Đưa tiếng nói doanh nghiệp vào quá trình kiến tạo chính sách

Tháo gỡ khó khăn, kiến tạo để phát triển

Theo PGS.TS Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI, cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động. Dù Đảng và Nhà nước liên tục chỉ đạo cắt giảm thủ tục, thực tiễn vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn. Rào cản pháp lý, sự chồng chéo quy định và thủ tục kéo dài đang làm gia tăng chi phí, lãng phí thời gian và làm mất cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp.

Bám sát chỉ đạo tại Thông báo 394/TB-VPCP và Nghị quyết 216/NQ-CP về việc tháo gỡ khó khăn, tạo môi trường đầu tư minh bạch, VCCI đã khởi động Đề án “Lắng nghe để Kiến tạo” với mục tiêu: chung tay tháo gỡ điểm nghẽn, đồng hành cùng doanh nghiệp. Đề án đánh dấu bước chuyển từ tư duy tháo gỡ khó khăn sang kiến tạo phát triển. Theo đại diện VCCI, nếu tháo gỡ chỉ giải quyết vụ việc cụ thể, thì kiến tạo đòi hỏi xây dựng hệ sinh thái thể chế lành mạnh, dựa trên thực tiễn và hướng tới tương lai dài hạn.

Đồng thời, đề án dịch chuyển từ đối thoại sang hành động. Các phản ánh của doanh nghiệp sẽ được VCCI và Tổ công tác phân tích, cụ thể hóa thành đề xuất sửa đổi điều khoản, nghị định, thông tư; đồng thời giám sát, báo cáo cơ quan thẩm quyền xử lý. Đáng chú ý, việc giải quyết kiến nghị hiện đã được đưa vào quy trình phối hợp theo dõi thường xuyên giữa VCCI và Bộ Tài chính.

Kiến nghị được đưa vào quy trình theo dõi

Diểm mới nổi bật của cơ chế phối hợp là việc xử lý kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp được đưa vào quy trình theo dõi thường xuyên giữa VCCI và Bộ Tài chính. Một nhóm làm việc liên ngành gồm Bộ Tài chính, Cục Phát triển doanh nghiệp, Ban Pháp chế VCCI và Văn phòng Chính phủ đã được thành lập để cập nhật dữ liệu hằng tuần, chi tiết theo đơn vị phản ánh, lĩnh vực vướng mắc, điều khoản liên quan và tiến độ xử lý.

Hiệu quả từ sự phối hợp này đã nhanh chóng được chứng minh: Sau hai tháng triển khai, Bộ Tài chính và VCCI đã rà soát, tập hợp hơn 200 kiến nghị. Trong đó, trên 50% vướng mắc được xử lý dứt điểm; số còn lại được tiếp thu, đưa vào danh mục đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật. Quy trình này giúp việc xử lý phản ánh đi vào thực chất: theo sát toàn bộ hành trình từ tiếp nhận, giám sát tiến độ cho đến khi thể chế hóa, thay vì dừng lại ở một văn bản trả lời hành chính.

Để vận hành cơ chế trên, một Tổ công tác thường trực với Ban Pháp chế VCCI làm nòng cốt đã được thành lập, kết nối chặt chẽ với các hiệp hội, đơn vị chuyên môn và mạng lưới chuyên gia. Mọi phản ánh đều được phân tích kỹ trước khi gửi tới cơ quan có thẩm quyền và được phân thành ba nhóm rõ ràng: vướng mắc thực thi (thúc đẩy giải quyết ngay); bất cập quy định (đề xuất sửa đổi dựa trên thực tiễn); và chính sách mới (đánh giá tác động chi phí, lợi ích). Việc phân loại này giúp xác định đúng bản chất từng vấn đề để có giải pháp xử lý tương ứng.

Chia sẻ về mô hình này, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI nhấn mạnh, Đề án “Lắng nghe để Kiến tạo” mở ra tuyến hiến kế để doanh nghiệp chủ động đóng góp vào việc xây dựng môi trường kinh doanh: “Doanh nghiệp không chỉ gặp khó thì kêu mà còn chủ động đề xuất giải pháp, đồng hành cùng Chính phủ biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh”, ông Tuấn cho biết.

Từ góc độ thực tế, ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn TH - đơn vị đồng hành cùng Đề án - cho rằng, doanh nghiệp là chủ thể trực tiếp đưa chính sách vào cuộc sống nên thường nhận biết sớm nhất những điểm bất cập. Do đó, giá trị cao nhất của Đề án là khả năng chuyển hóa sáng kiến thực tiễn thành giải pháp thể chế.

Sự đồng hành của doanh nghiệp ngoài nguồn lực tài chính còn có đóng góp dữ liệu thực tế, công nghệ và kinh nghiệm quản trị để cùng VCCI xây dựng mạng lưới chuyên gia chuyên sâu.

Sự chủ động từ phía doanh nghiệp kết hợp với cơ chế tiếp nhận dựa trên dữ liệu thực chứng chính là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn ở nhiều cấp: Tại địa phương, dữ liệu này chỉ rõ vướng mắc phát sinh từ thủ tục hay khâu thực thi nào; Ở cấp Trung ương, đó là cơ sở để thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương và thực tế. Khi mỗi ý kiến phản ánh, vướng mắc của doanh nghiệp được chỉ rõ nguyên nhân, trách nhiệm và tổng hợp thành đề xuất sửa đổi chính sách, tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp mới thực sự trở thành nguồn lực thực chất trong tiến trình hoàn thiện thể chế.