Mỹ tuyên bố phong tỏa toàn bộ cảng biển Iran, nhắm vào Trung Quốc

Ngoại lệ chiến lược tại Eo biển Hormuz

Theo thông báo mới nhất từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến dịch phong tỏa đường biển sẽ chính thức bắt đầu vào thứ Hai tới. Lệnh này sẽ được thực thi một cách triệt để và không thiên vị đối với tàu thuyền của bất kỳ quốc gia nào có ý định tiến vào hoặc rời khỏi các cảng và khu vực ven biển của Iran, theo The Hindu.

Phạm vi của lệnh phong tỏa bao phủ toàn bộ các cảng của Iran nằm trên Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman. Đây là một nỗ lực nhằm cắt đứt các tuyến đường tiếp tế và thương mại hàng hải trực tiếp của quốc gia Hồi giáo này, từ đó gia tăng áp lực tối đa lên nền kinh tế và quân sự của Tehran.

Dù áp dụng các biện pháp cứng rắn, giới chức quân sự Mỹ dường như vẫn cẩn trọng để tránh gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Theo Al Jazeera và The New York Times, lực lượng Mỹ sẽ không cản trở các tàu thuyền quá cảnh qua Eo biển Hormuz nếu điểm đến và điểm đi của chúng không phải là các cảng của Iran.

Động thái chừa lại "lối thoát" cho giao thương quốc tế tại Eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu – được đánh giá là một bước lùi chiến thuật. Theo phân tích của The New York Times, quyết định này cho thấy quân đội Mỹ đã hạ nhiệt so với lời đe dọa đóng cửa hoàn toàn tuyến đường biển huyết mạch này do Tổng thống Trump đưa ra trước đó. Điều này phản ánh nỗ lực của Washington trong việc bóp nghẹt Iran nhưng vẫn bảo vệ dòng chảy thương mại của các đồng minh và đối tác trong khu vực.

Đòn bẩy kinh tế nhắm vào Trung Quốc?

Chiến dịch chống lại Iran không chỉ dừng lại ở các hành động quân sự trên biển. Nó được đặt trong bối cảnh rộng lớn hơn của cuộc chiến tranh đang tiếp diễn giữa Israel và Iran.

Bên cạnh sức ép từ các hạm đội hải quân, chính quyền Mỹ còn sử dụng thuế quan như một vũ khí chiến lược. Theo The Hindu, Tổng thống Mỹ đã đưa ra lời đe dọa sẽ áp mức thuế trừng phạt lên tới 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào bán vũ khí cho Iran. Đáng chú ý, tuyên bố này được xác định là nhắm mục tiêu trực tiếp vào Trung Quốc – quốc gia được cho là có những lợi ích kinh tế và quân sự đan xen với Tehran.

Lệnh phong tỏa hàng hải sắp tới của Mỹ đối với Iran là một nước cờ "kép" mang tính chiến lược cao. Về mặt quân sự, Washington muốn cô lập Tehran trên biển mà không kích hoạt một cuộc khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu (thông qua việc để ngỏ Eo biển Hormuz cho các quốc gia khác). Về mặt địa chính trị và kinh tế, việc kết hợp đe dọa áp thuế 50% nhắm vào Trung Quốc cho thấy Mỹ đang nỗ lực cắt đứt hoàn toàn chuỗi cung ứng vũ khí và tài chính từ bên ngoài vào Iran.

Sự kiện này dự báo sẽ làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với ngành hàng hải quốc tế hoạt động tại khu vực Trung Đông, đồng thời có nguy cơ châm ngòi cho một cuộc đối đầu thương mại mới giữa Mỹ và Trung Quốc trong thời gian tới. Thế giới sẽ phải nín thở theo dõi các động thái đáp trả từ phía Tehran và Bắc Kinh khi lệnh phong tỏa chính thức có hiệu lực vào thứ Hai, ngày 13/4 (giờ địa phương).