Dấu ấn Đại hội VII VCCI: Khẳng định vị thế, tiếng nói doanh nghiệp trong kiến tạo thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh

Nâng tầm tham vấn chính sách với PCI 2.0

Công tác góp ý xây dựng pháp luật, chính sách, thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, thuận lợi hóa môi trường kinh doanh đạt nhiều kết quả nổi bật. Giai đoạn 2021 - 2026, VCCI đã tham gia góp ý 2.250 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật các loại, tăng 2,3 lần so với nhiệm kỳ trước; tổ chức 587 hội nghị, hội thảo với gần 82.300 lượt đại biểu, doanh nghiệp tham dự. Nhiều ý kiến đối với các luật, chính sách lớn về đất đai, thuế, đầu tư, kinh doanh , lao động, việc làm, an sinh xã hội và các quy định chuyên ngành đã được cơ quan soạn thảo đánh giá cao và nghiên cứu, tiếp thu. Tại các địa phương, VCCI đóng góp quá trình xây dựng văn bản pháp luật. chính sách cấp tỉnh, góp phần nâng cao chất lượng chính sách ban hành, sát thực tiễn và phục vụ hiệu quả cho sự phát triển kinh tế xã hội của vùng và địa phương.

VCCI phát huy vai trò tại Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, các Ban soạn thảo và các cơ chế rà soát pháp luật; duy trì các sản phẩm có uy tín như Báo cáo PCI-PGI, Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh, Báo cáo Kinh tế thường niên Đồng bằng sông Cửu Long.

Đặc biệt, trong bối cảnh thay đổi địa giới hành chính, sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương, VCCI đã chủ động, kịp thời điều chỉnh và công bố Báo Kinh tế tư nhân Việt Nam với việc nâng cấp toàn diện Chỉ số PCI phiên bản 2.0 đo lường chất lượng điều hành trong không gian hành chính mới với 34 tỉnh, thành phố.

Theo PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, lần đầu tiên, VCCI công bố một báo cáo toàn diện, mang tên đúng nghĩa: Báo cáo Kinh tế Tư nhân Việt Nam. Báo cáo không chỉ đánh giá chất lượng điều hành cấp tỉnh như truyền thống của PCI, mà còn lần đầu tiên khái quát bức tranh tổng thể về khu vực kinh tế tư nhân, từ hơn 1 triệu doanh nghiệp và hơn 6,1 triệu hộ kinh doanh đang tạo việc làm cho 26 triệu lao động (chiếm 50,2% tổng số việc làm trên cả nước), cho đến năng lực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

“Sau 21 năm liên tục đồng hành cùng cải cách, PCI chính thức được nâng cấp lên phiên bản PCI 2.0, phiên bản hoàn thiện nhất trong toàn bộ lịch sử dự án. Lần đầu tiên, VCCI giới thiệu một thước đo song hành mang tên Chỉ số Hiệu quả Kinh tế Tư nhân (BPI), để bổ sung cho PCI một góc nhìn mới. Đó là không chỉ đo chất lượng "đầu vào thể chế", mà còn đo "đầu ra thị trường", tức là khả năng doanh nghiệp thực sự sống sót, sinh lời và vươn lên trong chuỗi giá trị”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Năm 2025, sau khi VCCI công bố Xếp hạng PCI-PGI 2024, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 63/CĐ-TTg về thúc đẩy cải thiện môi trường kinh doanh, cho thấy khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành tác động chính sách. VCCI cũng đã tiếp tục triển khai nghiên cứu, công bố chuỗi Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh, liên tục từ năm 2018 tới nay. Năm 2024, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Công văn số 4311/VPCP-ĐMDN truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Chính phủ ghi nhận và đề nghị VCCI tiếp tục nghiên cứu, xây dựng Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh. Đây là những kết quả đột phá rõ nét nhất, tiếp tục củng cố uy tín và vị thế của VCCI trong tham gia xây dựng thể chế.

