Festival Trà Quốc tế 2026: Đưa chè Thái Nguyên từ sản phẩm đến giá trị văn hóa

Từ ngày 30/10 đến 7/11/2026, Thái Nguyên tổ chức Festival Trà Quốc tế với chủ đề “Thái Nguyên – Đệ nhất danh trà”, gắn với kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh. Chuỗi sự kiện được tổ chức tại các vùng chè, làng nghề và khu vực trung tâm, với các hoạt động văn hóa, thương mại, đối ngoại, du lịch và trải nghiệm trà.

Theo bà Nguyễn Thị Loan, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, Trưởng Ban Tổ chức Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, địa phương kỳ vọng Festival trở thành cầu nối giữa di sản và phát triển, giữa văn hóa và kinh tế trà, đồng thời mở rộng hợp tác sản xuất, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, phát triển du lịch và nông nghiệp bền vững.

Điểm đáng chú ý của Festival năm nay là câu chuyện về giá trị văn hóa của nghề chè được đặt song song với yêu cầu phát triển thị trường. Tại lễ khai mạc tối 30/10, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dự kiến công bố quyết định ghi danh Tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Từ góc độ phát triển ngành, việc ghi danh không chỉ đặt ra câu chuyện bảo tồn. Những tri thức về giống chè, kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái và chế biến góp phần tạo nên đặc trưng của sản phẩm. Đây cũng là chất liệu để xây dựng câu chuyện thương hiệu gắn với vùng đất và nghề truyền thống, thay vì chỉ dựa vào tên gọi địa phương.

Không gian của Festival vì thế được mở rộng từ các hoạt động trưng bày, thưởng trà sang kết nối thị trường và trải nghiệm. Chương trình có Diễn đàn Trà Quốc tế, cuộc thi World Master Tea Vietnam, hoạt động xúc tiến đầu tư, không gian phố trà, trưng bày và ẩm thực, cùng các chương trình tại những vùng chè như Tân Cương, Đồng Hỷ, La Bằng, Võ Nhai, Đại Từ.

Việc đưa hoạt động về vùng chè cũng tạo thêm một điểm kết nối giữa sản phẩm, người làm trà và du khách. Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm tại khu vực trung tâm, người tham dự có thể tiếp cận không gian sản xuất, tìm hiểu nghề chè và trải nghiệm văn hóa trà ngay tại nơi hình thành sản phẩm.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng, Festival có ý nghĩa trong thúc đẩy ngoại giao văn hóa, tôn vinh di sản và tăng cường hợp tác quốc tế. Bà cho rằng trà không chỉ mang giá trị văn hóa, tri thức bản địa mà còn gắn với định hướng sản xuất xanh, bền vững của Việt Nam. Festival cũng là dịp để Thái Nguyên kết nối đối tác, thúc đẩy xuất khẩu, thu hút đầu tư và phát triển du lịch xanh.

Tuy nhiên, việc chuyển hóa câu chuyện văn hóa thành giá trị kinh tế thực tế đòi hỏi nhiều nỗ lực. Đối với ngành chè, hành trình mở rộng thị trường không chỉ dừng lại ở nỗ lực quảng bá, mà còn đòi hỏi sự đáp ứng khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn sản xuất cũng như năng lực định vị thương hiệu.

Trong bối cảnh đó, việc ra mắt mã nhận diện thương hiệu “Chè Thái Nguyên” tại họp báo Festival Trà Quốc tế ngày 1/10 tại Hà Nội cũng cho thấy nỗ lực chuẩn hóa hình ảnh sản phẩm trên thị trường. Đây có thể là một bước trong quá trình xây dựng nhận diện chung cho một ngành hàng có lịch sử lâu đời nhưng đang phải cạnh tranh trong một thị trường ngày càng coi trọng nguồn gốc, chất lượng và câu chuyện sản phẩm.

Ông Đỗ Xuân Hòa, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Thái Nguyên, cho biết lễ khai mạc Festival diễn ra tối 30/10 tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp, cùng chương trình nghệ thuật và hoạt động “Rước Trà khai hội”. Các hoạt động được triển khai trong một tuần tại nhiều địa điểm trên địa bàn tỉnh.

Không chỉ là sự kiện quảng bá sản phẩm địa phương, Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026 đang được đặt trong bài toán rộng hơn: biến lợi thế về vùng chè, nghề truyền thống và văn hóa trà thành giá trị thương mại, du lịch và thương hiệu. Đây cũng là hướng mới của ngành chè Thái Nguyên trong việc kết nối di sản với thị trường và đưa sản phẩm địa phương tiếp cận sâu hơn với người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế.