Vinachem đề xuất chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu, hướng tới làm chủ chuỗi giá trị ngành hóa chất

Ngày 2/7, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) phối hợp với Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức Hội thảo "Phát triển công nghiệp vật liệu ngành hóa chất Việt Nam". Sự kiện được xem là bước triển khai cụ thể Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển công nghiệp vật liệu, đồng thời tạo diễn đàn kết nối giữa cơ quan hoạch định chính sách, giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp nhằm xây dựng định hướng phát triển dài hạn cho ngành.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, các nhà khoa học đầu ngành, chuyên gia và lãnh đạo nhiều đơn vị thành viên của Vinachem. Những tham luận và trao đổi tại hội thảo tập trung vào các giải pháp phát triển ngành công nghiệp vật liệu trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng quyết liệt.

Phát biểu khai mạc, Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh, công nghiệp vật liệu đang trở thành nền tảng của các ngành công nghệ cao và là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Vì vậy, ngành hóa chất cần tiếp tục phát huy vai trò là ngành công nghiệp nền tảng, từng bước làm chủ công nghệ, phát triển các sản phẩm có hàm lượng khoa học cao, qua đó giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo lãnh đạo Vinachem, cùng với xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng quốc tế, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển các lĩnh vực như hóa chất điện tử, vật liệu bán dẫn, pin và hệ thống lưu trữ năng lượng, vật liệu mới, hóa dược cũng như khai thác, chế biến sâu đất hiếm. Đây đều là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phát triển các ngành công nghiệp chiến lược.

Đáng chú ý, báo cáo chuyên đề của Vinachem đã đề xuất định hướng xây dựng Tập đoàn trở thành doanh nghiệp dẫn dắt ngành hóa chất, làm chủ công nghệ cốt lõi, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn trong toàn hệ thống, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Ở góc độ khoa học, các chuyên gia nhận định cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia đang dịch chuyển mạnh sang các vật liệu chiến lược như vật liệu bán dẫn, pin, đất hiếm, vật liệu nano và hóa chất siêu tinh khiết. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để ngành hóa chất Việt Nam bứt phá nếu có cơ chế đủ mạnh nhằm thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và liên kết giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học.

Một trong những vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm là việc xây dựng "đầu tàu" đủ năng lực dẫn dắt ngành công nghiệp vật liệu. Theo các chuyên gia, ngoài nguồn lực đầu tư và công nghệ, Việt Nam cần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, gắn kết hoạt động nghiên cứu với thương mại hóa sản phẩm và nhu cầu của thị trường.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề xuất Nhà nước sớm ban hành các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu và phát triển (R&D), chính sách ưu đãi đối với các dự án vật liệu công nghệ cao, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tăng cường liên kết từ khai thác tài nguyên đến chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng trong nước.

Phát biểu kết luận hội thảo, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Vũ Mạnh Hùng đánh giá cao sự chủ động của Vinachem trong việc nhanh chóng triển khai các định hướng của Trung ương về phát triển công nghiệp vật liệu. Theo ông, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp vật liệu hiện đại, Việt Nam cần nghiên cứu xây dựng một chiến lược tổng thể cùng hệ thống cơ chế, chính sách đồng bộ nhằm phát triển các doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành những tập đoàn công nghiệp vật liệu quy mô lớn, đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Đồng thời, trên cơ sở các ý kiến tại hội thảo, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu xây dựng Chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu và Chiến lược phát triển công nghiệp hóa chất quốc gia, tạo nền tảng để cụ thể hóa chủ trương phát triển các ngành công nghiệp nền tảng và công nghệ chiến lược của Đảng.

Lãnh đạo Vinachem khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, làm chủ công nghệ, phát triển các sản phẩm vật liệu chiến lược và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của ngành hóa chất. Đây không chỉ là định hướng phát triển của doanh nghiệp mà còn là đóng góp quan trọng vào mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp Việt Nam, gia tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong giai đoạn phát triển mới.