"Ông lớn" Fast Food thoái trào: Yum Brands tháo chạy khỏi Pizza Hut, kích hoạt làn sóng M&A toàn cầu

Đế chế thức ăn nhanh toàn cầu Yum Brands đang tiến hành các cuộc đàm phán độc quyền để bán lại toàn bộ chuỗi Pizza Hut cho quỹ đầu tư tư nhân LongRange Capital. Nguồn tin thân cận từ Reuters cho biết, các cuộc thảo luận đang đạt được những bước tiến triển rất tích cực và một thỏa thuận chính thức có thể sẽ được định đoạt ngay trong vài tuần tới.

Mặc dù phía LongRange Capital vẫn từ chối đưa ra bình luận và chưa có sự đảm bảo chắc chắn 100% về kết quả cuối cùng, nhưng thông tin này ngay lập tức đã khiến cổ phiếu của Yum Brands – tập đoàn đồng sở hữu thương hiệu gà rác KFC – bật tăng 3% trong phiên giao dịch ngoài giờ.

Bản thân ban lãnh đạo Yum Brands từ năm ngoái đã thông báo tiến hành rà soát các lựa chọn chiến lược, bao gồm cả kịch bản bán mình của Pizza Hut trong bối cảnh chuỗi này liên tục trầy trật và hụt hơi trong cuộc đua giành thị phần với người anh em cùng nhà là Taco Bell.

Số liệu tài chính cho thấy doanh số bán hàng trên cùng một cửa hàng (SSG) của Pizza Hut tại thị trường Mỹ đã liên tục lao dốc trong suốt 10 quý liên tiếp, kéo tụt tỷ trọng đóng góp của thương hiệu này xuống chỉ còn khoảng 12% vào tổng doanh thu toàn tập đoàn. Tính riêng trong năm qua, doanh số tại các cửa hàng Pizza Hut ở Mỹ đã giảm khoảng 5%, trong khi doanh số SSG toàn cầu cũng ghi nhận mức âm 1% bất chấp nỗ lực mở mới tại một số thị trường quốc tế.

Chi phí nguyên liệu đầu vào duy trì ở mức cao ngất ngưởng kết hợp với lạm phát leo thang đã giáng đòn nặng nề vào biên lợi nhuận, buộc người tiêu dùng phải cân đo đong đếm kỹ lưỡng hơn trước khi quyết định chi tiền cho các bữa ăn bên ngoài.

Đáng chú ý, cuộc khủng hoảng của Pizza Hut nói riêng và ngành thức ăn nhanh nói chung không chỉ đến từ túi tiền của khách hàng, mà còn từ một "kẻ thù" không ai ngờ tới: làn sóng thuốc giảm cân. Sự bùng nổ của các loại thuốc thuộc nhóm GLP-1 như Ozempic hay Wegovy đang thay đổi căn bản hành vi người tiêu dùng, thúc đẩy một xu hướng mạnh mẽ quay lưng với đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ để chuyển sang các lựa chọn thực phẩm lành mạnh hơn cho sức khỏe.

Sự cộng hưởng của các yếu tố bất lợi này đã kích hoạt một làn sóng thâu tóm và rút niêm yết (M&A) vô cùng khốc liệt trên bản đồ ẩm thực Mỹ. Trước Pizza Hut, các thương hiệu quen thuộc như Denny’s, Potbelly hay California Pizza Kitchen đều đã phải ngậm ngùi rời khỏi sàn chứng khoán đại chúng do không thể gồng gánh chi phí. Ngay cả đối thủ lớn của Pizza Hut là Papa John’s International hiện cũng đang ráo riết phối hợp với quỹ đầu tư Irth Capital Management để tiến hành tư nhân hóa và đưa chuỗi này rời khỏi sàn giao dịch tập trung.

Sự sa sút mang tính hệ thống của Pizza Hut toàn cầu đang đặt ra những dấu hỏi lớn cho tương lai của thương hiệu này tại các thị trường Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam. Có mặt từ năm 2006 thông qua đối tác quản lý chiến lược thuộc Jardine Restaurant Group, Pizza Hut từng có giai đoạn hoàng kim khi nhanh chóng mở rộng mạng lưới lên tới hàng trăm cửa hàng và chiếm giữ tới 23% thị phần doanh số giao pizza trực tuyến trong phân khúc giao hàng tiện lợi (on-demand delivery), theo số liệu từ Measurable AI.

Tuy nhiên, miếng bánh thị phần béo bở của "lão tướng" này tại thị trường Việt Nam đang bị lung lay dữ dội trong những năm trở lại đây. Không chỉ chịu áp lực từ các đối thủ truyền thống như Domino’s hay The Pizza Company, Pizza Hut còn phải đối mặt với sự thay đổi khẩu vị của tệp khách hàng trẻ đô thị trước những thương hiệu nội địa và quốc tế mới nổi – điển hình là Pizza 4P’s với chiến lược thực đơn sáng tạo, nguyên liệu hữu cơ và định vị phân khúc cao cấp hơn.

Thương vụ chuyển giao quyền lực giữa Yum Brands và LongRange Capital tới đây, vì vậy, được dự báo sẽ là phát súng kích hoạt giai đoạn tái định hình toàn diện cấu trúc ngành F&B từ Mỹ cho đến các thị trường cận biên.