Lợi suất trái phiếu tăng dựng đứng, chứng khoán Mỹ vẫn tăng nóng: “Quả bom” tài chính đang hình thành?

Thị trường tài chính thế giới đang bước vào giai đoạn phân hóa hiếm thấy khi hai kênh đầu tư lớn nhất toàn cầu diễn biến hoàn toàn trái ngược. Trong lúc thị trường trái phiếu Mỹ hứng chịu làn sóng bán tháo dữ dội vì lo ngại chiến tranh và lạm phát quay trở lại, chứng khoán Mỹ lại tăng tốc mạnh theo kiểu “melt-up” – trạng thái tăng bùng nổ do tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội của nhà đầu tư.

Theo phân tích từ MarketWatch, thị trường trái phiếu toàn cầu hiện đối mặt áp lực lớn từ ba cú sốc cùng lúc: nguy cơ xung đột leo thang tại Iran, rủi ro giá năng lượng tăng mạnh và sự bất định trong chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Giới đầu tư lo ngại bất kỳ sự gián đoạn nào tại Trung Đông cũng có thể khiến giá dầu bật tăng trở lại, kéo theo làn sóng lạm phát mới trên toàn cầu. Điều này buộc thị trường trái phiếu phải định giá lại toàn bộ rủi ro, khiến lợi suất tăng vọt khi nhà đầu tư đồng loạt bán ra.

MarketWatch cho biết thị trường hiện còn bị phủ bóng bởi những đồn đoán liên quan đến định hướng chính sách dưới thời tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Sự thiếu chắc chắn về lãi suất khiến giới đầu tư yêu cầu mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro, tạo nên một trong những đợt biến động mạnh nhất của thị trường trái phiếu trong nhiều năm.

Điều gây bất ngờ là trái ngược với tâm lý phòng thủ ở trái phiếu, chứng khoán Mỹ lại đang bước vào cơn sốt tăng giá mạnh chưa từng có. Dòng tiền khổng lồ tiếp tục chảy vào Phố Wall bất chấp cảnh báo suy thoái, lạm phát và chiến tranh.

Theo MarketWatch, nhiều nhà đầu tư tin rằng chỉ số S&P 500 có thể tiến tới mốc 8.000 điểm nhờ hiệu ứng “melt-up” – trạng thái tăng giá mang tính hưng phấn cực độ do tâm lý FOMO, khi nhà đầu tư sợ bị bỏ lại phía sau nếu không tiếp tục mua vào.

Các chuyên gia cho rằng đây là hiện tượng rất bất thường trong tài chính toàn cầu. Thông thường, khi lợi suất trái phiếu tăng mạnh, dòng tiền sẽ rút khỏi cổ phiếu để quay về tài sản an toàn. Nhưng hiện tại, thị trường chứng khoán dường như đang phớt lờ toàn bộ tín hiệu rủi ro từ kinh tế vĩ mô.

Bloomberg nhận định nhiều quỹ đầu tư đang xem cổ phiếu như một “hàng rào chống lạm phát” thay vì trú ẩn vào trái phiếu như truyền thống. Tuy nhiên, điều này cũng khiến thị trường trở nên mong manh hơn bao giờ hết nếu Fed bất ngờ siết chính sách tiền tệ mạnh tay.

Giới phân tích cảnh báo chỉ cần Fed tiếp tục giữ lãi suất cao hoặc chiến sự Trung Đông leo thang khiến giá dầu bùng nổ, làn sóng tiền nóng trên Phố Wall có thể đảo chiều rất nhanh, kéo theo một đợt điều chỉnh mạnh trên toàn cầu.

Tác động của cú sốc trái phiếu hiện không còn giới hạn trong phạm vi nước Mỹ. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ vốn là chuẩn tham chiếu cho chi phí vay mượn toàn cầu. Khi lợi suất tăng cao, áp lực sẽ lan sang thị trường tín dụng, tỷ giá và dòng vốn tại các nền kinh tế mới nổi, đặc biệt ở châu Á và Mỹ Latinh.

Financial Times cảnh báo thế giới đang tiến gần hơn tới nguy cơ “lạm phát đình đốn” – kịch bản nguy hiểm nhất với kinh tế toàn cầu, khi tăng trưởng chậm lại nhưng giá cả vẫn leo thang do cú sốc năng lượng và địa chính trị.

Trong bối cảnh đó, giới tài chính quốc tế đang buộc phải đánh giá lại toàn bộ chiến lược đầu tư truyền thống. Mô hình phân bổ tài sản quen thuộc giữa cổ phiếu và trái phiếu có dấu hiệu mất hiệu quả khi cả hai thị trường đều biến động mạnh theo những quy luật chưa từng có tiền lệ trong nhiều năm qua.