BHXH Cần Thơ - An sinh vững bền, nền tảng cho nguồn nhân lực phát triển

Trao đổi với phóng viên, bà Nguyễn Thị Thanh Xuân – Giám đốc BHXH TP.Cần Thơ cho biết, đổi mới phương thức quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng diện bao phủ và lấy người dân, người lao động, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ sẽ là những trọng tâm của cơ quan BHXH thời gian tới.

BHXH TP.Cần Thơ đang có những giải pháp nào để mở rộng độ bao phủ, đặc biệt đưa chính sách đến gần hơn với người lao động khu vực phi chính thức và cộng đồng doanh nghiệp?

Trước hết, chúng tôi tập trung rà soát, phân tích và đối chiếu dữ liệu giữa cơ quan BHXH với cơ quan thuế, đăng ký kinh doanh và các cơ quan có liên quan để nhận diện doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người lao động thuộc diện tham gia nhưng chưa tham gia hoặc tham gia chưa đầy đủ. Trên cơ sở đó, chủ động tiếp cận, hướng dẫn, vận động và yêu cầu thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Đối với khu vực phi chính thức, ngành xác định tuyên truyền phải đi vào từng nhóm đối tượng cụ thể, giúp người dân hiểu BHXH tự nguyện không đơn thuần là một khoản đóng góp trước mắt mà là sự chuẩn bị cho cuộc sống an nhàn khi hết tuổi lao động, để có lương hưu, được chăm sóc sức khỏe thông qua BHYT và giảm sự phụ thuộc về kinh tế khi tuổi cao.

BHXH thành phố tiếp tục phát huy mạng lưới của các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, chính quyền cơ sở, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội để đưa chính sách đến gần người dân. Các hình thức truyền thông cũng phải thay đổi theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận; tăng cường truyền thông trên mạng xã hội và tư vấn, đối thoại trực tiếp tại cộng đồng. Riêng đối với cộng đồng doanh nghiệp, chúng tôi xác định doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thực hiện chính sách mà còn là đối tác quan trọng trong xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững.

Mục tiêu cuối cùng là từng bước hình thành một hệ sinh thái an sinh trong đó người dân dễ tiếp cận chính sách, doanh nghiệp thuận lợi thực hiện nghĩa vụ và cơ quan BHXH chủ động phục vụ, qua đó mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT bền vững.

Chậm đóng, nợ đóng BHXH tác động trực tiếp đến quyền lợi người lao động, đồng thời tạo áp lực cho doanh nghiệp. Bà nhìn nhận vấn đề này như thế nào? BHXH thành phố đang triển khai những giải pháp gì để vừa bảo vệ quyền lợi người lao động, vừa hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và ổn định sản xuất, kinh doanh?

Quan điểm của chúng tôi là quyền lợi chính đáng của người lao động phải được bảo vệ, đồng thời cần có giải pháp phù hợp.

Đối với doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan nhưng có tinh thần trách nhiệm và chủ động thực hiện nghĩa vụ, BHXH thành phố chủ động trao đổi, đối thoại, hướng dẫn tháo gỡ những vướng mắc thuộc thẩm quyền; thường xuyên thông tin về số tiền, thời gian chậm đóng để doanh nghiệp chủ động xây dựng phương án khắc phục theo đúng quy định. Song song đó, tăng cường quản lý, theo dõi dữ liệu đóng theo từng đơn vị, phân loại mức độ và thời gian chậm đóng để cảnh báo sớm, để tránh khoản chậm đóng kéo dài.

Đối với những trường hợp cố tình chậm đóng, trốn đóng, đóng không đầy đủ hoặc có dấu hiệu vi phạm, cơ quan BHXH sẽ tăng cường kiểm tra theo thẩm quyền và phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý nghiêm theo quy định. Mục tiêu là tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện đúng, đầy đủ các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN; qua đó bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người lao động, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển ổn định.

Cải cách hành chính và chuyển đổi số là đòn bẩy quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. BHXH thành phố đang khai thác dữ liệu dân cư, VNeID, VssID và các dịch vụ công trực tuyến như thế nào?

BHXH thành phố Cần Thơ xác định chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ mà phải thực sự tạo ra những thay đổi thiết thực trong chất lượng phục vụ.

