Nghị định 200 tăng minh bạch, khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế

Tại hội nghị “Phát hành chứng khoán – Động lực cho tăng trưởng kinh tế”, bà Phạm Thị Thanh Hương, Chánh Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã làm rõ những điểm mới của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, qua đó giúp doanh nghiệp, tổ chức tư vấn và các thành viên thị trường nắm bắt, triển khai thống nhất các quy định mới.

Được Chính phủ ban hành ngày 5/6/2026, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế, thay thế các Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, 65/2022/NĐ-CP và 08/2023/NĐ-CP. Văn bản này tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững.

Theo bà Phạm Thị Thanh Hương, các quy định mới được xây dựng nhằm khắc phục những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Quan trọng hơn, khung pháp lý mới tạo điều kiện để doanh nghiệp huy động nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ đầu tư, sản xuất, kinh doanh, qua đó phát huy vai trò của thị trường vốn đối với tăng trưởng kinh tế.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc làm rõ quy định về mục đích phát hành và quản lý nguồn vốn từ trái phiếu. Doanh nghiệp phải sử dụng vốn huy động đúng phương án phát hành, theo dõi riêng dòng tiền và bảo đảm công khai thông tin với nhà đầu tư. Trường hợp chuyển vốn cho bên thứ ba thực hiện dự án, doanh nghiệp phát hành phải có cơ chế theo dõi, quản lý và giám sát việc sử dụng vốn đúng mục đích.

Nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn, quy định mới cho phép doanh nghiệp sử dụng khoản tiền chưa đến thời điểm giải ngân để gửi tại ngân hàng thương mại hoặc mua chứng chỉ tiền gửi do ngân hàng phát hành. Bên cạnh đó, doanh nghiệp được thay đổi một số điều kiện, điều khoản của trái phiếu hoặc mục đích phát hành khi đáp ứng các yêu cầu về thẩm quyền phê duyệt, tỷ lệ đồng thuận của người sở hữu trái phiếu và nghĩa vụ mua lại trước hạn đối với nhà đầu tư không chấp thuận.

Về điều kiện phát hành, Nghị định tách bạch quy định đối với từng nhóm doanh nghiệp, tạo thuận lợi trong quá trình áp dụng và quản lý. Đáng chú ý, doanh nghiệp phát hành phải bảo đảm tổng nợ phải trả, bao gồm cả trái phiếu dự kiến phát hành, không vượt quá năm lần vốn chủ sở hữu theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2025, ngoại trừ một số nhóm đối tượng đặc thù.

Đối với nhà đầu tư, các quy định mới hướng tới nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường và kiểm soát rủi ro. Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là cá nhân chỉ được tham gia một số loại trái phiếu khi đáp ứng điều kiện về xếp hạng tín nhiệm, tài sản bảo đảm hoặc bảo lãnh thanh toán của tổ chức tín dụng. Đồng thời, tài sản bảo đảm phải bảo đảm thanh toán toàn bộ gốc trái phiếu và không bao gồm cổ phần, cổ phiếu hoặc phần vốn góp của chính doanh nghiệp phát hành.

Cùng với đó, trách nhiệm công bố thông tin của doanh nghiệp phát hành và các tổ chức liên quan như đơn vị tư vấn, kiểm toán, tổ chức xếp hạng tín nhiệm, doanh nghiệp thẩm định giá được tăng cường. Doanh nghiệp phải duy trì nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ, bất thường trong suốt thời gian trái phiếu còn dư nợ, đồng thời báo cáo tình hình sử dụng vốn huy động.

Với các quy định theo hướng tăng cường minh bạch, nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia và củng cố cơ chế giám sát, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển an toàn, bền vững, qua đó khơi thông nguồn lực vốn trung và dài hạn, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.