Năng lực số – Đòn bẩy đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên AI

Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham gia của hơn 300 đại biểu đến từ cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và đại diện ngoại giao nhiều quốc gia. Chương trình do HCCT phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia (VINEN) thực hiện.

Phát biểu khai mạc, TS. Đinh Việt Hòa – Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia cho rằng năng lực số không còn chỉ là kỹ năng sử dụng công nghệ mà đã trở thành yếu tố quyết định khả năng thích ứng của con người trong thời đại mới. Theo ông, sự phát triển nhanh của AI, dữ liệu lớn và điện toán đám mây đang làm thay đổi phương thức học tập, lao động và quản trị, buộc các cơ sở giáo dục phải đổi mới toàn diện.

Ông nhận định giáo dục trong kỷ nguyên số cần hướng tới mô hình mở, linh hoạt và cá nhân hóa hơn, nơi người học không chỉ tiếp cận tri thức mà còn có khả năng sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn. Đồng thời, sự liên kết giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp sẽ giữ vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng nền giáo dục hiện đại và hội nhập quốc tế.

Ở góc độ quản lý giáo dục, TS. Trịnh Thị Thu Hà – Hiệu trưởng HCCT cho biết kinh tế số Việt Nam đang tăng trưởng mạnh, với quy mô năm 2025 ước đạt 72,1 tỷ USD, chiếm hơn 14% GDP. Cùng với đó, thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh, phản ánh quá trình số hóa đang diễn ra nhanh trong nền kinh tế. Tuy nhiên, bà cho rằng hạ tầng công nghệ phát triển nhanh nhưng chất lượng nguồn nhân lực số vẫn chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Theo TS. Trịnh Thị Thu Hà, năng lực số không chỉ là kỹ năng sử dụng công nghệ mà còn là khả năng ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề trong học tập và công việc. Dẫn Thông tư số 02/2025/TT-BGDĐT về “Khung năng lực số cho người học”, bà nhấn mạnh các cơ sở giáo dục cần đẩy mạnh mô hình giáo dục số, tích hợp AI, dữ liệu lớn và công nghệ số vào quản trị, giảng dạy và đánh giá người học.

Tại hội thảo, nhiều tham luận quốc tế đã mang đến những góc nhìn thực tiễn về phát triển giáo dục số. Đại sứ Kazakhstan tại Việt Nam chia sẻ mô hình trường AI miễn phí và định hướng đưa AI trở thành môn học phổ cập trong hệ thống giáo dục đại học. Trong khi đó, đại diện Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu chiến lược phát triển hạ tầng số, đào tạo nhân lực công nghệ và thúc đẩy tự chủ công nghệ quốc gia.

Các chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam cũng tập trung trao đổi về xu hướng trường học số, ứng dụng AI trong giảng dạy, xây dựng học liệu số và tăng cường kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp. Nhiều mô hình trợ giảng AI, nền tảng quản trị thông minh và giải pháp đào tạo kỹ năng đã được chia sẻ tại chương trình.

Một trong những điểm nhấn của hội thảo là lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa HCCT với các đối tác như CMC, MISA, Đại học Phenikaa, Sotatek Education và hệ sinh thái trường học số ILACA. Các thỏa thuận hướng tới mở rộng hợp tác đào tạo, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và nâng cao chất lượng nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường.

Hội thảo cũng ghi nhận 188 bài tham luận đến từ 100 cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu trong và ngoài nước, tập trung vào các chủ đề như chính sách phát triển kỹ năng số, ứng dụng AI trong giáo dục, hạ tầng số, kỹ năng nghề nghiệp và phát triển con người trong môi trường số.

Thông qua các phiên thảo luận và hoạt động kết nối hợp tác, hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục theo hướng thực chất, tăng cường đổi mới sáng tạo và tạo nền tảng cho việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên AI.