Đại Mỗ đưa di sản Đình Trung Văn vào giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ

Phát biểu tại chương trình giới thiệu nét văn hóa đặc trưng của Di tích quốc gia Đình Trung Văn trên nền tảng số, ông Nguyễn Chí Dũng – Phó Chủ tịch UBND phường Đại Mỗ nhấn mạnh, bảo tồn di tích cần được đặt trong mối liên hệ với đời sống cộng đồng, không chỉ dừng ở việc gìn giữ kiến trúc, hiện vật mà còn chú trọng những câu chuyện, phong tục, nghi lễ và các giá trị văn hóa được hình thành qua nhiều thế hệ.

Theo ông Dũng, livestream kết hợp tiết học trải nghiệm là một cách đưa lịch sử, văn hóa địa phương đến gần hơn với học sinh. Tại di tích, các em có thể trực tiếp quan sát kiến trúc, tìm hiểu hiện vật, lắng nghe người quản lý và các bậc cao niên chia sẻ về những giá trị được cộng đồng gìn giữ. Trong khi đó, hình thức trực tuyến giúp mở rộng không gian tiếp cận, để những người con Đại Mỗ đang sinh sống, học tập và làm việc ở xa vẫn có thể kết nối với ký ức quê hương.

Từ định hướng đó, ông Nguyễn Chí Dũng đề nghị các cơ quan chuyên môn, Ban Quản lý di tích, tổ dân phố và nhà trường phối hợp trong bảo vệ di tích và tổ chức các hoạt động giáo dục. Các bậc cao niên tiếp tục trao truyền ký ức, kinh nghiệm; nhà trường duy trì hoạt động trải nghiệm; người dân cùng tham gia bảo vệ cảnh quan, kiến trúc, hiện vật và thực hiện nếp sống văn minh trong hoạt động tín ngưỡng, lễ hội.

Di tích quốc gia Đình Trung Văn, tên cổ là Đình Độc Bộ, là công trình lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng gắn bó với cộng đồng địa phương qua nhiều thế hệ. Đình quay hướng Đông Nam, gồm sân đình, nhà bia, đại đình và hậu cung. Nổi bật là tòa đại đình năm gian theo kiểu chồng diêm tám mái, cùng hệ thống mảng chạm khắc, đồ thờ, hiện vật và tư liệu còn được lưu giữ.

Những giá trị này tạo nên nguồn tư liệu trực quan để học sinh tìm hiểu về lịch sử và văn hóa địa phương. Đặc biệt, tại chương trình, đội tế nữ thực hành nghi lễ truyền thống ngay trong không gian đình. Đây không phải hoạt động tái hiện được dàn dựng riêng cho chương trình mà là nghi lễ đang được cộng đồng duy trì trong đời sống tín ngưỡng và trao truyền qua các thế hệ.

Từ một nghi lễ đang diễn ra thực tế, học sinh có thể nhìn thấy rõ hơn cách một giá trị văn hóa được cộng đồng gìn giữ, thay vì chỉ tiếp nhận thông tin qua sách hoặc lời thuyết minh. Đây cũng là điểm khác biệt của phương thức giáo dục dựa trên trải nghiệm di sản.

Ông Phạm Văn Khang – Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội phường Đại Mỗ cho rằng, Đình Trung Văn có thể trở thành một “lớp học” đặc biệt, nơi không gian kiến trúc, hiện vật và nghi lễ trở thành những bài học trực quan về quê hương. Theo ông, điều quan trọng là khuyến khích học sinh quan sát, lắng nghe và đặt câu hỏi để tìm hiểu câu chuyện phía sau mỗi hiện vật, cấu kiện kiến trúc hay thực hành văn hóa.

Thông qua cách tiếp cận này, lịch sử không chỉ được truyền đạt như những thông tin có sẵn mà được tiếp nhận từ chính không gian nơi các giá trị ấy tồn tại. Ông Khang kỳ vọng mỗi học sinh sau khi tham gia chương trình có thể mang theo một câu chuyện về quê hương để chia sẻ với gia đình và bạn bè.

Bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý và nhà trường, ông Khang nhấn mạnh sự tham gia của người dân trong quá trình bảo tồn. Từ việc giữ gìn cảnh quan, sự tôn nghiêm của di tích đến trân trọng tư liệu gia đình, thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội và kể lại những câu chuyện về quê hương cho thế hệ trẻ, những hành động cụ thể của cộng đồng góp phần duy trì sức sống của di sản.

Việc đưa Đình Trung Văn vào hoạt động trải nghiệm và livestream vì vậy không chỉ mở rộng cách tiếp cận lịch sử địa phương mà còn tạo thêm không gian để di sản hiện diện trong đời sống đương đại. Khi học sinh được trực tiếp nhìn, nghe và tìm hiểu những giá trị đang được cộng đồng gìn giữ, giáo dục truyền thống có thêm một phương thức gần gũi hơn với thế hệ trẻ.