Doanh nghiệp Mỹ lãi kỷ lục nhưng nguy cơ ‘bear market’ lại tăng mạnh

Trong khi hàng loạt tập đoàn lớn tại Mỹ công bố mức tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số, giới tài chính quốc tế lại không xem đây là tín hiệu hoàn toàn tích cực. Ngược lại, nhiều chuyên gia cảnh báo thị trường chứng khoán Mỹ có thể đang bước vào giai đoạn cuối của chu kỳ tăng trưởng, nơi những con số lợi nhuận rực rỡ nhất thường xuất hiện ngay trước một đợt lao dốc lớn.

Theo phân tích từ MarketWatch, lịch sử nhiều lần cho thấy các giai đoạn bùng nổ lợi nhuận của doanh nghiệp thuộc chỉ số S&P 500 thường trùng với “những hiệp cuối” của thị trường giá lên. Khi doanh nghiệp đã tối ưu chi phí đến mức tối đa và sức mua tiêu dùng đạt đỉnh, dư địa tăng trưởng bắt đầu thu hẹp, khiến thị trường dễ tổn thương trước các cú sốc kinh tế vĩ mô.

Điều đáng lo là Phố Wall hiện vẫn đang tăng mạnh bất chấp nhiều rủi ro chưa được giải quyết triệt để, từ lạm phát dai dẳng, lãi suất cao cho tới căng thẳng địa chính trị toàn cầu. Bloomberg nhận định phần lớn kỳ vọng tăng trưởng đã được phản ánh vào giá cổ phiếu, khiến định giá của nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn trở nên đắt đỏ hơn đáng kể so với trung bình lịch sử.

Không ít nhà đầu tư đang đặt cược rằng trí tuệ nhân tạo và nhóm “Magnificent Seven” gồm các đại gia công nghệ Mỹ sẽ tiếp tục kéo thị trường đi lên. Tuy nhiên, Financial Times cảnh báo sự phụ thuộc quá lớn vào một nhóm cổ phiếu vốn hóa khổng lồ đang khiến cấu trúc tăng trưởng của S&P 500 trở nên mất cân bằng. Chỉ cần một cú hụt hơi từ nhóm công nghệ dẫn dắt, hiệu ứng bán tháo có thể lan rộng ra toàn thị trường.

Trong khi đó, Reuters cho rằng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) mới là biến số lớn nhất. Dù lợi nhuận doanh nghiệp tích cực, việc duy trì lãi suất cao trong thời gian dài để kiểm soát lạm phát sẽ khiến chi phí vốn tăng mạnh, trực tiếp bào mòn khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư của doanh nghiệp trong trung hạn.

Giới phân tích nhận định nghịch lý lớn nhất của thị trường hiện nay nằm ở chỗ: lợi nhuận càng tăng mạnh, áp lực chốt lời và tâm lý phòng thủ càng gia tăng. Nhiều quỹ đầu tư bắt đầu dịch chuyển dòng tiền sang trái phiếu chính phủ Mỹ, vàng và đồng USD thay vì tiếp tục đổ vào cổ phiếu tăng trưởng.

Nếu kịch bản “bear market” xảy ra, tác động sẽ không chỉ dừng ở Phố Wall. Với vai trò là trung tâm thanh khoản lớn nhất thế giới, bất kỳ cú giảm sâu nào của S&P 500 đều có thể kéo theo làn sóng bán tháo trên diện rộng tại châu Á, châu Âu và các thị trường mới nổi.

Các chuyên gia dự báo giai đoạn tới thị trường toàn cầu sẽ biến động mạnh hơn khi dòng tiền thông minh bắt đầu tái cơ cấu danh mục. Thay vì lao vào các cổ phiếu công nghệ tăng nóng, nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang nhóm phòng thủ như y tế, tiêu dùng thiết yếu và tiện ích – những lĩnh vực có khả năng chống chịu tốt hơn trong môi trường suy thoái.

Trong bối cảnh đó, dữ liệu kinh tế vĩ mô như lạm phát, việc làm và sức mua tiêu dùng được cho là sẽ có sức ảnh hưởng lớn hơn cả các báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp. Với nhiều nhà đầu tư quốc tế, lợi nhuận kỷ lục lúc này có thể không còn là tín hiệu của một chu kỳ tăng trưởng mới, mà là ánh hào quang cuối cùng trước khi thị trường bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh.