Trường Đại học Phú Yên: Tái cấu trúc để phát triển trong thời kỳ mới

Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã xác định rõ giáo dục đại học phải trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước. Đối với tỉnh Đắk Lắk, việc hình thành một cơ sở giáo dục đại học đủ mạnh, có khả năng cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ là nhiệm vụ mang tính chiến lược. Trong bối cảnh đó, việc tái cấu trúc Trường Đại học Phú Yên trên cơ sở hợp nhất với Trường Cao đẳng Sư phạm Đắk Lắk không chỉ là giải pháp tổ chức bộ máy mà còn là định hướng phát triển dài hạn nhằm hình thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ có quy mô vùng.

Trường Đại học Phú Yên được thành lập năm 2007 trên cơ sở nâng cấp, sáp nhập Trường Cao đẳng Sư phạm Phú Yên và Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Phú Yên. Hiện nay, Nhà trường là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc UBND tỉnh Đắk Lắk, thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương và khu vực. Sau gần 20 năm phát triển, Trường đã đạt được nhiều kết quả quan trọng: hình thành hệ thống đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực; đào tạo hàng chục nghìn cử nhân, giáo viên, cán bộ kỹ thuật phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn ngày càng cao; từng bước mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các cơ sở giáo dục.

Tuy nhiên, Nhà trường cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn chung của các trường đại học trực thuộc tỉnh, thành phố như: quy mô tuyển sinh còn hạn chế; nguồn thu chủ yếu phụ thuộc ngân sách nhà nước; cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, hạ tầng số chưa đáp ứng yêu cầu phát triển hiện đại; khả năng thu hút đội ngũ chuyên gia, giảng viên trình độ cao còn gặp khó khăn; hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ chưa tương xứng với tiềm năng. Chính vì vậy, tái cấu trúc toàn diện để phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW không còn là sự lựa chọn mà là đòi hỏi tất yếu từ thực tiễn.

Thực hiện chủ trương của Trung ương và của tỉnh về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đồng thời nâng cao năng lực đào tạo giáo viên và nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực, việc sáp nhập Trường Cao đẳng Sư phạm Đắk Lắk vào Trường Đại học Phú Yên là bước đi quan trọng để tạo sức mạnh cộng hưởng, mang lại nhiều lợi ích. Thứ nhất, hình thành cơ sở giáo dục đại học có quy mô lớn hơn, giúp tăng quy mô đào tạo, tối ưu hóa đội ngũ giảng viên, hiện đại hóa cơ sở vật chất và mạng lưới hợp tác, tạo nền tảng để phát triển thành cơ sở giáo dục đại học ứng dụng có sức cạnh tranh trong khu vực. Thứ hai, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công: giảm đầu mối quản lý, tránh đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả khai thác cơ sở vật chất, nhân lực và ngân sách nhà nước. Thứ ba, phát triển trung tâm đào tạo giáo viên của khu vực duyên hải - Nam Trung Bộ - Tây Nguyên: xuất phát từ nhu cầu giáo viên chất lượng cao ngày càng lớn, đặc biệt khi triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, việc hình thành một trung tâm đào tạo giáo viên trọng điểm, uy tín là yêu cầu tất yếu. Thứ tư, mở rộng không gian phát triển: giúp Nhà trường có điều kiện mở rộng không gian phát triển từ một trường đại học địa phương sang mô hình đại học phục vụ phát triển vùng Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ.

Đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Trường Đại học Phú Yên trở thành cơ sở giáo dục đại học định hướng ứng dụng, đào tạo đa ngành, ưu tiên các lĩnh vực đào tạo giáo viên, kinh tế biển, du lịch, logistics và chuyển đổi số. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Nhà trường tập trung vào các định hướng: Một là, tái cấu trúc mô hình quản trị đại học: xây dựng mô hình quản trị hiện đại, tăng cường tự chủ đại học gắn với trách nhiệm giải trình; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Hai là, phát triển các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thị trường: tập trung các lĩnh vực như sư phạm chất lượng cao, công nghệ thông tin và chuyển đổi số, kinh tế biển, du lịch và dịch vụ, logistics. Ba là, xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp: liên kết với doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức quốc tế để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong sinh viên và giảng viên. Bốn là, phát triển nghiên cứu khoa học ứng dụng: tập trung nghiên cứu các vấn đề phục vụ phát triển Tây Nguyên như tài nguyên môi trường, du lịch sinh thái, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số trong quản trị công. Năm là, xây dựng đại học xanh - thông minh: đầu tư đồng bộ hạ tầng số, thư viện thông minh, phòng thí nghiệm hiện đại, khu học tập và nghiên cứu thân thiện với môi trường gắn liền với việc triển khai thực hiện Thông tư 35/2026/TT-BGDĐT (ngày 21/4/2026) của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đặc biệt, sự ra đời của Thông tư số 35/2026/TT-BGDĐT hướng dẫn một số nội dung trong hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo đã mở ra cơ hội phát triển mới cho các trường đại học trực thuộc UBND tỉnh/thành phố. Đối với Trường Đại học Phú Yên, PPP không chỉ là giải pháp huy động vốn mà còn là công cụ tái cấu trúc mô hình quản trị đại học hiện đại. PPP giúp chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị hiệu quả, lấy người học làm trung tâm và tăng cường trách nhiệm giải trình. Các cơ hội nổi bật từ PPP gồm: (i) Đầu tư hạ tầng hiện đại: hợp tác với doanh nghiệp để xây dựng ký túc xá sinh viên, thư viện số, phòng thí nghiệm công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, khu thể thao và dịch vụ sinh viên. (ii) Gắn đào tạo với thị trường lao động: doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập, thực hành và tuyển dụng sinh viên sau tốt nghiệp. (iii) Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: thu hút các doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp cùng tham gia phát triển trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ. (iv) Huy động nguồn lực xã hội: khơi thông nguồn vốn tư nhân đầu tư vào giáo dục, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước, đồng thời tạo động lực phát triển bền vững cho Nhà trường.

Tái cấu trúc Trường Đại học Phú Yên là hướng đi phù hợp với chủ trương đổi mới hệ thống giáo dục đại học và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn hiện nay. Với định hướng phát triển đúng đắn, cùng cơ chế tự chủ đại học, chính sách khuyến khích đầu tư và hành lang pháp lý PPP ngày càng hoàn thiện, Trường Đại học Phú Yên có đầy đủ điều kiện để trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ của khu vực. Đây không chỉ là cơ hội của Nhà trường mà còn là điều kiện để tỉnh Đắk Lắk xây dựng cực tăng trưởng về giáo dục, khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.