Kết nối nguồn lực, đưa khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đi vào thực chất

Tại Lễ công bố Quyết định thành lập và ra mắt Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia VCCI ngày 19/8/2026 tại Hà Nội, yêu cầu được đặt ra không chỉ là hình thành thêm một tổ chức trong hệ sinh thái khởi nghiệp, mà phải tạo ra một cơ chế kết nối đủ thực chất để đưa nguồn lực, tri thức, công nghệ và chính sách đến gần hơn với doanh nghiệp.

Sự kiện diễn ra trong thời điểm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân được xác định là những động lực quan trọng của phát triển đất nước. Từ yêu cầu đó, vai trò của một tổ chức kết nối trong hệ sinh thái khởi nghiệp được đặt vào khả năng hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực, phát triển sản phẩm, mô hình kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Liên kết để nâng chất lượng hệ sinh thái khởi nghiệp

Những năm qua, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đã được hình thành và có những bước phát triển đáng kể. Theo ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp 2026 do StartupBlink công bố đánh giá Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng nổi bật và lần đầu vào Top 50 thế giới về hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu.

Tuy nhiên, sự phát triển về quy mô chưa đồng nghĩa với một hệ sinh thái đã vận hành hiệu quả. Các yếu tố cấu thành vẫn chưa liên kết chặt chẽ; doanh nghiệp khởi nghiệp chưa nhận được đầy đủ sự hỗ trợ cần thiết; số lượng giải pháp công nghệ và mô hình kinh doanh mới thành công trên thị trường còn chưa nhiều. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu chuyển trọng tâm từ hình thành hệ sinh thái sang nâng chất lượng liên kết bên trong hệ sinh thái.

Đối với doanh nghiệp, yêu cầu cũng đã thay đổi. Theo Chủ tịch VCCI, cộng đồng doanh nghiệp không chỉ cần thích ứng với thay đổi hay lớn mạnh về số lượng, mà phải chủ động đổi mới, làm chủ công nghệ, nâng năng suất và tạo ra sản phẩm, mô hình kinh doanh, giá trị mới. Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải tiếp cận tốt hơn với tri thức, công nghệ, vốn, thị trường và những đối tác phù hợp.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tính tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế. Trong đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu; trong khi Nghị quyết số 68-NQ/TW khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Quyết định số 1741/LĐTM-BTT ngày 14/8/2026 của Chủ tịch VCCI, Hội đồng Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia VCCI có chức năng đại diện, tập hợp, liên kết, hỗ trợ và thúc đẩy phát triển các doanh nghiệp, doanh nhân khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam; mở rộng quan hệ hợp tác trong nước và quốc tế nhằm hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo bền vững; đồng thời tham mưu, tư vấn và phản biện chính sách phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy kết quả làm thước đo

Để thực hiện vai trò đó, yêu cầu trước hết là tạo được mạng lưới liên kết đủ rộng và thực chất. Chủ tịch VCCI định hướng Hội đồng trở thành nơi hội tụ nguồn lực cho đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, nhà đầu tư, tổ chức tài chính và các đối tác trong nước, quốc tế; đưa tri thức, công nghệ, vốn và thị trường đến gần hơn với doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng đặt trọng tâm vào việc phát huy vai trò kết nối của VCCI để hình thành mạng lưới đổi mới sáng tạo do doanh nghiệp dẫn dắt. Theo đó, doanh nghiệp khởi nghiệp cần được kết nối với doanh nghiệp lớn, tập đoàn kinh tế, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, nhà khoa học, quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng và đối tác quốc tế. Các doanh nghiệp lớn được khuyến khích tham gia đặt hàng bài toán, đầu tư, cố vấn, thử nghiệm và sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp khởi nghiệp, qua đó đưa kết quả nghiên cứu và ý tưởng đổi mới sáng tạo đến với thị trường.

Kết nối nguồn lực cũng cần gắn với những nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp như nâng cao năng lực quản trị, xây dựng thương hiệu và tài sản trí tuệ, tiếp cận vốn và thị trường, tăng năng lực chuyển đổi số, nghiên cứu phát triển và thương mại hóa sản phẩm. Mục tiêu là hình thành ngày càng nhiều doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ có khả năng tăng trưởng nhanh, làm chủ công nghệ, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và vươn ra quốc tế.

Một hướng quan trọng khác là đưa hoạt động khởi nghiệp gắn với những bài toán lớn của nền kinh tế và các động lực tăng trưởng mới. Phó Thủ tướng chỉ ra các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, công nghệ sinh học, công nghệ tài chính, công nghệ xanh, năng lượng mới, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp công nghệ cao và chuyển đổi số. Khi đổi mới sáng tạo được đặt trong những nhu cầu thực tiễn, kết quả nghiên cứu và ý tưởng mới có điều kiện được đưa vào ứng dụng, thương mại hóa và tạo ra giá trị kinh tế.

Cùng với kết nối nguồn lực, Hội đồng còn được kỳ vọng trở thành một kênh phản ánh thực tiễn và đề xuất chính sách. Thông qua mạng lưới doanh nghiệp và các thành viên, những rào cản đối với khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cần được nhận diện kịp thời để đề xuất với VCCI và các cơ quan có thẩm quyền những giải pháp cụ thể, khả thi, góp phần hoàn thiện môi trường thể chế và giải phóng nguồn lực.

Ông Hoàng Công Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia VCCI, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Sông Thao, xác định Hội đồng phải là một tổ chức hành động, lấy doanh nghiệp làm trung tâm và lấy kết quả thực tiễn làm thước đo.

Như vậy, yêu cầu đặt ra với Hội đồng gắn trực tiếp với những vấn đề của doanh nghiệp: kết nối nguồn lực, hỗ trợ phát triển, thúc đẩy thương mại hóa sáng kiến và phản ánh những điểm nghẽn về chính sách. Đây cũng là cơ sở để Hội đồng phát huy vai trò trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Bản thân Hội đồng cũng xác định hiệu quả hoạt động phải được thể hiện bằng nguồn lực được kết nối, doanh nghiệp được hỗ trợ, sáng kiến được triển khai và những khó khăn, rào cản được kiến nghị tháo gỡ. Theo ông Hoàng Công Đoàn, mỗi thành viên Hội đồng cần phát huy trách nhiệm, kinh nghiệm, thế mạnh và mạng lưới của mình, cùng xây dựng Hội đồng thành một nền tảng kết nối rộng mở, chuyên nghiệp và hiệu quả.

Vì vậy, bước tiếp theo không đơn thuần là hoàn thiện bộ máy, mà là nhanh chóng xác định phương thức hoạt động, nhiệm vụ ưu tiên và những kết quả có thể đo lường. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu hoạt động của Hội đồng phải thực chất, chuyên nghiệp, minh bạch và đo lường được kết quả; mỗi chương trình cần trả lời được doanh nghiệp được hỗ trợ gì, nguồn lực nào được huy động, khó khăn nào được tháo gỡ và kết quả cuối cùng là gì.

Khi những yêu cầu đó trở thành tiêu chí xuyên suốt, Hội đồng có cơ sở để phát huy mạng lưới của VCCI và trí tuệ của các thành viên, tập trung vào kết nối nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp và phản ánh những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Đây cũng là nền tảng để Hội đồng từng bước phát huy vai trò trong việc thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm động lực cho khu vực doanh nghiệp.