Sá xị Chương Dương: Từ "con cọp" một thời đến cảnh báo không đủ tiền trụ tới cuối năm

Sá xị Chương Dương đã từng là cái tên gắn liền với tuổi thơ của biết bao thế hệ. Giờ đây, thương hiệu ấy đang phải "cầu cứu" khi ban lãnh đạo công ty cho biết "không đủ tiền để duy trì hoạt động đến hết năm nay".

Sau 5 năm thua lỗ liên tiếp với tổng số lỗ lũy kế lên tới 350 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu đã âm gần 168 tỷ, và dòng tiền gần như cạn kiệt, Sá xị Chương Dương đang chạy đua với thời gian để bán đi chính nhà máy và thương hiệu của mình – với hy vọng chuyển sang bất động sản để cứu vãn tình hình.

Tính đến cuối quý đầu năm, tổng tài sản của công ty chỉ còn 622 tỷ đồng, nhưng nợ phải trả đã phình lên 790 tỷ. Riêng quý đầu năm, dù đạt 63 tỷ doanh thu, công ty vẫn lỗ thêm gần 11 tỷ. Kế hoạch cho cả năm 2026 cũng không sáng hơn: doanh thu kỳ vọng 228 tỷ (gần gấp rưỡi năm ngoái) nhưng vẫn dự kiến lỗ 74 tỷ. Lỗ chồng lỗ, tiền không sinh ra tiền, và cái vòng luẩn quẩn ấy đã kéo dài suốt nửa thập kỷ.

Theo nội dung tài liệu, Chủ tịch HĐQT Tan Teck Chuan Lester cho biết, với việc bị âm vốn chủ sở hữu, dòng tiền hoạt động suy giảm nặng nề do liên tục thua lỗ, ban điều hành đánh giá công ty sẽ không đủ tiền để duy trì hoạt động tới hết năm nay.

Về mặt thị trường, ngành nước giải khát Việt Nam vẫn tăng trưởng đều đặn 5-6% mỗi năm, nhưng miếng bánh đang bị chia lại. Người tiêu dùng giờ đây chuộng nước ít đường, tốt cho sức khỏe – một phân khúc mà Sá xị Chương Dương không có đủ nguồn lực để đầu tư.

Về mặt chi phí, xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá nguyên vật liệu và logistics tăng vọt, bào mòn biên lợi nhuận gộp vốn đã mỏng. Và dòng tiền hạn chế khiến công ty không thể trả nợ đúng hạn, kéo theo chi phí tài chính đội lên.

Trước tình thế sống còn, Hội đồng quản trị đã vạch ra một lối thoát, nhưng phải trả cái giá khá đắt. Công ty đề xuất chuyển nhượng nhà máy Nhơn Trạch 3 cùng toàn bộ tài sản liên quan – bao gồm cả thương hiệu Saxi – cho F&N Ventures với giá 93 tỷ đồng. F&N Ventures là công ty con của F&N, một mắt xích trong hệ sinh thái Thai Beverage của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi.

Cổ đông của Sá xị Chương Dương đã có một cuộc họp bất thường cách đây hai tháng. Họ đồng ý với chủ trương chuyển nhượng, nhưng lại bác bỏ bản chào mua với giá tối thiểu 75 tỷ đồng từ phía F&N Ventures. Sau đó, hai bên tiếp tục thương lượng và đi đến mức giá 93 tỷ đồng. Công ty đã đặt ra một điều kiện sống còn: bên mua phải thanh toán ngay 35% giá trị hợp đồng ngay khi ký kết, để có tiền duy trì hoạt động và không bị phá sản trong thời gian chờ đợi các thủ tục tiếp theo.

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở việc bán tài sản. Ban lãnh đạo Sá xị Chương Dương đã hé lộ một kế hoạch táo bạo: Sau khi thoái vốn khỏi mảng nước giải khát, công ty có thể định vị lại mình thành một doanh nghiệp bất động sản. Họ sẽ khai thác các bất động sản hiện có tại trung tâm TP HCM và Bình Dương (khu vực nhà máy cũ), đồng thời tìm kiếm cơ hội mới.

Đây không phải lần đầu tiên công ty đối mặt với nguy cơ sụp đổ. Hồi tháng 9 năm ngoái, Sá xị Chương Dương đã phải xin gia hạn hai khoản vay nội bộ với tổng giá trị hơn 450 tỷ đồng từ Sabeco. Khi đó, công ty đã cho biết, nếu không được gia hạn, phá sản là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Họ được gia hạn, nhưng chỉ thêm được vài tháng trước khi lại rơi vào tình cảnh khốn khó như hiện tại.

Nhìn lại quá khứ, Sá xị Chương Dương từng là một tượng đài. Giai đoạn 2009-2016, doanh thu liên tục tăng trưởng, đạt đỉnh 417 tỷ đồng vào năm 2016, mỗi năm lãi hàng chục tỷ. Nhưng từ năm 2017, các đại gia nước giải khát nước ngoài ồ ạt đổ bộ, mang theo chiến lược marketing bài bản, hệ thống phân phối rộng khắp, và những chính sách bán phá giá cùng hợp đồng độc quyền với điểm bán đã khiến Sá xị Chương Dương dần lu mờ trong chính cái bóng hào quang của quá khứ.