Khi vàng nằm im trong dân: Làm sao đánh thức nguồn lực trị giá hàng nghìn tỷ USD?

Trong khi mỗi năm phải chi hàng chục tỷ USD để nhập khẩu vàng, Ấn Độ lại đang sở hữu một "kho báu" khổng lồ nằm ngay trong các hộ gia đình và đền thờ. Theo ước tính của ngành, lượng vàng nhàn rỗi tại quốc gia đông dân nhất thế giới hiện lên tới 30.000-32.000 tấn, tương đương khoảng 3.800 tỷ USD. Các chuyên gia cho rằng chỉ cần một phần rất nhỏ trong số vàng này được đưa trở lại nền kinh tế chính thức cũng có thể tạo ra tác động đáng kể đối với cán cân thương mại và dự trữ ngoại hối của nước này.

Sự quan tâm tới nguồn lực đặc biệt này gia tăng sau khi Thủ tướng Narendra Modi kêu gọi người dân tái chế lượng vàng đang được cất giữ trong gia đình thay vì tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào vàng nhập khẩu. Thông điệp được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu vàng của Ấn Độ vẫn ở mức rất cao, trong khi phần lớn lượng vàng tích lũy qua nhiều thế hệ gần như không tham gia vào các hoạt động kinh tế.

Theo các số liệu của ngành, các hộ gia đình và quỹ tín thác đền thờ tại Ấn Độ hiện nắm giữ khoảng 30.000-32.000 tấn vàng. Một số ước tính thậm chí nâng con số này lên gần 35.000 tấn. Phần lớn tài sản quý giá này đang nằm trong két sắt, tủ gia đình hoặc kho lưu trữ mà không được khai thác hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, tái chế vàng được xem là một giải pháp giúp biến nguồn tài sản "ngủ yên" thành nguồn lực phục vụ nền kinh tế. Quá trình này bao gồm việc thu gom vàng cũ dưới nhiều hình thức như trang sức, tiền xu, thỏi vàng, phế liệu công nghiệp hoặc vàng thu hồi từ các thiết bị điện tử, sau đó tinh luyện thành vàng nguyên chất đạt tiêu chuẩn quốc tế trước khi đưa trở lại thị trường.

Ngoài lợi ích kinh tế, tái chế vàng còn mang ý nghĩa môi trường đáng kể. So với hoạt động khai thác vàng mới vốn tiêu tốn nhiều năng lượng và gây tác động lớn đến hệ sinh thái, việc tái sử dụng nguồn vàng hiện có giúp giảm nhu cầu khai thác và tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đã được tích lũy trong xã hội.

Động lực lớn nhất khiến Chính phủ Ấn Độ thúc đẩy chương trình này đến từ áp lực nhập khẩu. Trong năm tài chính 2025-2026, quốc gia Nam Á đã chi khoảng 72,4 tỷ USD để nhập khẩu vàng nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Đây là khoản chi ngoại tệ rất lớn, tạo áp lực đáng kể lên cán cân thương mại cũng như thâm hụt tài khoản vãng lai.

Lợi ích không chỉ dừng lại ở việc tiết kiệm ngoại tệ. Việc giảm nhập khẩu vàng còn có thể giúp cải thiện cán cân thương mại, tăng cường ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời thúc đẩy hoạt động của ngành tinh luyện và sản xuất trang sức trong nước.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở thói quen nắm giữ vàng đã ăn sâu trong văn hóa Ấn Độ qua nhiều thế hệ. Đối với nhiều gia đình, vàng không chỉ là tài sản mà còn là biểu tượng của sự thịnh vượng, công cụ tích lũy của cải và lớp bảo hiểm tài chính trong những giai đoạn khó khăn.

Chính vì vậy, một lượng lớn trang sức được truyền từ đời này sang đời khác thường nằm yên trong các két sắt nhiều năm mà không được sử dụng. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng đây chính là nguồn lực tiềm năng có thể được kích hoạt thông qua các chương trình tái chế và tiền tệ hóa phù hợp.

Trong bối cảnh giá vàng thế giới vẫn duy trì ở vùng cao lịch sử, việc đưa nguồn vàng nhàn rỗi trở lại lưu thông không chỉ giúp người dân tối ưu hóa tài sản mà còn mở ra cơ hội giảm đáng kể gánh nặng nhập khẩu cho nền kinh tế. Với quy mô lên tới hàng nghìn tỷ USD, "mỏ vàng" nằm trong các hộ gia đình có thể trở thành một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng nhất của Ấn Độ trong những năm tới.