An ninh mạng trong kỷ nguyên AI: Thích ứng để phát triển bền vững
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành động lực cốt lõi của nền kinh tế số, bài toán an toàn không gian mạng đang nổi lên như một yêu cầu cấp thiết. Không chỉ mở ra cơ hội đổi mới, AI còn đặt ra những rủi ro bảo mật mới, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện từ chính sách đến công nghệ.
Sự phát triển mạnh mẽ của AI đang làm thay đổi sâu sắc cách vận hành của nền kinh tế số. Tuy nhiên, song hành với lợi ích, công nghệ này cũng vô tình mở rộng bề mặt tấn công khi hệ thống dữ liệu ngày càng kết nối và phức tạp hơn, đặt ra thách thức chưa từng có đối với an ninh mạng.
Tại Việt Nam, hành lang pháp lý liên quan đến AI và an ninh mạng đang dần được hoàn thiện, với các nền tảng như Luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030. Các định hướng quản lý mới đều nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ vòng đời công nghệ, đặc biệt khi AI ngày càng trở thành thành phần cốt lõi của hạ tầng số quốc gia.
Phát biểu tại hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số” do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) tổ chức, Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân – Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) nhận định, AI đang đặt ra những thách thức mang tính chiến lược đối với an ninh quốc gia.
Các vấn đề nổi bật bao gồm bảo vệ chủ quyền dữ liệu, sự phụ thuộc vào nền tảng công nghệ nước ngoài, cũng như việc chính các hệ thống AI trở thành mục tiêu tấn công mới.
“AI không chỉ là công cụ, mà đang định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Làm chủ và bảo đảm an toàn cho AI sẽ là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia,” - TS. Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh.
Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp về các vấn đề an ninh mạng trong kỷ nguyên AI.
Tại sự kiện, Check Point Software Technologies tham gia với vai trò đối tác chuyên môn, mang đến góc nhìn quốc tế về bảo mật AI. Bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản, cho rằng AI đang tái định hình cả đổi mới kinh doanh lẫn các rủi ro mạng.
Theo đại diện Check Point, phương pháp bảo mật AI cần tập trung vào ba yếu tố cốt lõi gồm khả năng hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái. Đối với các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI riêng nhằm bảo đảm chủ quyền dữ liệu, mô hình “AI Factory Security Blueprint” được đề xuất như một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Bên cạnh đó, nền tảng “AI Defense Plane” cũng được giới thiệu với khả năng bảo vệ đa lớp cho ứng dụng và hạ tầng AI, giúp phòng ngừa các rủi ro như tấn công chèn lệnh (prompt injection), rò rỉ dữ liệu hay hành vi độc hại từ các tác nhân AI.
Thông qua hội thảo, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia kỳ vọng nâng cao nhận thức về tác động của AI đối với an ninh mạng, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa các bên liên quan nhằm chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp. Việc phát triển nguồn nhân lực an toàn thông tin cũng được xem là yếu tố then chốt để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI trong thực tiễn.
