Trang bị “lá chắn pháp lý” cho học sinh: Từ nhận thức đến hành động phòng ngừa vi phạm
Hàng trăm học sinh tại Trường THPT A Nghĩa Hưng được tiếp cận trực tiếp kiến thức về trợ giúp pháp lý và quy định hình sự đối với người dưới 18 tuổi thông qua mô hình truyền thông tương tác, tình huống thực tiễn – cách làm này đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong nâng cao nhận thức, phòng ngừa vi phạm ngay từ môi trường học đường.
Đưa pháp luật đến gần học sinh bằng hình thức trực quan
Sáng 13/4, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh phối hợp với Trường THPT A Nghĩa Hưng và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Nghĩa Hưng (cơ sở Quỹ Nhất) tổ chức hội nghị truyền thông về trợ giúp pháp lý, kết hợp tuyên truyền phòng ngừa vi phạm pháp luật hình sự trong lứa tuổi chưa thành niên.
Tại chương trình, các nội dung pháp luật không được truyền tải theo cách tiếp cận một chiều, mà được thiết kế theo hướng tương tác, lấy học sinh làm trung tâm. Thông qua các phần hỏi – đáp, xử lý tình huống giả định sát với thực tế đời sống học đường, học sinh được trực tiếp tham gia, phản biện và đưa ra phương án giải quyết.
Cách tiếp cận này giúp chuyển hóa các quy định vốn mang tính khái quát thành những bài học cụ thể, dễ hiểu, dễ nhớ. Thay vì chỉ dừng lại ở việc “biết luật”, học sinh từng bước hình thành khả năng nhận diện rủi ro pháp lý và ứng xử phù hợp trong các tình huống thường gặp.
Song song với đó, đại diện Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh đã phổ biến các nội dung cốt lõi về trợ giúp pháp lý, bao gồm: khái niệm, nguyên tắc hoạt động, đối tượng thụ hưởng, quyền và nghĩa vụ của người được trợ giúp, cũng như các hình thức và phạm vi cung cấp dịch vụ. Đây được xem là nền tảng quan trọng để học sinh hiểu và chủ động tiếp cận khi cần thiết.
Nhấn mạnh phòng ngừa vi phạm từ góc nhìn pháp luật hình sự
Một điểm nhấn đáng chú ý của hội nghị là việc tập trung làm rõ các quy định của pháp luật hình sự đối với người dưới 18 tuổi theo Bộ luật Hình sự 2015.
Các nội dung được truyền đạt bao quát từ những quy định chung như khái niệm, phân loại tội phạm, đến các vấn đề cụ thể như độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, đồng phạm, hành vi che giấu hoặc không tố giác tội phạm. Đồng thời, học sinh cũng được tiếp cận với các biện pháp giám sát, giáo dục áp dụng khi được miễn trách nhiệm hình sự, cũng như các hình phạt và biện pháp tư pháp dành riêng cho người chưa thành niên.
Đáng chú ý, báo cáo viên đã đưa ra nhiều tình huống thực tế liên quan đến các hành vi vi phạm phổ biến trong lứa tuổi học đường. Việc “mô phỏng hóa” các tình huống vi phạm giúp học sinh không chỉ hiểu quy định mà còn nhận thức rõ hậu quả pháp lý, từ đó nâng cao ý thức tự phòng ngừa.
Thực tế cho thấy, phần lớn các vi phạm trong lứa tuổi này xuất phát từ nhận thức hạn chế, tâm lý bồng bột hoặc thiếu kỹ năng xử lý tình huống. Do đó, việc trang bị kiến thức pháp luật gắn với bối cảnh thực tiễn được xem là giải pháp hiệu quả để giảm thiểu rủi ro vi phạm.
Tăng khả năng tiếp cận trợ giúp pháp lý ngay từ trường học
Không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, hội nghị còn hướng đến mục tiêu dài hạn là nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý cho học sinh – nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhưng lại ít chủ động tìm kiếm hỗ trợ.
Thông qua chương trình, học sinh được cung cấp thông tin cụ thể về quyền được trợ giúp pháp lý, cách thức liên hệ và sử dụng dịch vụ khi phát sinh vấn đề pháp lý trong học tập và đời sống. Đây là yếu tố then chốt giúp các em không rơi vào tình trạng “mù thông tin” hoặc xử lý sai cách khi gặp vướng mắc.
Ở góc độ quản lý, mô hình phối hợp giữa cơ quan trợ giúp pháp lý và nhà trường cũng cho thấy hiệu quả trong việc đưa chính sách vào thực tiễn. Nhà trường đóng vai trò là “kênh dẫn” trực tiếp, giúp lan tỏa kiến thức pháp luật tới học sinh một cách hệ thống, thường xuyên và phù hợp với đặc thù lứa tuổi.
Việc lồng ghép nội dung trợ giúp pháp lý với giáo dục phòng ngừa vi phạm không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, mà còn hình thành thói quen tuân thủ pháp luật ngay từ sớm – yếu tố có ý nghĩa lâu dài đối với chất lượng nguồn nhân lực và trật tự xã hội.
