NGOẠI NGỮ TRONG KỶ NGUYÊN AI - NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TẠI LEHE 2026

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, giáo dục ngoại ngữ đứng trước những cơ hội và thách thức chưa từng có. Đây cũng là một trong những nội dung được thảo luận sôi nổi tại Hội thảo khoa học quốc gia LEHE 2026, diễn ra vừa qua tại Học viện Quản lý Giáo dục.

Tại phiên toàn thể, PGS.TS. Vũ Thị Thanh Nhã - Trưởng khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Anh, trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội- diễn giả chính nhấn mạnh rằng, AI có khả năng hỗ trợ cá nhân hóa việc học, giúp người học cải thiện kỹ năng thông qua các công cụ như trợ lý viết, đối tác hội thoại hay hệ thống phản hồi tự động. Tuy nhiên, việc lạm dụng AI cũng tiềm ẩn nguy cơ khiến người học phụ thuộc vào công nghệ, từ đó hạn chế khả năng tư duy và sáng tạo ngôn ngữ.

Không chỉ tác động đến người học, AI còn đặt ra yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ đối với đội ngũ giảng viên. Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng vai trò của giáo viên ngoại ngữ đang dịch chuyển từ “người truyền đạt” sang “người thiết kế và dẫn dắt quá trình học tập”. Điều này đòi hỏi giảng viên phải chủ động cập nhật công nghệ, nâng cao năng lực số và biết cách khai thác AI một cách hiệu quả, có kiểm soát.

Nhiều nghiên cứu thực tiễn được chia sẻ tại Hội thảo cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận AI trong giáo dục ngoại ngữ. Từ việc sử dụng các công cụ như ChatGPT, Gemini trong hỗ trợ viết và học ngôn ngữ, đến ứng dụng nền tảng số để cải thiện kỹ năng nghe – nói, các tham luận đều chỉ ra tiềm năng lớn của công nghệ. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những vấn đề cần được cân nhắc như tính xác thực của nội dung, đạo đức học thuật và khả năng kiểm soát quá trình học tập.

Một trong những câu hỏi lớn được đặt ra tại hội thảo là làm thế nào để cân bằng giữa đổi mới công nghệ và việc duy trì các giá trị sư phạm cốt lõi. Nhiều chuyên gia khẳng định rằng, dù AI có phát triển đến đâu, yếu tố con người – bao gồm sự tương tác, cảm xúc và bối cảnh văn hóa – vẫn giữ vai trò trung tâm trong việc học ngoại ngữ. Vì vậy, AI cần được xem là công cụ hỗ trợ, không phải là sự thay thế cho quá trình học tập thực chất.

Từ những trao đổi tại LEHE 2026, có thể thấy rằng AI đang mở ra một hướng phát triển mới cho giáo dục ngoại ngữ, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và cơ chế quản lý. Hội thảo không chỉ góp phần nhận diện những vấn đề mang tính thời sự, mà còn định hướng cách tiếp cận phù hợp nhằm tận dụng hiệu quả công nghệ, hướng tới một nền giáo dục ngoại ngữ hiện đại và bền vững trong kỷ nguyên số.