Dòng chảy đầu tư trong không gian phát triển mới của Đắk Lắk
Hội nghị Công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk (ngày 26 - 28/6/2026) không đơn thuần là thời điểm “công bố một bản quy hoạch”. Đó là điểm kích hoạt - nơi không gian phát triển được định hình lại, và các dòng vốn, dòng doanh nghiệp bắt đầu dịch chuyển theo một trục mới.
Không gian rừng – biển và cấu trúc phát triển mới của Đắk Lắk
Quy hoạch Đắk Lắk mới không còn đặt tỉnh trong một không gian cao nguyên khép kín. Với quy mô hơn 18.000km² diện tích tự nhiên, dân số trên 3,3 triệu người, cấu trúc phát triển lần đầu tiên được mở rộng theo trục rừng – biển. Trên nền không gian đó, quy hoạch xác lập bộ khung phát triển theo mô hình “Ba - Ba - Hai - Ba”, gắn với danh mục 259 dự án ưu tiên thu hút đầu tư, tổng vốn khoảng 1,03 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026 - 2030, tạo nền tảng cho một chu kỳ phát triển mới.
Thứ nhất là 03 vùng kinh tế
Vùng cao nguyên phía Tây có quy mô lớn nhất, trải dài từ Buôn Ma Thuột - Buôn Hồ đến Ea Súp, Ea H’leo, Buôn Đôn, chiếm tỷ trọng chủ đạo trong nông nghiệp công nghệ cao và năng lượng tái tạo. Khu vực Ea Súp đã hình thành các cụm dự án điện mặt trời và điện gió với quy mô hàng nghìn MW. Trung tâm Buôn Ma Thuột được định hướng phát triển đô thị, trong tầm nhìn dài hạn, giữ vai trò đầu mối kinh tế - dịch vụ - khoa học công nghệ.
Vùng trung du chuyển tiếp M’Đrắk - Ea Kar - Sơn Hòa có diện tích gần 5.000 - 6.000km², đóng vai trò hành lang tích hợp logistics, công nghiệp và đô thị vệ tinh, kết nối trực tiếp hai cực cao nguyên và duyên hải thông qua các trục quốc lộ 26, 29 và cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột.
Vùng duyên hải phía Đông từ sông Cầu – Tuy Hòa – Đông Hòa đến Vũng Rô - Bãi Gốc sở hữu khoảng 189km bờ biển, trong đó khu vực Bãi Gốc được định hướng phát triển cảng nước sâu và công nghiệp ven biển quy mô lớn, kết nối trực tiếp với không gian logistics biển miền Trung.
Thứ hai là 03 hành lang phát triển
Hành lang Đông - Tây dài hơn 180km từ Buôn Ma Thuột xuống Tuy Hòa là trục xương sống kết nối cao nguyên - biển, gắn với quốc lộ 26, 29 và cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, đóng vai trò dẫn dòng hàng hóa nông sản chủ lực.
Hành lang Bắc – Nam phía Tây kết nối Ea H’leo – Buôn Ma Thuột – Krông Năng - Cư M’gar, gắn với vùng năng lượng tái tạo có tổng công suất quy hoạch và đã triển khai hàng nghìn MW điện gió và điện mặt trời, tạo nền tảng cho công nghiệp năng lượng và chế biến.
Hành lang Bắc - Nam phía Đông dọc sông Cầu - Tuy Hòa - Đông Hòa hình thành không gian kinh tế biển, nơi tập trung các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển và hệ thống du lịch quốc gia.
Thứ ba là 02 trung tâm động lực
Buôn Ma Thuột – đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên, hướng tới vai trò trung tâm kinh tế xanh, logistics, khoa học công nghệ và dịch vụ với quy mô đô thị cấp vùng.
Tuy Hòa – trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ và cảng biển, đóng vai trò cửa ngõ ra biển Đông và điểm kết nối với các chuỗi logistics duyên hải Nam Trung Bộ.
Thứ tư là 03 cực tăng trưởng, hình thành tại các khu vực có lợi thế tích hợp giữa hạ tầng - đô thị - công nghiệp, đóng vai trò lan tỏa theo từng hành lang, tạo các điểm bứt phá trong cấu trúc không gian mới.
Đến năm 2030, Đắk Lắk hướng tới trở thành tỉnh phát triển năng động của cả nước; trung tâm kinh tế xanh và trung tâm dịch vụ của vùng duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, đồng thời là điểm kết nối chiến lược giữa cao nguyên và biển Đông.
