Xuất khẩu sẽ là động lực tăng trưởng mới của Vinachem

Xuất khẩu không chỉ là doanh thu mà là năng lực cạnh tranh

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng cùng các yêu cầu ngày càng khắt khe về phát triển bền vững, việc mở rộng thị trường quốc tế không còn đơn thuần là câu chuyện gia tăng doanh số. Với các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là ngành hóa chất, xuất khẩu đang trở thành thước đo năng lực cạnh tranh, trình độ công nghệ và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đó cũng là thông điệp xuyên suốt tại Hội nghị Công tác thị trường xuất khẩu giai đoạn 2026-2030 do Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) tổ chức tại TP Hồ Chí Minh với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, các tổ chức xúc tiến thương mại, chuyên gia kinh tế, tổ chức tài chính cùng lãnh đạo các đơn vị thành viên.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú khẳng định đây không phải là một hội nghị tổng kết thông thường mà là diễn đàn để xác lập những định hướng mới nhằm đưa xuất khẩu trở thành động lực tăng trưởng chủ lực của Tập đoàn trong giai đoạn tới. Theo ông, mục tiêu không chỉ là mở rộng thị trường mà còn phải nâng cao vị thế thương hiệu Vinachem trong chuỗi giá trị quốc tế.

Những con số của giai đoạn 2021-2025 tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu này. Kim ngạch xuất khẩu toàn Tập đoàn đạt khoảng 2,47 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 12,4% mỗi năm; riêng năm 2025 vượt 571 triệu USD với sản phẩm hiện diện tại hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, theo lãnh đạo Vinachem, kết quả đó mới chỉ là bước khởi đầu trong bối cảnh dư địa thị trường quốc tế còn rất lớn.

Điểm đáng chú ý là Vinachem không còn đặt trọng tâm vào việc "bán những gì mình có" mà hướng tới sản xuất những gì thị trường cần. Đây là sự thay đổi tư duy mang tính chiến lược, phù hợp với xu thế cạnh tranh hiện nay khi giá thành không còn là lợi thế duy nhất.

Cùng với đó, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo được xác định là ba trụ cột để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các yêu cầu về ESG, CBAM cũng như các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe của các thị trường lớn.

Đồng hành cùng doanh nghiệp mở rộng không gian xuất khẩu

Không chỉ doanh nghiệp, các cơ quan quản lý cũng nhìn nhận xuất khẩu đang bước vào giai đoạn phát triển với những yêu cầu hoàn toàn mới.

Ông Trần Chí Thành, Phó Vụ trưởng Vụ Ngoại giao Kinh tế (Bộ Ngoại giao) cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế ngày càng gay gắt và chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục tái cấu trúc, ngoại giao kinh tế cần chuyển từ vai trò hỗ trợ sang kiến tạo không gian phát triển cho doanh nghiệp. Theo đó, Vinachem được kỳ vọng trở thành một trong những tập đoàn kinh tế nhà nước tiên phong trong mở rộng thị trường, thu hút công nghệ và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hóa chất.

Ở góc độ quản lý thương mại, ông Nguyễn Duy Kiên, Trưởng phòng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) đánh giá xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, lợi thế cạnh tranh bằng chi phí đang dần thu hẹp khi các rào cản kỹ thuật, yêu cầu về phát triển xanh và các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng phổ biến. Điều đó buộc doanh nghiệp phải chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ, tiêu chuẩn và thương hiệu.

Trong khi đó, VCCI cho rằng việc tận dụng các FTA thế hệ mới, đặc biệt là EVFTA, vẫn còn nhiều dư địa đối với các sản phẩm chủ lực của Vinachem như phân bón, pin - ắc quy, cao su kỹ thuật hay hóa chất tiêu dùng. Song, lợi thế thuế quan chỉ có ý nghĩa khi doanh nghiệp đáp ứng được quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Một điểm nhấn khác của hội nghị là sự tham gia trực tuyến của các Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, Ấn Độ và Campuchia. Những thông tin cập nhật về nhu cầu thị trường, quy định kỹ thuật, xu hướng tiêu dùng và cảnh báo rủi ro được đánh giá là nguồn dữ liệu quan trọng để doanh nghiệp xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp với từng quốc gia, thay vì áp dụng một mô hình kinh doanh chung.

Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều đơn vị thành viên của Vinachem cũng chia sẻ kinh nghiệm mở rộng thị trường quốc tế. Phân bón Bình Điền tiếp tục phát triển thương hiệu "Đầu Trâu" thông qua kết hợp xúc tiến thương mại với chuyển giao kỹ thuật canh tác, tạo dựng niềm tin của người nông dân tại các thị trường mục tiêu trước khi mở rộng kinh doanh. Pinaco tập trung phát triển thị trường theo chiều sâu, lấy khách hàng làm trung tâm và từng bước đa dạng hóa thị trường nhằm giảm phụ thuộc vào một số khu vực truyền thống. Trong khi đó, Casumina đẩy mạnh đầu tư vào các dòng sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch để chủ động ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại.

Kết luận hội nghị, Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú yêu cầu toàn hệ thống tập trung triển khai sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm duy trì tăng trưởng xuất khẩu hai con số; nâng cao chất lượng dự báo thị trường; phát triển sản phẩm phù hợp từng thị trường; xây dựng đội ngũ nhân lực xuất khẩu chuyên nghiệp; khai thác hiệu quả mạng lưới 20 FTA mà Việt Nam đã ký kết; đồng thời tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động ngoại thương.