Xuất nhập khẩu Việt Nam chạm mốc 1.000 tỷ USD, lập kỷ lục lịch sử

Theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tính đến ngày 29/10/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam chính thức đạt mốc 1.000 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 493,64 tỷ USD, tăng 27,2% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 507,66 tỷ USD, tăng 37,6%.

Kết quả này được ghi nhận trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động từ xung đột địa chính trị, giá năng lượng tăng và chi phí sản xuất leo thang. Với độ mở kinh tế cao, Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những biến động bên ngoài, nhưng vẫn duy trì đà tăng trưởng thương mại tích cực.

Cục Hải quan dự kiến cả năm 2026, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 25%, vượt mục tiêu 15-16% Chính phủ đề ra. Đây là tín hiệu tích cực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, cho thấy khả năng khai thác thị trường và duy trì đơn hàng của doanh nghiệp tiếp tục được cải thiện.

Khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Mốc 1.000 tỷ USD đánh dấu bước phát triển mới của thương mại Việt Nam sau gần hai thập kỷ gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Từ 100 tỷ USD năm 2007, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng lên 500 tỷ USD năm 2019, đạt 929,92 tỷ USD năm 2025 và cán mốc 1.000 tỷ USD vào ngày 29/10/2026.

Giai đoạn 2016-2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 6.120 tỷ USD, bình quân 612 tỷ USD mỗi năm. Riêng năm 2025, kim ngạch đạt 929,92 tỷ USD, gấp 2,65 lần mức 351,38 tỷ USD của năm 2016. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn này đạt 11%/năm.

Hiện Việt Nam xếp thứ 18 thế giới về xuất khẩu, thứ 20 về nhập khẩu và đứng thứ hai ASEAN, sau Singapore. Quy mô thương mại mở rộng phản ánh mức độ gắn kết ngày càng sâu của nền kinh tế Việt Nam với thị trường quốc tế, đồng thời tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, phát triển thị trường và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một động lực quan trọng đến từ việc mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại và tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA). Tính đến ngày 29/10/2026, Việt Nam có quan hệ thương mại với 237 nước và vùng lãnh thổ; trong đó, 36 thị trường xuất khẩu và 31 thị trường nhập khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD.

Xuất khẩu sang nhiều thị trường có FTA tiếp tục tăng trưởng tích cực, như Nhật Bản tăng 18,6%, Hàn Quốc tăng 19,1%, Canada tăng 14,4% và Mexico tăng 42,5%. Trung Quốc và Hoa Kỳ tiếp tục là những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.

Ở nhóm hàng chủ lực, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của ba nhóm hàng này đạt 532 tỷ USD, chiếm 54% tổng kim ngạch cả nước, tăng 49% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, cơ cấu xuất nhập khẩu cũng cho thấy sự chênh lệch về quy mô giữa khu vực doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Tính đến ngày 29/10/2026, khối doanh nghiệp FDI đạt kim ngạch xuất nhập khẩu 778 tỷ USD, chiếm 77,5% tổng kim ngạch cả nước, tăng 37% so với cùng kỳ. Trong khi đó, doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 223 tỷ USD, tăng 16%.

Số liệu này cho thấy khu vực FDI tiếp tục là động lực lớn của thương mại hàng hóa, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của doanh nghiệp nội địa. Để tận dụng tốt hơn cơ hội từ hội nhập, doanh nghiệp Việt Nam cần tăng cường năng lực công nghệ, cải thiện chất lượng sản phẩm, phát triển công nghiệp hỗ trợ và kết nối sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.

Cải cách hải quan, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển

Cùng với mở rộng thị trường, cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan là những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo Cục Hải quan, Bộ Tài chính đã chỉ đạo triển khai các giải pháp cải cách toàn diện, từ tinh gọn bộ máy, hoàn thiện cơ chế, chính sách đến đẩy mạnh quản lý rủi ro và số hóa quy trình nghiệp vụ theo hướng phục vụ doanh nghiệp mọi lúc, mọi nơi, trên nhiều phương tiện.

Việc triển khai đồng bộ các hệ thống công nghệ thông tin góp phần đơn giản hóa thủ tục, nâng cao tính minh bạch và giảm chi phí tuân thủ. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đây là những yếu tố tác động trực tiếp đến thời gian thông quan, chi phí logistics, tiến độ giao hàng và khả năng thực hiện hợp đồng với đối tác nước ngoài.

Khi kim ngạch thương mại tiến tới quy mô 1.000 tỷ USD, yêu cầu đối với cơ quan quản lý không chỉ là đáp ứng khối lượng hàng hóa ngày càng tăng mà còn phải bảo đảm thủ tục thông suốt, minh bạch và thuận lợi. Cải cách thực chất sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, lưu chuyển hàng hóa và quản trị chuỗi cung ứng, qua đó cải thiện năng lực cạnh tranh.

Song song với tạo thuận lợi thương mại, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, gian lận xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục được tăng cường. Điều này góp phần bảo vệ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật trước cạnh tranh không lành mạnh, đồng thời giữ gìn uy tín hàng hóa Việt Nam tại các thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, duy trì đà tăng trưởng đòi hỏi Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hải quan và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các FTA. Đặc biệt, tăng cường năng lực của khu vực doanh nghiệp trong nước, nâng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa sẽ là chìa khóa để chuyển quy mô xuất nhập khẩu thành sức cạnh tranh thực chất, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.