Trên tinh thần đó, BHXH thành phố đã và đang triển khai đồng bộ việc chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu người tham gia; xác thực thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; khai thác hiệu quả các tiện ích của VNeID, ứng dụng VssID - BHXH số, giao dịch điện tử và dịch vụ công trực tuyến. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu góp phần giảm đáng kể yêu cầu người dân phải xuất trình giấy tờ hoặc kê khai lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu khi thực hiện thủ tục hành chính.

Một thay đổi rất rõ là phương thức giao dịch với cơ quan BHXH ngày càng dịch chuyển từ trực tiếp sang môi trường điện tử. Doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục về BHXH, BHYT, BHTN trực tuyến mà không phải cử cán bộ đến cơ quan BHXH, qua đó, giúp giảm chi phí đáng kể. Đối với người dân, việc sử dụng các tiện ích số trong tiếp cận các dịch vụ liên quan đến BHXH, BHYT tạo ra trải nghiệm thuận tiện hơn. Người tham gia có thể chủ động theo dõi quá trình đóng, thụ hưởng chính sách, tra cứu thông tin và sử dụng nhiều tiện ích ngay trên điện thoại thông minh. Đặc biệt, sử dụng căn cước công dân hoặc VNeID mức 2 trong khám, chữa bệnh BHYT đã giúp người dân thuận lợi hơn, đồng thời góp phần nâng cao tính chính xác của dữ liệu.

Thời gian tới, đâu sẽ là những ưu tiên lớn nhất của BHXH thành phố để chính sách BHXH, BHYT không chỉ dừng ở việc “quản lý và chi trả” mà thực sự trở thành một trụ cột bảo đảm an sinh, góp phần ổn định nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế - xã hội của Cần Thơ?

Ưu tiên lớn nhất của BHXH thành phố thời gian tới là tiếp tục mở rộng diện bao phủ theo hướng bền vững. Với khu vực có quan hệ lao động, phải bảo đảm người lao động thuộc diện bắt buộc được tham gia đầy đủ, đúng quy định. Với khu vực phi chính thức, cần tiếp tục mở rộng BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình, từng bước hình thành thói quen chủ động tham gia an sinh từ khi còn trong độ tuổi lao động.

Ưu tiên thứ hai là xây dựng mô hình quản trị dựa trên dữ liệu và công nghệ. Chúng tôi sẽ tiếp tục khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu, tăng khả năng dự báo và nhận diện các nhóm chưa tham gia, có nguy cơ chậm đóng hoặc phát sinh vướng mắc để chuyển từ “xử lý khi phát sinh” sang “phát hiện và hỗ trợ từ sớm”.

Thứ ba, tiếp tục đặt người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm của quá trình phục vụ. Điều đó đòi hỏi không chỉ cải cách thủ tục mà còn phải thay đổi cách tiếp cận. Viên chức BHXH phải hiểu nhu cầu của người dân, hiểu hoạt động của doanh nghiệp và chủ động tìm giải pháp trong khuôn khổ pháp luật. Mỗi thủ tục được đơn giản hóa, mỗi lần đi lại được cắt giảm, mỗi khó khăn của doanh nghiệp được giải đáp kịp thời đều góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của thành phố.

Thứ tư là tăng cường phối hợp liên ngành. Khi dữ liệu được chia sẻ, trách nhiệm được phân định rõ và các lực lượng cùng hướng tới một mục tiêu thì hiệu quả thực hiện chính sách sẽ cao hơn rất nhiều. Đặc biệt, với cộng đồng doanh nghiệp, BHXH thành phố mong muốn xây dựng quan hệ đồng hành, trách nhiệm và tuân thủ.

Và quan trọng hơn là xây dựng được niềm tin của người dân, người lao động và doanh nghiệp đối với chính sách BHXH, BHYT. Khi người dân, người lao động xem BHXH là điểm tựa cho tương lai, xem BHYT là điểm tựa khi cần chăm sóc sức khỏe và doanh nghiệp xem việc bảo đảm an sinh cho người lao động là một phần của chiến lược phát triển bền vững, khi đó chính sách mới thực sự phát huy đầy đủ vai trò trụ cột an sinh.

Trân trọng cảm ơn bà!