cầu thực tế. Hiện các chuyên gia đang nghiên cứu thông tin do Đại học Bách khoa Hà Nội cung cấp liên quan đến một sáng chế đề nghị hỗ trợ định giá.

Thời gian tới, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ tiếp tục phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội trong xác lập quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các nhà khoa học, góp phần thúc đẩy quá trình đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường và nâng cao giá trị kinh tế của tài sản trí tuệ.