Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh: Đưa văn hóa và di sản thành sức mạnh mềm quốc gia

Công nghệ mở không gian mới cho di sản

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) đang tạo thêm phương thức để lưu giữ, khai thác và lan tỏa các giá trị văn hóa, di sản.

Từ những không gian vật lý, di sản có thể được số hóa, tái hiện trên môi trường số và tiếp cận với công chúng ở phạm vi rộng hơn. Công nghệ cũng mở ra khả năng phát triển sản phẩm du lịch trải nghiệm, nội dung số và các mô hình kinh tế sáng tạo dựa trên tài nguyên văn hóa.

Phát biểu tại chương trình, TS. Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Trưởng Ban Tổ chức Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh, cho rằng công nghệ có thể tạo thêm phương thức để các giá trị văn hóa bước vào đời sống đương đại.

“Công nghệ không thay thế văn hóa. Công nghệ giúp văn hóa có thêm những phương thức mới để được bảo tồn, được kể lại, được trải nghiệm và được lan tỏa”, TS. Nguyễn Thị Bích Lan nhấn mạnh.

Theo Ban Tổ chức, đây là cơ sở để nhìn nhận văn hóa không chỉ ở góc độ bảo tồn mà còn như một nguồn lực cho phát triển du lịch, xây dựng thương hiệu địa phương và thúc đẩy công nghiệp văn hóa.

Giải thưởng được công bố trong thời điểm Việt Nam đang đẩy mạnh các chủ trương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển văn hóa. Chương trình do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số cùng các tổ chức, mạng lưới liên quan phối hợp tổ chức, với sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

6 nhóm giải thưởng

“Rồng Xanh” được Ban Tổ chức định vị với hình tượng rồng gắn với sức mạnh, thịnh vượng và khát vọng vươn lên; màu xanh đại diện cho tri thức, công nghệ và phát triển bền vững.

Giải thưởng gồm 6 nhóm chính: Rồng Xanh Di sản; Rồng Xanh Thương hiệu Điểm đến; Rồng Xanh Công nghiệp Văn hóa; Rồng Xanh Đổi mới Sáng tạo; Rồng Xanh STEAM và Rồng Xanh Impact.

Trong đó, Rồng Xanh Di sản tập trung vào các mô hình bảo tồn, số hóa và ứng dụng công nghệ trong phát huy di sản. Rồng Xanh Thương hiệu Điểm đến hướng tới các mô hình du lịch thông minh, xanh, bền vững và đổi mới sáng tạo.

Rồng Xanh Công nghiệp Văn hóa ghi nhận các sản phẩm, nội dung số, thương hiệu và dự án khai thác giá trị văn hóa. Rồng Xanh Đổi mới Sáng tạo tập trung vào AI, nền tảng số, startup và các giải pháp công nghệ cho văn hóa, du lịch.

Rồng Xanh STEAM hướng tới phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực STEAM, lãnh đạo số và công nghiệp văn hóa. Trong khi đó, Rồng Xanh Impact là hạng mục đặc biệt dành cho những cá nhân, tổ chức, lãnh đạo và địa phương tạo ra ảnh hưởng đáng kể, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam ra quốc tế.

Kết nối ý tưởng với thực tiễn

Bên cạnh hoạt động xét giải, Ban Tổ chức dự kiến triển khai chuỗi Diễn đàn Việt Nam Rồng Xanh với chủ đề “Sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên số: phát triển công nghiệp Văn hóa - Di sản - Điểm đến và Đổi mới sáng tạo”.

Diễn đàn hướng tới kết nối cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và địa phương để trao đổi về ứng dụng AI trong bảo tồn di sản, phát triển du lịch thông minh, xây dựng sản phẩm từ tài nguyên văn hóa và nâng cao năng lực thương hiệu điểm đến.

Theo TS. Nguyễn Thị Bích Lan, Rồng Xanh không chỉ hướng tới việc trao danh hiệu mà còn muốn tạo không gian để những sáng kiến, con người và mô hình đang tạo ra tác động tích cực được nhận diện, kết nối và nhân rộng.

Các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động hợp pháp tại Việt Nam có thể tham gia giải thưởng. Hồ sơ gồm đơn đăng ký, bản khai theo mẫu cùng các tài liệu, minh chứng liên quan; được tiếp nhận trực tuyến hoặc trực tiếp tại Văn phòng Ban Tổ chức Viet Nam Rong Xanh Awards (Tầng 8, Lô D20, ngõ 19, Duy Tân, Cầu Giấy, Hà Nội).