Công ty TNHH sản xuất TMDV Hải sản Khải: Chung tay xây dựng chuỗi giá trị tôm hùm Sông Cầu bền vững

Mở thêm một kênh tiêu thụ

Trước khi trở về Sông Cầu, anh Khải có nhiều năm học tập và làm việc trong lĩnh vực xuất nhập khẩu tại TP.Hồ Chí Minh. Năm 2015, anh về quê tìm hiểu thị trường thủy sản địa phương; ban đầu thu mua nhiều loại hải sản như ghẹ, sò, ốc, tôm,... của bà con ngư dân rồi cung ứng cho thị trường trong nước. Sau quá trình khảo sát, nhận thấy tôm hùm mới là lợi thế nổi bật của vùng biển Sông Cầu, từ năm 2018, anh quyết định tập trung phát triển mặt hàng này.
Theo anh Khải, trước năm 2020, khoảng 99% sản lượng tôm hùm địa phương phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, trong khi thị trường trong nước gần như bỏ ngỏ. Nhiều người vẫn xem tôm hùm là mặt hàng xa xỉ, dù nhiều dòng sản phẩm chỉ có giá khoảng 700 - 900 nghìn đồng/kg. Nhận thấy khoảng trống đó, anh lựa chọn xây dựng hệ thống thu mua, phân phối trong nước, từng bước đưa tôm hùm Sông Cầu đến gần hơn với người tiêu dùng Việt Nam.

Đại dịch COVID-19 bùng phát năm 2020 trở thành phép thử lớn đối với ngành tôm hùm. Khi cửa khẩu đóng, xuất khẩu đình trệ, người nuôi gần như mất đầu ra. Trong giai đoạn khó khăn nhất, “vựa hải sản Khải” đã tăng cường thu mua, có thời điểm đạt khoảng một tấn tôm hùm mỗi ngày, vận chuyển tới Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành trên cả nước để “giải cứu”. Chính giai đoạn này đã góp phần hình thành thị trường tiêu thụ nội địa. Nếu trước đây gần như toàn bộ sản lượng phụ thuộc xuất khẩu thì hiện nay thị trường trong nước đã chiếm khoảng 20%, trở thành “van giảm áp” khi thị trường xuất khẩu biến động.

Hiện doanh nghiệp thu mua khoảng vài trăm kilogam tôm hùm và hải sản các loại mỗi ngày từ người nuôi trên địa bàn để cung ứng cho hệ thống khách hàng trong nước. Tuy nhiên, giá tôm hùm vẫn chịu tác động lớn từ thị trường Trung Quốc. Vì vậy, cùng với củng cố thị trường nội địa, doanh nghiệp mong muốn mở rộng hoạt động xuất khẩu sang Thái Lan, Campuchia, xa hơn là Mỹ, EU và Nhật Bản. Song điều này đòi hỏi công nghệ bảo quản và logistics đủ mạnh đối với sản phẩm tươi sống.

Hoàn thiện chuỗi giá trị để phát triển bền vững

Không dừng lại ở thu mua và phân phối, mục tiêu tiếp theo của doanh nghiệp là tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thông qua phát triển mạng lưới phân phối trên cả nước. Đặc biệt, theo anh Khải, doanh nghiệp nhiều năm qua đã ấp ủ phát triển các sản phẩm như tôm hùm một nắng và các dòng sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần đầu tư đồng bộ về công nghệ, bảo quản, nguồn nguyên liệu và thị trường.

Hiện tôm hùm chiếm khoảng 80% cơ cấu sản phẩm doanh nghiệp. Tại Sông Cầu, doanh nghiệp chiếm khoảng 30 - 40% thị phần tiêu thụ nội địa và là một trong những đơn vị tiên phong mở rộng đầu ra trong nước cho tôm hùm sau đại dịch. Tháng 7/2025, doanh nghiệp chuyển từ mô hình hộ kinh doanh lên công ty. Dù chi phí quản trị và tuân thủ tăng đáng kể, đây là bước đi cần thiết để đáp ứng yêu cầu của các đối tác lớn, nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp hóa hoạt động.

Theo anh Khải, Sông Cầu có nhiều lợi thế để phát triển ngành tôm hùm. Tuy vậy, muốn phát triển bền vững cần chuyển từ tư duy bán nguyên liệu sang xây dựng chuỗi giá trị, với sự đồng hành của chính quyền, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nuôi trong nghiên cứu giống, công nghệ bảo quản, chế biến sâu, đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu. Khi chuỗi liên kết từ nuôi trồng, thu mua, chế biến đến tiêu thụ được hình thành đồng bộ, tôm hùm Sông Cầu sẽ có đầu ra ổn định, gia tăng giá trị sản phẩm và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế biển của tỉnh Đắk Lắk.