Mở rộng hợp tác quốc tế, lan tỏa giá trị di sản, kết nối vì phát triển bền vững
Được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu từ năm 2010, Cao nguyên đá Đồng Văn không chỉ là vùng di sản địa chất độc đáo với lịch sử phát triển hàng trăm triệu năm, mà còn là không gian hội tụ những giá trị đặc sắc về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa, lịch sử và bản sắc cộng đồng các dân tộc.
Trên hành trình bảo tồn và phát huy những giá trị di sản ấy, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, đang không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác, tăng cường kết nối với các công viên địa chất trong nước và quốc tế, từng bước khẳng định vai trò, vị thế trong Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

Mở rộng hợp tác – kết nối tri thức và kinh nghiệm quốc tế
Trong những năm qua, hoạt động hợp tác quốc tế của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn ngày càng được chú trọng và triển khai trên nhiều lĩnh vực. Thông qua các chương trình giao lưu, trao đổi chuyên môn, khảo sát thực tế và ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác, Công viên đã thiết lập, phát triển mối quan hệ với nhiều đối tác trong Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Trên bình diện quốc tế, những mối quan hệ hợp tác với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Mine – Akiyoshidai của Nhật Bản, Mudeungsan của Hàn Quốc và Arouca của Bồ Đào Nha đã mở ra nhiều cơ hội trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong quản lý, bảo tồn di sản địa chất, giáo dục cộng đồng, phát triển du lịch địa chất và bảo vệ môi trường.
Đặc biệt, ngày 10/11/2023, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn và Công viên địa chất Cao nguyên đá Mine – Akiyoshidai, Nhật Bản, đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác. Đây là dấu mốc quan trọng, tạo cơ sở thúc đẩy các chương trình hợp tác lâu dài giữa hai công viên, tập trung vào chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ di sản địa chất, phổ biến khoa học địa chất, giáo dục địa chất, phát triển du lịch bền vững, nghiên cứu chung và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý.

Không dừng lại ở những thỏa thuận hợp tác, mối quan hệ giữa hai công viên còn được cụ thể hóa bằng các hoạt động giao lưu giáo dục, kết nối thế hệ trẻ và trao đổi văn hóa. Cùng với Nhật Bản, quan hệ hợp tác với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Mudeungsan, Hàn Quốc, cũng được duy trì và phát triển thông qua các chuyến thăm, làm việc, khảo sát và trao đổi chuyên môn. Các chương trình hợp tác tập trung vào nghiên cứu mô hình tổ chức, quản lý và vận hành công viên địa chất; phát huy vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch; giáo dục di sản cho thế hệ trẻ; đồng thời tìm kiếm những cơ hội kết nối về du lịch, đầu tư và phát triển kinh tế địa phương.
Thông qua những chuyến khảo sát, trao đổi kinh nghiệm tại Hàn Quốc cũng như các hoạt động đón tiếp đoàn chuyên gia quốc tế đến với Cao nguyên đá Đồng Văn, những mô hình tiêu biểu, cách làm hiệu quả trong bảo tồn di sản, quản lý điểm đến và phát triển du lịch gắn với lợi ích cộng đồng đã được chia sẻ, nghiên cứu và vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Ở trong nước, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn cũng tăng cường hợp tác với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, Công viên địa chất toàn cầu Unnesco Đăk Nông, công viên địa chất Phú Yên và Công viên địa chất Lạng Sơn. Sự kết nối này góp phần hình thành mạng lưới trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời tạo thêm cơ hội quảng bá hình ảnh các vùng công viên địa chất Việt Nam đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Kết nối các Công viên địa chất – cùng chia sẻ và lan tỏa giá trị di sản
Một trong những hoạt động nổi bật thể hiện tinh thần chủ động hội nhập và mở rộng hợp tác là sự kiện “Ngày Công viên địa chất – Kết nối các Công viên địa chất toàn cầu UNESCO”, được tổ chức ngày 3/10/2026 tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc vùng Cao nguyên đá – Trạm Thông tin cơ sở Đồng Văn, xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang.
Sự kiện có sự tham gia của các Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao Bằng. Công viên địa chất Phú Yên, sự phối hợp tham gia quảng bá hình ảnh của các công viên địa chất toàn cầu Mine – Akiyoshidai (Nhật Bản), Mudeungsan (Hàn Quốc), Arouca (Bồ Đào Nha).
Thông qua không gian trưng bày hình ảnh, video, ấn phẩm, tài liệu và sản phẩm lưu niệm, mỗi công viên địa chất đã giới thiệu những giá trị đặc trưng về địa chất, cảnh quan thiên nhiên và văn hóa bản địa. Đây không chỉ là dịp để các công viên địa chất quảng bá hình ảnh, mà còn tạo nên không gian giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, giúp người dân, học sinh và du khách hiểu rõ hơn về sự đa dạng của các vùng di sản trên thế giới cũng như những nỗ lực chung trong bảo tồn và phát triển bền vững.
Đặc biệt, hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và các sản phẩm đặc trưng địa phương của các công viên địa chất đã góp phần kết nối giá trị di sản với đời sống kinh tế cộng đồng. Mỗi sản phẩm không chỉ mang theo câu chuyện về văn hóa, tập quán và tri thức bản địa, mà còn thể hiện vai trò của người dân trong gìn giữ di sản, phát triển sinh kế và xây dựng những sản phẩm du lịch đặc trưng.
Qua đó, thông điệp về bảo tồn di sản không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ những giá trị tự nhiên và văn hóa, mà còn hướng đến việc tạo ra những cơ hội phát triển thiết thực, để cộng đồng địa phương thực sự trở thành chủ thể, đối tác và người hưởng lợi từ chính di sản quê hương.