Đến năm 2050, tỉnh được định vị trở thành trung tâm phát triển có tính dẫn dắt trong không gian rừng - biển, nơi tích hợp sản xuất, chế biến, logistics, dịch vụ và trải nghiệm trong một hệ sinh thái thống nhất, đồng thời là mắt xích quan trọng trong các hành lang kinh tế kết nối Tây Nguyên, duyên hải miền Trung và ASEAN.
Khi dòng vốn đang chảy
Quy hoạch Đắk Lắk mới không chỉ mở ra không gian phát triển rừng – biển, mà còn phân định lại 02 chu kỳ vận động của dòng vốn: giai đoạn hình thành nền tảng trước quy hoạch và giai đoạn tăng tốc sau Hội nghị Công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư năm 2026.
Trước khi quy hoạch được công bố, không gian phát triển Đắk Lắk – Phú Yên đã từng bước được định hình bởi các dòng vốn vận hành theo logic thị trường và nhu cầu kết nối liên vùng.
Ở lớp đầu tiên là hạ tầng đầu tư công. Các trục quốc lộ 26, 29, 27 đã từng bước kết nối Buôn Ma Thuột với Tuy Hòa, Nha Trang và hệ thống cảng biển duyên hải miền Trung. Cùng với đó, định hướng phát triển cảng nước sâu Bãi Gốc đã sớm đặt nền cho trục logistics hướng ra biển Đông, dù chưa được tích hợp trong một cấu trúc quy hoạch thống nhất.
Trên nền hạ tầng đó, dòng vốn tư nhân trong nước (DDI) bắt đầu hình thành các cực phát triển mới. Trong lĩnh vực năng lượng, các dự án điện mặt trời Ea Súp (Xuân Thiện Group, khoảng 600MWp) cùng hệ thống điện gió và điện mặt trời của Trungnam Group đã tạo ra một không gian năng lượng quy mô lớn tại Tây Nguyên. Trong nông nghiệp, mô hình TH true MILK tại Ea Kar, cùng hệ thống chế biến – xuất khẩu của Simexco Đắk Lắk với kim ngạch cà phê hàng trăm triệu USD/năm, đã đưa nông nghiệp địa phương bước vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ở không gian đô thị và du lịch, phía Tây Buôn Ma Thuột mở rộng theo hướng công nghiệp – dịch vụ, trong khi phía Đông Tuy Hòa hình thành các dải đô thị ven biển và du lịch nghỉ dưỡng.
Ở lớp FDI đã hình thành các dự án hiện hữu thay vì chỉ dừng ở tín hiệu thăm dò. Tại khu vực ven biển Phú Yên, các dự án du lịch – nghỉ dưỡng đã tạo nên những phân khúc phát triển rõ ràng.
Trong lĩnh vực công nghiệp, CCIPY đang vận hành như một không gian sản xuất tập trung, thu hút các dự án công nghiệp chế biến, lắp ráp và đặc biệt là sản xuất linh kiện điện tử, hay KCP về chế biến.
Những dòng vốn này không tồn tại rời rạc, mà đang từng bước hình thành các cụm không gian đầu tư thực tế dọc trục cao nguyên - duyên hải.
Từ thời điểm Hội nghị Công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư năm 2026, dòng vốn bước sang giai đoạn mới: chuyển từ hình thành tự phát sang vận hành theo cấu trúc không gian chính thức.
Trên nền danh mục 259 dự án kêu gọi đầu tư với tổng vốn khoảng 1,03 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026 - 2030, dòng vốn được phân tầng rõ hơn theo ba trụ cột: đầu tư công từ ngân sách trung ương, vốn FDI và khu vực doanh nghiệp trong nước (DDI). Ở lớp đầu tư công, các dự án hạ tầng chiến lược được đẩy nhanh triển khai, đặc biệt là cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, nâng cấp sân bay Buôn Ma Thuột và các trục kết nối liên vùng ra hệ thống cảng biển.
Trên nền hạ tầng đó, dòng vốn DDI bắt đầu tái cấu trúc theo hành lang quy hoạch. Các đề xuất của Hòa Phát trong lĩnh vực công nghiệp – chế biến, hay các dự án đô thị – du lịch quy mô lớn của KNI Holdings, cho thấy xu hướng dịch chuyển đầu tư theo không gian “Ba – Ba – Hai – Ba”, thay vì theo địa giới hành chính.
Ở tầng FDI, các tín hiệu tiếp cận từ những tập đoàn công nghệ và sản xuất quy mô lớn như Samsung cho thấy Đắk Lắk bắt đầu được đặt trong bản đồ xem xét chuỗi cung ứng mới.n
