Tôn vinh di sản văn hóa Việt Nam qua truyện tranh về chữ viết Bahnar

Ngày 27/6, tại Nhà xuất bản Kim Đồng (Hà Nội), truyện tranh Thần Giấy Hlabar – Sử thi nhỏ về chữ viết Bahnar chính thức ra mắt bạn đọc. Dự án gây chú ý khi phát hành đồng thời hai ấn bản tiếng Việt và tiếng Bahnar, mở ra cách tiếp cận mới trong việc đưa tri thức học thuật đến công chúng, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của các dân tộc thiểu số.

Tác phẩm được chuyển thể từ công trình nghiên cứu về lịch sử chữ viết hệ Latinh của tiếng Bahnar do Tiến sĩ Phạm Thị Kiều Ly chủ trì. Thông qua ngôn ngữ truyện tranh cùng nét vẽ giàu chất sử thi của họa sĩ Tạ Huy Long, câu chuyện về quá trình hình thành chữ viết Bahnar được kể lại gần gũi, sinh động, giúp một đề tài ngôn ngữ học vốn khô khan trở nên hấp dẫn với độc giả nhỏ tuổi.

Điểm đặc biệt của dự án là hai phiên bản song ngữ gồm Thần Giấy Hlabar bằng tiếng Việt và Yang Hlabar bằng tiếng Bahnar. Nếu bản tiếng Việt mở ra cơ hội để đông đảo bạn đọc hiểu hơn về lịch sử chữ viết, văn hóa và đời sống của người Bahnar, thì bản tiếng Bahnar giúp chính cộng đồng được tiếp cận tác phẩm bằng tiếng mẹ đẻ, góp phần gìn giữ và lan tỏa ngôn ngữ trong đời sống đương đại.

Theo Tiến sĩ Phạm Thị Kiều Ly, việc được nói, đọc và viết bằng tiếng mẹ đẻ là một niềm hạnh phúc, đồng thời là quyền năng mở cánh cửa tri thức. Thông điệp ấy được gửi gắm xuyên suốt cuốn sách, với mong muốn khơi dậy niềm tự hào về ngôn ngữ của mỗi dân tộc, từ đó nuôi dưỡng ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa.

Trong bối cảnh nhiều ngôn ngữ của các dân tộc thiểu số đang đứng trước nguy cơ mai một, những ấn phẩm song ngữ như Thần Giấy Hlabar mang ý nghĩa vượt lên trên giá trị của một cuốn sách. Đây không chỉ là tài liệu đọc dành cho thiếu nhi mà còn là cầu nối để ông bà, cha mẹ và con cháu cùng đọc, cùng kể chuyện, tạo nên sự trao truyền văn hóa giữa các thế hệ và góp phần bảo tồn vốn tri thức bản địa.

Ý nghĩa của dự án càng được khẳng định khi trước lễ ra mắt tại Hà Nội, nhóm tác giả đã mang cuốn sách trở về Kon Tum để tổ chức các buổi đọc sách, giao lưu với thiếu nhi người Bahnar tại làng Kon Kơ Tu và trung tâm thành phố Kon Tum. Những cuộc gặp gỡ không chỉ giúp tác phẩm đến với chính cộng đồng được phản ánh trong sách mà còn tạo nên sự kết nối giữa nghiên cứu, sáng tạo và đời sống văn hóa.

Việt Nam là quốc gia đa dân tộc với kho tàng ngôn ngữ và di sản văn hóa đặc sắc. Mỗi tiếng nói, mỗi hệ chữ viết đều lưu giữ lịch sử, tri thức và bản sắc của một cộng đồng. Việc ra mắt hai ấn bản tiếng Việt và tiếng Bahnar của Thần Giấy Hlabar – Sử thi nhỏ về chữ viết Bahnar vì thế không chỉ góp phần bảo tồn một ngôn ngữ mà còn truyền đi thông điệp về sự trân trọng đối với sự đa dạng văn hóa của Việt Nam. Qua từng trang truyện, bạn đọc, đặc biệt là thế hệ trẻ, được khơi dậy tình yêu tiếng mẹ đẻ, thêm hiểu và thêm yêu những giá trị văn hóa đã làm nên bản sắc của cộng đồng 54 dân tộc anh em.