VinFast: Từ cổ phiếu trà đá đến tham vọng toàn cầu

Từ mức định giá khổng lồ trong những ngày đầu niêm yết thông qua SPAC, sự điều chỉnh mạnh của Cổ phiếu của VinFast Auto Ltd. (mã giao dịch: VFS) phản ánh bức tranh chân thực về những thách thức khắc nghiệt trong ngành công nghiệp xe điện (EV) toàn cầu.

Theo Yahoo Finance, sự sụt giảm giá cổ phiếu mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư bán lẻ muốn đặt cược vào tiềm năng phục hồi dài hạn với chi phí vốn thấp.

Ngược lại với sự lạc quan của các nhà đầu tư lướt sóng, các chuyên gia phân tích cấu trúc vốn từ Bloomberg và Financial Times chỉ ra rằng sự biến động giá của VFS phần lớn đến từ tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float) ở mức rất thấp. Hơn nữa, mức "đốt tiền" để duy trì hoạt động sản xuất và mở rộng toàn cầu đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, khiến công ty phụ thuộc lớn vào các gói tài trợ từ công ty mẹ Vingroup và tỷ phú Phạm Nhật Vượng.

Trong khi Mỹ và châu Âu từng là trọng tâm ban đầu, bức tranh truyền thông quốc tế cho thấy một sự dịch chuyển chiến lược rõ rệt của VinFast. Theo Wall Street Journal, việc thâm nhập thị trường Mỹ đang gặp nhiều trở ngại do nhu cầu xe điện có dấu hiệu hạ nhiệt, lãi suất cho vay mua xe cao và sự cạnh tranh khốc liệt từ Tesla cùng các hãng xe truyền thống.

Trái ngược với sự khó khăn ở phương Tây, chiến lược mở rộng sang Ấn Độ và Indonesia đang được giới phân tích đánh giá là một bước đi thực tế hơn. Reuters nhận định việc khởi công nhà máy tại Ấn Độ – thị trường đông dân nhất thế giới với tỷ lệ thâm nhập EV còn thấp – là một động thái chiến lược giúp VinFast tận dụng các ưu đãi nội địa và tránh đối đầu trực diện với các "ông lớn" tại Mỹ.

Sự tồn tại và phát triển của VinFast không thể tách rời khỏi cuộc chiến thương mại toàn cầu. Theo CNBC, khi Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) liên tục áp thuế trừng phạt hoặc tiến hành điều tra chống trợ cấp đối với xe điện Trung Quốc như BYD, NIO, các nhà sản xuất trung lập hoặc đến từ các quốc gia thân thiện như Việt Nam (VinFast) có một lợi thế nhất định để lấp đầy khoảng trống thị phần, đặc biệt là trong phân khúc giá rẻ.

Tuy nhiên, Nikkei Asia cảnh báo rằng các hãng xe Trung Quốc, với chuỗi cung ứng pin tích hợp hoàn toàn và quy mô sản xuất khổng lồ, đang tạo ra một cuộc chiến dìm giá (price war) trên toàn cầu, đặt áp lực cực lớn lên biên lợi nhuận của các hãng xe mới nổi như VinFast.

Quỹ đạo của VinFast không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp, mà còn là phép thử cho tham vọng tiến lên chuỗi giá trị toàn cầu của Việt Nam – từ một quốc gia gia công trở thành nơi sản xuất công nghệ cao có thương hiệu quốc tế.

Sự thành bại của VinFast có tác động trực tiếp đến định mức tín nhiệm của hệ sinh thái Vingroup, đồng thời ảnh hưởng đến tâm lý của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào ngành công nghiệp phụ trợ tại Việt Nam.

Dự báo trong ngắn hạn 1-2 năm tới, cổ phiếu VFS sẽ tiếp tục có những biến động khó lường mang tính đầu cơ. Doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với áp lực duy trì thanh khoản và chứng minh khả năng tăng trưởng doanh số thực tế tại các thị trường Đông Nam Á và Ấn Độ để bù đắp cho sự chậm chạp tại thị trường Bắc Mỹ.

Trong dài hạn 3-5 năm tới, cục diện của VinFast sẽ được quyết định bởi hai yếu tố: khả năng tối ưu hóa chi phí sản xuất để đạt điểm hòa vốn, và việc tận dụng thành công các hiệp định thương mại tự do cùng rào cản thuế quan mà phương Tây đang dựng lên đối với xe điện Trung Quốc. Nếu vượt qua được giai đoạn "đốt vốn" hiện tại, VFS có thể thoát khỏi mác "cổ phiếu thị giá thấp" để trở thành một thế lực khu vực đáng gờm.