Phát triển kinh tế xanh, sinh thái và bền vững

Phát triển nông nghiệp hàng hóa, nâng cao giá trị

Bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh xác định trọng tâm là phát triển nông nghiệp bền vững gắn với kinh tế nông nghiệp xanh, nông nghiệp số và mục tiêu xây dựng nông thôn văn minh, nông dân giàu có.

Theo đó, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu duy trì tổng sản lượng lương thực có hạt trên 750 nghìn tấn; trồng rừng tập trung trên 50.000ha; tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2%; tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới đạt 51,3%; đồng thời giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân 3 - 4%/năm và nâng tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 95%.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp hàng hóa theo chuỗi liên kết, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các tiêu chuẩn chất lượng. Tỉnh sẽ hình thành các vùng sản xuất tập trung, vùng nguyên liệu phục vụ chế biến đối với những sản phẩm có lợi thế như hồng không hạt, lúa chất lượng cao, chè shan tuyết, cây ăn quả ôn đới, rau củ quả sạch; phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, hữu cơ gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Cùng với đó, các sản phẩm vật nuôi đặc sản như bò vàng, trâu ngố, lợn đen, gà H’Mông, vịt bầu, mật ong bạc hà và các sản phẩm thủy sản đặc hữu tiếp tục được định hướng nâng cao giá trị thông qua ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị. Chương trình OCOP cũng được triển khai theo chiều sâu, hướng tới mở rộng thị trường trong nước và quốc tế; phấn đấu đến năm 2030 có sản phẩm nông, lâm nghiệp được bảo hộ chỉ dẫn địa lý ở nước ngoài.

Đặc biệt, kinh tế lâm nghiệp được xác định là một trong những lĩnh vực có lợi thế lớn. Ngành tập trung phát triển rừng theo hướng bền vững, ưu tiên cây gỗ lớn, cây bản địa, vùng nguyên liệu tập trung và kinh tế dưới tán rừng; đồng thời gắn bảo vệ, phát triển rừng với du lịch sinh thái, chế biến gỗ và từng bước tiếp cận thị trường tín chỉ carbon. Đề án xây dựng Tuyên Quang trở thành Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao và Trung tâm sản xuất, chế biến gỗ được kỳ vọng tạo thêm động lực cho kinh tế lâm nghiệp phát triển theo chiều sâu.

Song song với phát triển sản xuất, ngành chú trọng quản lý hiệu quả đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên rừng; bảo vệ đa dạng sinh học, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai. Việc ứng dụng công nghệ số trong cảnh báo, dự báo thiên tai, quản lý tài nguyên và nâng cao năng lực giám sát môi trường sẽ tiếp tục được đẩy mạnh.

Đồng hành cùng doanh nghiệp chuyển đổi xanh

Chuyển đổi xanh và phát triển bền vững đang trở thành định hướng xuyên suốt của ngành Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng các vùng nguyên liệu xanh, quy mô lớn, đạt tiêu chuẩn sinh thái; phát triển bền vững các cây trồng chủ lực như chè, dược liệu, dâu tằm, dứa và kinh tế dưới tán rừng. Cùng với đó, ngành triển khai các chương trình, đề án về lâm nghiệp bền vững, lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tín chỉ carbon rừng, du lịch sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Tuyên Quang đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 62%, mở rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC, qua đó nâng cao giá trị kinh tế của rừng, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Việc phát triển vùng nguyên liệu bền vững, gắn bảo vệ rừng với chế biến gỗ, kinh tế dưới tán rừng và du lịch sinh thái sẽ tạo thêm dư địa để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xanh.

Song song với phát triển sản xuất xanh, ngành cũng tăng cường kiểm soát nguồn thải, quản lý hoạt động khai thác khoáng sản, thu gom và xử lý chất thải; phấn đấu duy trì tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 95%. Công tác bảo vệ nguồn nước, hệ sinh thái và đa dạng sinh học tiếp tục được chú trọng.

Sở cũng tăng cường hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã áp dụng quy trình sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc, quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; chủ động tiếp cận các quy định mới về kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường. Việc số hóa dữ liệu chuyên ngành, ứng dụng công nghệ và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ nâng cao tính minh bạch, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường cho nông sản Tuyên Quang.

Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, phát triển nông nghiệp hữu cơ, liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp tiếp tục được triển khai, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Từ phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao giá trị nông - lâm sản đến bảo vệ tài nguyên, môi trường và cải cách thủ tục hành chính, ngành Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang đang từng bước hình thành hệ sinh thái phát triển xanh, trong đó doanh nghiệp là một chủ thể quan trọng. Đây sẽ là nền tảng để tỉnh nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.