Quỹ Bảo vệ, phát triển rừng và Môi trường tỉnh Đắk Lắk: Từ giữ rừng đến kiến tạo sinh kế bền vững
Thời gian qua, Quỹ Bảo vệ, phát triển rừng và Môi trường tỉnh Đắk Lắk (Quỹ) đã từng bước nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong công tác bảo vệ rừng, hình thành cơ chế người dân cùng tham gia quản lý, giám sát và hưởng lợi từ rừng. Đây là giải pháp hiệu quả để gắn kết sinh kế của người dân với nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, hạn chế tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng và khai thác lâm sản trái phép.

Gắn sinh kế với nhiệm vụ giữ rừng
Sau gần 01 năm được tổ chức lại trên cơ sở hợp nhất giữa Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Đắk Lắk, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Phú Yên và Quỹ Bảo vệ Môi trường Phú Yên; đến nay tổ chức bộ máy, nhân sự Quỹ Bảo vệ, phát triển rừng và Môi trường tỉnh Đắk Lắk đã từng bước được sắp xếp tinh gọn, cơ bản ổn định, đáp ứng được nhiệm vụ được giao. Quỹ là cơ quan nhận ủy thác chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), nguồn thu tiền DVMTR chủ yếu từ các cơ sở sản xuất thủy điện chiếm khoảng 90%; còn lại 10% thu từ các cơ sở sản xuất nước sạch và đơn vị sản xuất công nghiệp có sử dụng nguồn nước trên địa bàn tỉnh.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Quỹ thu khoảng 48,043 tỷ đồng, đạt 51,56% kế hoạch. Nguồn thu chủ yếu đến từ các cơ sở thủy điện với 46,908 tỷ đồng, chiếm 97,64%; còn lại là nguồn thu từ các cơ sở sản xuất, cung ứng nước sạch, cơ sở sản xuất công nghiệp và lãi tiền gửi ngân hàng. Tổng kinh phí đã chi đạt 21,036 tỷ đồng, tương đương 22,58% kế hoạch, trong đó hơn 15,226 tỷ đồng được chi trực tiếp cho các chủ rừng, góp phần duy trì hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn.
Chính sách chi trả DVMTR đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực, góp phần giảm áp lực cho ngân sách nhà nước trong đầu tư bảo vệ rừng, đồng thời huy động lực lượng lớn người dân tham gia tuần tra, bảo vệ rừng thường xuyên; hạn chế tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng và nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng.
Không chỉ tạo nguồn lực cho công tác bảo vệ rừng, DVMTR còn đóng vai trò quan trọng trong công tác giảm nghèo và đảm bảo an sinh xã hội. Nguồn kinh phí này đã tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số sống gần rừng, giúp người dân gắn bó hơn với nghề rừng và tích cực tham gia bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Ông Võ Minh Quân - Phó Giám đốc Quỹ cho biết, Quỹ đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý điều hành, đặc biệt là ứng dụng công nghệ số trong theo dõi diễn biến rừng trong lưu vực chi trả DVMTR; tất cả các số liệu về diện tích rừng trong lưu vực đều được số hóa bằng Bản đồ số với các thông tin, dữ liệu cần thiết đến tận từng lô, khoảnh, tiểu khu và từng chủ rừng. Thời gian tới, ngoài nguồn kinh phí tiền DVMTR chưa và không xác định được đối tượng chi (khoảng 1,5 tỷ/năm) để phục vụ chương trình trồng cây phân tán, Quỹ sẽ tiếp tục kêu gọi các tổ chức, doanh nghiệp tham gia ủng hộ kinh phí để thực hiện việc trồng cây xanh trên địa bàn.
Huy động nguồn lực xanh cho phát triển bền vững
Để triển khai hiệu quả những nhiệm vụ được giao, Quỹ tập trung tổ chức rà soát các nguồn thu theo quy định tại Luật Lâm nghiệp số 16/2017/QH14 ngày 15/11/2017 nhằm gia tăng nguồn thu để chi trả cho công tác quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh. Tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức nhằm nâng cao nhận thức của các cấp, ngành và tầng lớp nhân dân để thực hiện có hiệu quả về chính sách chi trả DVMTR. Tiếp tục triển khai việc mở tài khoản ngân hàng hoặc các giao dịch thanh toán điện tử khác để chi trả tiền DVMTR cho các chủ rừng và bên nhận khoán bảo vệ rừng. Tăng cường công tác kiểm tra diện tích rừng tham gia cung ứng DVMTR tại các đơn vị chủ rừng. Đẩy mạnh huy động các nguồn lực xã hội hóa để trồng và chăm sóc cây xanh.
Qua đó, tạo dựng nguồn lực lâu dài để Đắk Lắk hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng môi trường sống cho các thế hệ tương lai.
