Nông nghiệp xanh: Chuyển từ xúc tiến địa phương sang liên kết chuỗi giá trị vùng

Trong nhiều năm, xúc tiến đầu tư giữa các địa phương chủ yếu dựa trên việc giới thiệu lợi thế riêng về quỹ đất, chính sách ưu đãi và môi trường kinh doanh nhằm thu hút doanh nghiệp. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, mô hình cạnh tranh thu hút đầu tư giữa từng địa phương đang dần bộc lộ những hạn chế.

Một địa phương có thể sở hữu vùng nguyên liệu, một địa phương có thế mạnh về công nghệ, trong khi địa phương khác lại có lợi thế về thị trường, logistics hoặc năng lực chế biến. Nếu phát triển tách rời, các lợi thế này khó phát huy tối đa giá trị. Vì vậy, chuyển từ tư duy "xúc tiến cho từng địa phương" sang "xúc tiến theo chuỗi giá trị vùng" đang trở thành hướng tiếp cận mới nhằm tạo sức hấp dẫn chung cho cả không gian kinh tế.

Thông điệp này được ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội nhấn mạnh tại Hội nghị "Kết nối đầu tư - Tăng cường liên kết vùng trong phát triển nông nghiệp thông minh và kinh tế xanh: Hà Nội - Bắc Ninh - Hưng Yên". Theo ông Hiếu, liên kết vùng không chỉ là yêu cầu tất yếu trong phát triển mà còn là động lực để mở rộng không gian đầu tư, thu hút nguồn lực xã hội và nâng cao giá trị toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số, nông nghiệp cũng đang thay đổi căn bản phương thức sản xuất. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, Internet vạn vật (IoT) và hệ thống truy xuất nguồn gốc đang trở thành những yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Điều này đòi hỏi hoạt động xúc tiến đầu tư không thể chỉ dừng ở việc giới thiệu một địa điểm sản xuất, mà cần giúp nhà đầu tư nhìn thấy toàn bộ hệ sinh thái từ nghiên cứu, vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến, logistics đến phân phối và xuất khẩu.

Trong mô hình liên kết Hà Nội - Bắc Ninh - Hưng Yên, mỗi địa phương được kỳ vọng phát huy một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị chung. Hà Nội có lợi thế về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính và thị trường tiêu thụ lớn; Bắc Ninh sở hữu nền tảng công nghiệp công nghệ cao, năng lực sản xuất thông minh và kinh nghiệm thu hút FDI; Hưng Yên có thế mạnh về vùng nguyên liệu, nông nghiệp chất lượng cao và công nghiệp chế biến.

Sự kết hợp này tạo ra lợi thế mà từng địa phương khó có thể tự hình thành. Đối với nhà đầu tư, thay vì phải xây dựng từng phần của chuỗi cung ứng ở nhiều địa điểm khác nhau, họ có thể tiếp cận một hệ sinh thái liên kết, nơi các yếu tố đầu vào, công nghệ, sản xuất và thị trường được kết nối đồng bộ.

Ở góc độ doanh nghiệp, mô hình này cũng giúp giảm chi phí tìm kiếm cơ hội đầu tư, tăng khả năng hợp tác giữa doanh nghiệp lớn với hợp tác xã, đơn vị nghiên cứu và các nhà cung ứng trong vùng. Đặc biệt, với các dự án nông nghiệp công nghệ cao, hiệu quả đầu tư phụ thuộc rất lớn vào khả năng kết nối giữa công nghệ, vùng nguyên liệu, chế biến và tiêu thụ.

Với sự tham gia của đông đảo đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà đầu tư, hội nghị trở thành diễn đàn kết nối, chia sẻ giải pháp phát triển vùng nguyên liệu, phân phối xanh, số hóa nông nghiệp và ứng dụng công nghệ trong chuỗi giá trị. Các hoạt động kết nối B2B góp phần thúc đẩy hợp tác, mở rộng mạng lưới đối tác và tìm kiếm cơ hội đầu tư mới..

Theo Sở Tài chính Hà Nội, thời gian tới, các địa phương sẽ tiếp tục tăng cường chia sẻ thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp kết nối đối tác, đồng hành trong quá trình tìm hiểu và triển khai dự án. Mục tiêu không chỉ là thu hút thêm các dự án đầu tư riêng lẻ, mà hướng tới hình thành hệ sinh thái đầu tư liên kết, nơi mỗi địa phương phát huy thế mạnh riêng để cùng tạo ra giá trị chung.

Trong xu thế các tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc của thị trường, chuyển từ cạnh tranh thu hút đầu tư sang kiến tạo chuỗi giá trị liên kết vùng không chỉ là sự thay đổi trong cách làm xúc tiến đầu tư, mà còn là điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Đồng bằng sông Hồng. Khi các địa phương không còn là những "ốc đảo đầu tư" riêng biệt mà trở thành các mắt xích trong một hệ sinh thái chung, khả năng thu hút dòng vốn chất lượng cao và phát triển bền vững sẽ được nâng lên rõ rệt.