Phường Tam Kỳ: Định hình đô thị dịch vụ hiện đại sau sáp nhập

Những con số tăng trưởng ấn tượng cùng cách làm quyết liệt của chính quyền cơ sở đang mở ra diện mạo mới cho cực tăng trưởng phía Nam thành phố.

Tái định vị đô thị sau sáp nhập

Phường Tam Kỳ chính thức được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sắp xếp các phường An Mỹ, An Xuân và Trường Xuân của thành phố Tam Kỳ trước đây. Sau khi tỉnh Quảng Nam hợp nhất vào thành phố Đà Nẵng, trung tâm hành chính mới đặt tại Hải Châu khiến không ít người lo ngại khu vực Tam Kỳ sẽ suy giảm sức hút kinh tế do không còn giữ vai trò tỉnh lỵ.

Tuy nhiên, theo ông Đỗ Văn Minh - Chủ tịch UBND phường, đây lại là thời điểm để địa phương thay đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững hơn.

“Chúng tôi xác định lợi thế cạnh tranh của Tam Kỳ không còn nằm ở vai trò trung tâm hành chính như trước đây, mà nằm ở năng lực thích ứng, chất lượng quản trị địa phương, môi trường đầu tư minh bạch, tăng cường kết nối liên vùng và khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp”, ông Minh nhấn mạnh.

Tinh thần đó cũng phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và chiến lược mở rộng không gian phát triển đô thị phía Nam của thành phố Đà Nẵng. Ngay trong năm đầu vận hành mô hình chính quyền hai cấp, Đảng bộ phường Tam Kỳ đã ban hành nghị quyết chuyên đề phát triển kinh tế giai đoạn 2026 - 2030; triển khai chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW; đồng thời thành lập Hội Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo nhằm tạo hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp ngay từ cơ sở.

Những con số “biết nói”

Bức tranh kinh tế của Tam Kỳ sau gần một năm vận hành mô hình mới đang xuất hiện nhiều gam màu tích cực. Hoạt động thương mại - dịch vụ duy trì đà tăng trưởng ổn định, đặc biệt khu vực kinh tế hộ gia đình có sự phục hồi rõ nét.

Hiện phường đang quản lý gần 4.500 hộ kinh doanh; riêng từ sau ngày 01/7/2025 đã có khoảng 850 hộ đăng ký mới. Đây được xem là tín hiệu quan trọng trong bối cảnh nhiều địa phương sau sáp nhập còn gặp khó khăn về tái cấu trúc thị trường và dòng vốn đầu tư.

Đáng chú ý, năm 2025 tổng thu ngân sách của phường đạt hơn 82,3 tỷ đồng, bằng 323% kế hoạch dự toán được giao. Theo lãnh đạo địa phương, kết quả này đến từ việc mở rộng nguồn thu thương mại - dịch vụ, quản lý thuế hiệu quả và sự phục hồi nhanh của khu vực kinh tế tư nhân.

Một ví dụ sinh động cho sự thay đổi là dọc các tuyến phố lớn trên địa bàn - nơi từng chủ yếu phục vụ hoạt động hành chính, nay đang dần hình thành các không gian thương mại hỗn hợp với quán cà phê, cửa hàng tiện ích, dịch vụ giáo dục, chăm sóc sức khỏe và mô hình kinh doanh hiện đại.

Cùng với đó, địa phương đang đẩy mạnh rà soát, cập nhật quy hoạch phân khu theo định hướng điều chỉnh quy hoạch chung của thành phố Đà Nẵng, ưu tiên các không gian thương mại - dịch vụ và đô thị hỗn hợp.

“Việc hình thành quỹ đất sạch, hạ tầng đồng bộ và liên kết vùng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư tiếp cận mặt bằng, giảm chi phí triển khai dự án và nâng cao tính kết nối trong hoạt động sản xuất - kinh doanh”, ông Đỗ Văn Minh chia sẻ.

Đến nay, nhiều dự án đã hoàn thiện thủ tục và chuẩn bị khởi công như: khu dân cư khối phố 5 Trường Xuân giai đoạn 2, trường phổ thông nhiều cấp học cùng nhiều dự án thương mại - dịch vụ đang được nhà đầu tư quan tâm nghiên cứu.

Tạo lợi thế cạnh tranh và “bản sắc thương mại” riêng

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Tam Kỳ là cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cấp cơ sở. Với quy mô dân số gần 50.000 người, địa phương xác định xây dựng chính quyền số là điều kiện tiên quyết để nâng cao hiệu quả quản trị.

Từ ngày 01/7/2025 - 15/5/2026, phường đã số hóa 12.548 hồ sơ thủ tục hành chính; 100% hồ sơ được tiếp nhận và xử lý trên hệ thống điện tử; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 100%.

Địa phương đồng thời duy trì tỷ lệ hồ sơ trực tuyến gần 99%, triển khai thanh toán không dùng tiền mặt và tái sử dụng dữ liệu điện tử nhằm giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý.

Đáng chú ý, phường đã đưa vào vận hành hệ thống trợ lý AI và mini app trên nền tảng zalo hỗ trợ người dân tra cứu thông tin, hướng dẫn thủ tục hành chính mọi lúc, mọi nơi. Các tổ công nghệ số cộng đồng tại khối phố cũng được phát huy để hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Theo ông Đỗ Văn Minh, mục tiêu của địa phương là chuyển mạnh từ tư duy “quản lý hành chính” sang “phục vụ”, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng điều hành.

Không cạnh tranh trực diện với khu vực trung tâm Đà Nẵng (cũ), phường đang lựa chọn hướng đi riêng bằng việc tăng cường liên kết vùng, bổ trợ lẫn nhau giữa các địa phương, xây dựng hệ sinh thái thương mại - dịch vụ gắn với lợi thế khu vực và tình hình thực tiễn của địa phương.

Cùng với các phường Hương Trà, Bàn Thạch và Quảng Phú, Tam Kỳ đang nghiên cứu phát triển các mô hình du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe dành cho người cao tuổi - lĩnh vực giàu tiềm năng trong bối cảnh già hóa dân số ngày càng rõ nét.

Song song với đó, định hướng phát triển tuyến phố thương mại chuyên đề, không gian kinh tế đêm gắn với văn hóa ẩm thực bản địa, sản phẩm OCOP và thương mại số cho hộ kinh doanh nhỏ.

“Tam Kỳ không hướng đến mô hình cạnh tranh đại trà mà tập trung vào những lĩnh vực có tính khác biệt và phát triển bền vững”, ông Đỗ Văn Minh khẳng định.

Từ một đô thị từng đứng trước nhiều áp lực sau sáp nhập, Tam Kỳ đang cho thấy nỗ lực vượt qua “cái bóng” trung tâm hành chính cũ để trở thành đô thị dịch vụ năng động, hiện đại và giàu sức bật ở cực Nam thành phố Đà Nẵng.