Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 25: Nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay dài hạn lên 40%

Trong một động thái đầy quyết đoán nhằm khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa chính thức ban hành Thông tư số 25, sửa đổi và bổ sung một số quy định then chốt về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Điểm nhấn mang tính bước ngoặt của văn bản này là việc cơ quan quản lý quyết định nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ mức 30% lên 40%. Quy định mới có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7 tới đây, đánh dấu sự đảo chiều chính sách quan trọng sau một giai đoạn dài siết chặt để phòng ngừa rủi ro kỳ hạn.

Nhìn lại lịch sử điều hành, nút thắt này từng được Ngân hàng Nhà nước siết lại từng bước nhằm đảm bảo an toàn hệ thống, kéo giảm tỷ lệ từ 40% xuống 37%, rồi 34% và chạm mức đáy 30% kể từ tháng 10 năm 2023. Quyết định đưa trần tỷ lệ quay trở lại mốc 40% — tương đương với giai đoạn kích cầu những năm 2020-2021 — cho thấy tư duy linh hoạt của nhà điều hành trước yêu cầu cấp bách của thực tiễn.

Là thước đo cốt tử phản ánh độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tài sản sinh lời, việc nới rộng tấm trần này đồng nghĩa với việc các ngân hàng thương mại được trao thêm dư địa lớn, cho phép dùng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn dồi dào để tài trợ cho các dự án dài hơi.

Cú hích chính sách này không xuất hiện ngẫu nhiên mà nằm trong chiến lược nhất quán của Đảng và Chính phủ nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội và thúc đẩy đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai chữ số gắn liền với ổn định vĩ mô. Việc khơi thông dòng vốn dài hạn là lời giải trực tiếp cho bài toán thiếu vốn tại các dự án hạ tầng quy mô lớn, vốn luôn khát vốn dài hạn nhưng lại gặp rào cản từ các bộ đệm an toàn cũ.

Bên cạnh việc gia tăng năng lực cho vay, Thông tư 25 cũng tiếp tục loại trừ tiền ký quỹ, tiền gửi chuyên dùng và tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi tổng tiền gửi tính toán tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR). Riêng đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, các nhà băng tiếp tục được tính 80% số dư vào nguồn vốn huy động để tối ưu hóa năng lực cấp tín dụng.

Sự thay đổi đồng bộ về cả tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lẫn cách định biên tỷ lệ LDR chỉ trong vòng hai tháng qua là minh chứng rõ nét cho cam kết hỗ trợ thanh khoản toàn diện cho hệ thống ngân hàng. Đây là hành động hiện thực hóa chỉ đạo sát sao của Chính phủ từ phiên họp thường kỳ trước đó, yêu cầu Ngân hàng Nhà nước rà soát, tháo gỡ rào cản thể chế để bảo vệ dòng máu của nền kinh tế.

Dù dòng tiền được cởi trói sẽ đi kèm với áp lực quản trị rủi ro thanh khoản nghiêm ngặt hơn cho các ngân hàng, nhưng trong bối cảnh nền kinh tế cần những động cơ mạnh mẽ để bứt phá, thông điệp nới lỏng từ Thông tư 25 chính là liều thuốc bồi bổ kịp thời, tiếp thêm nguồn lực cho các động lực tăng trưởng chiến lược trong giai đoạn tới.