Giáo dục di sản đưa thế hệ trẻ đến gần hơn với thế giới
Một điểm nhấn giàu ý nghĩa trong hoạt động hợp tác quốc tế của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn là việc chú trọng kết nối giáo dục, giao lưu văn hóa và nâng cao nhận thức bảo tồn di sản cho thế hệ trẻ.
Ngày 9/10/2026, chương trình đối thoại trực tuyến giữa học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Phố Bảng, xã Phố Bảng, tỉnh Tuyên Quang và học sinh Trường Mito thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Mine – Akiyoshidai, Nhật Bản, đã diễn ra trong không khí hào hứng và cởi mở.
Tại chương trình, các em học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Phố Bảng đã giới thiệu về Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, ngôi trường mình đang theo học, Câu lạc bộ Đại sứ Công viên địa chất của nhà trường cùng những di sản địa chất, văn hóa tiêu biểu tại địa phương. Qua những câu chuyện và hình ảnh gần gũi, các em đã mang vẻ đẹp của vùng cao nguyên đá đến với bạn bè Nhật Bản. Ở chiều ngược lại, các em cũng có cơ hội tìm hiểu về Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Mine – Akiyoshidai, khám phá những nét đặc trưng về thiên nhiên, văn hóa và các hoạt động bảo tồn di sản tại Nhật Bản; đồng thời cùng trao đổi về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị di sản.
Được triển khai trên cơ sở Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa hai công viên địa chất, chương trình đối thoại học sinh thường niên không chỉ mở rộng không gian học tập vượt ra ngoài phạm vi nhà trường, mà còn tạo điều kiện để học sinh vùng cao giao lưu, kết nối với bạn bè quốc tế, nâng cao khả năng giao tiếp, sự tự tin và hiểu biết về các nền văn hóa khác nhau.
Quan trọng hơn, từ những cuộc gặp gỡ và chia sẻ ấy, tình yêu quê hương, niềm tự hào về di sản địa phương được nuôi dưỡng, đồng thời hình thành ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong hành trình bảo tồn những giá trị thiên nhiên và văn hóa của nhân loại.
Hợp tác vì cộng đồng hướng tới tương lai phát triển bền vững
Có thể khẳng định, hợp tác quốc tế không chỉ là hoạt động mở rộng quan hệ đối ngoại, mà còn là một trong những giải pháp quan trọng để Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn nâng cao chất lượng quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh hội nhập.
Thông qua việc kết nối với các công viên địa chất trong Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, Cao nguyên đá Đồng Văn có thêm cơ hội tiếp cận những tri thức mới, mô hình quản lý tiên tiến, kinh nghiệm phát triển du lịch địa chất và phương thức huy động sự tham gia của cộng đồng. Đồng thời, những giá trị đặc sắc về địa chất, cảnh quan, văn hóa và con người vùng cao nguyên đá cũng được giới thiệu rộng rãi hơn đến bạn bè quốc tế.
Định hướng hợp tác trong thời gian tới sẽ tiếp tục tập trung vào trao đổi chuyên gia, nghiên cứu khoa học, giáo dục di sản, nâng cao năng lực đội ngũ quản lý, tổ chức các chương trình giao lưu học sinh, sinh viên, quảng bá chung và thúc đẩy các sáng kiến phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường và cải thiện sinh kế cho người dân.

Trên hành trình ấy, cộng đồng địa phương luôn giữ vai trò trung tâm; mỗi người dân không chỉ là người gìn giữ những giá trị di sản được trao truyền qua nhiều thế hệ, mà còn là người trực tiếp tham gia, sáng tạo và lan tỏa những giá trị ấy trong đời sống đương đại.
Từ những kết nối trong nước đến những nhịp cầu hợp tác quốc tế, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn đang từng bước khẳng định hình ảnh một vùng di sản năng động, chủ động hội nhập và giàu tiềm năng phát triển. Bởi bảo tồn di sản không phải là giữ gìn những giá trị trong quá khứ một cách tĩnh tại, mà là làm cho di sản tiếp tục sống, được trân trọng, sẻ chia và lan tỏa trong hiện tại và tương lai. Kết nối để cùng phát triển – hợp tác để cùng gìn giữ – lan tỏa để những giá trị di sản Cao nguyên đá Đồng Văn vươn xa hơn trên bản đồ di sản thế giới.