Cũng trong nhiệm kỳ qua, VCCI đã tổng hợp trên 5.700 phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp gửi các cơ quan chức năng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng 161% so với nhiệm kỳ trước.

Một trong những dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ VII là VCCI đã chủ động phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tổng kết Nghị quyết số 09-NQ/TW, tham mưu xây dựng Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 10 tháng 10 năm 2023 của Bộ Chính trị; đồng thời tham gia xây dựng Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết. VCCI phối hợp tổ chức Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết số 41-NQ/TW với gần 207.000 đại biểu tham dự tại hơn 4.000 điểm cầu trên cả nước. Năm 2024, 63/63 tỉnh, thành ủy và 22 ban, bộ, ngành Trung ương, tổ chức chính trị, xã hội đã ban hành chương trình, kế hoạch thực hiện Nghị quyết.

Nâng tầm tham vấn chính sách và kiến tạo môi trường phát triển

Từ những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ VII, VCCI bước vào nhiệm kỳ 2026–2031 với yêu cầu nâng cao chất lượng đại diện, năng lực tham vấn chính sách và hiệu quả hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp.

Trong đó, VCCI tiếp tục chủ động, tích cực tham gia xây dựng pháp luật, chính sách; giám sát thực thi và thúc đẩy cải thiện môi trường kinh doanh. Tham gia xây dựng pháp luật, chính sách và giám sát thực thi là nhiệm vụ cốt lõi, thể hiện rõ nhất vai trò và vị thế của VCCI với tư cách tổ chức quốc gia đại diện cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời là yêu cầu trực tiếp đặt ra từ Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Đồng thời, nâng cao chất lượng hoạt động góp ý, phản biện, xây dựng pháp luật và chính sách, ưu tiên nguồn lực tham gia xây dựng các đạo luật quan trọng có tác động lớn tới cộng đồng doanh nghiệp và nền kinh tế; xây dựng cơ sở dữ liệu pháp lý và hệ thống phản ánh khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp theo thời gian thực; chủ động đề xuất tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và cắt giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đẩy mạnh nghiên cứu chuyên sâu, tổng kết thực tiễn, kịp thời kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền về những vấn đề pháp luật, chính sách quan trọng, ảnh hưởng lớn tới hoạt động kinh doanh; Tiếp tục phát triển Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và các bộ chỉ số về môi trường kinh doanh, hỗ trợ các địa phương sử dụng hiệu quả kết quả điều tra cho các chương trình cải cách; Đẩy mạnh liên kết và phối hợp giữa VCCI với các hiệp hội doanh nghiệp trong hoạt động tham gia xây dựng chính sách, nâng cao nhận thức và năng lực tham gia xây dựng pháp luật cho các hiệp hội và doanh nghiệp…

Ông Nguyễn Hoàng- Ủy viên Ban Chấp hành VCCI; Chủ tịch HĐQT, Chủ tịch Tập đoàn N&G (N&G Group); Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp ngành Công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA) cho rằng, cần tăng cường vai trò của VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách. Trong nhiệm kỳ VIII tới, VCCI sẽ tiếp tục phát huy mạnh hơn vai trò là “ngôi nhà chung”, cầu nối chính sách và một lực lượng kiến tạo môi trường phát triển cho doanh nghiệp Việt Nam.

Theo ông Phạm Đình Đoàn - Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái, Ủy viên Ban Chấp hành VCCI, giai đoạn tới, VCCI cần tăng cường phối hợp với Chính phủ để phát hành các báo cáo định hướng quý mang tính thực chất, đồng thời chủ trì các hội nghị chuyên đề theo từng lĩnh vực như thương mại, du lịch, dịch vụ hay công nghiệp hỗ trợ. VCCI không thể làm hết tất cả mọi việc nhưng đóng vai trò rất quan trọng trong việc góp ý với Đảng, Chính phủ về các hoạt động vĩ mô, cũng như đưa ra các hiến kế, đề xuất lớn cho cộng đồng doanh nghiệp.