Điện Biên mở “sandbox” kinh tế tầm thấp với 6.000 chuyến bay UAV
Với mục tiêu triển khai khoảng 6.000 chuyến bay không người lái (UAV) đến năm 2027, Điện Biên trở thành một trong những địa phương đầu tiên thí điểm mô hình sandbox phát triển kinh tế tầm thấp tại Việt Nam. Chương trình được kỳ vọng tạo dữ liệu thực tiễn để hoàn thiện cơ chế, chính sách cho lĩnh vực kinh tế mới dựa trên công nghệ số và phương tiện bay tự hành.
UBND tỉnh Điện Biên vừa ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND về việc cấp phép thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp sử dụng phương tiện bay không người lái (UAV) trên địa bàn tỉnh.
Theo quyết định, chương trình thử nghiệm được triển khai đến hết ngày 31/5/2027, tập trung vào bốn lĩnh vực gồm nông nghiệp, logistics, y tế và đo đạc bản đồ số. Đây được xem là bước đi tiên phong nhằm khai thác tiềm năng của không gian tầm thấp, đồng thời tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện khung chính sách cho một lĩnh vực kinh tế mới đang được nhiều quốc gia thúc đẩy phát triển.
Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên là cơ quan chủ trì tổ chức thực hiện. Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) đảm nhận vai trò triển khai và vận hành thử nghiệm, trong khi Tập đoàn FPT cùng các doanh nghiệp sản xuất UAV tham gia cung cấp giải pháp công nghệ, thiết bị bay và hệ thống điều khiển.
Đáng chú ý, Điện Biên đặt mục tiêu thực hiện khoảng 6.000 chuyến bay UAV trong thời gian thử nghiệm, với tỷ lệ chuyến bay an toàn trên 99%. Song song với đó, tỉnh sẽ từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý hoạt động bay, giám sát chuyến bay, phát triển bản đồ số và mô hình địa hình số.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, UAV sẽ được sử dụng để vận chuyển nông sản, vật tư sản xuất; hỗ trợ gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân; giám sát sinh trưởng cây trồng và phát hiện sâu bệnh. Các địa điểm thử nghiệm gồm vùng chè xã Sính Phình, vùng cà phê Mường Ảng, vùng mắc ca Tuần Giáo và khu vực sản xuất lúa tại Thanh Nưa.
Đối với lĩnh vực y tế và logistics, thiết bị bay không người lái sẽ tham gia vận chuyển thuốc men, vật tư y tế, mẫu xét nghiệm và hàng hóa thiết yếu đến các khu vực có địa hình khó khăn. Tỉnh dự kiến thiết lập mạng lưới vận chuyển khẩn cấp bằng UAV kết nối Trung tâm Y tế Mường Ảng với các trạm y tế xã Nà Tấu cùng các điểm y tế tại Mường Đăng, Ngối Cáy và Ảng Tở.
Việc ứng dụng UAV được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân vùng sâu, vùng xa, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới cho hoạt động logistics tại khu vực miền núi.
Ngoài ra, UAV cũng được sử dụng để khảo sát địa hình, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số (DEM), phục vụ công tác quy hoạch, quản lý tài nguyên và phát triển hạ tầng.
Theo quy định, mọi hoạt động bay trong phạm vi thử nghiệm phải được đăng ký, thẩm định và chấp thuận theo quy định hiện hành, bảo đảm tuân thủ các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, quản lý vùng trời, an toàn bay, quản lý tần số vô tuyến điện và an toàn thông tin. Trong giai đoạn đầu, việc cấp phép bay sẽ được thực hiện theo từng tháng để đánh giá hiệu quả và kiểm soát rủi ro trước khi xem xét mở rộng quy mô.
Việc triển khai mô hình sandbox tại Điện Biên không chỉ tạo môi trường thử nghiệm cho các công nghệ UAV mà còn cung cấp dữ liệu thực tiễn phục vụ xây dựng cơ chế quản lý, góp phần mở đường cho sự hình thành và phát triển của kinh tế tầm thấp tại Việt Nam trong thời gian tới.
