Bất chấp du lịch quốc tế chững lại: Outlet mall Nhật Bản vẫn "bùng nổ"

Trong bức tranh kinh tế Nhật Bản đầy biến động, một nghịch lý thú vị đang diễn ra. Làn sóng du lịch quốc tế từng được kỳ vọng sẽ kéo theo sự phục hồi của ngành bán lẻ lại đang có dấu hiệu bình ổn. Các trung tâm mua sắm giảm giá – outlet mall – vẫn không hề suy giảm đà phát triển. Trái lại, những tập đoàn bán lẻ lớn nhất Nhật Bản vẫn đang tiếp tục rót vốn mở rộng mô hình này.

Theo Nikkei Asia Business, dù lượng du khách quốc tế đến Nhật Bản sau đại dịch đã có những biến động nhất định, các nhà phát triển bất động sản thương mại lớn như Mitsui Fudosan hay Mitsubishi Estate vẫn không hề đình trệ kế hoạch xây mới và mở rộng các khu mua sắm giảm giá. Điều này cho thấy một xu hướng bán lẻ đang được tái định hình rõ nét.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự chuyển hướng chiến lược trong khai thác khách hàng. Thay vì phụ thuộc quá lớn vào dòng tiền từ du khách nước ngoài – vốn vốn dĩ bấp bênh – các chủ đầu tư outlet đã tập trung khai thác tệp khách hàng nội địa. Họ tái định vị outlet không chỉ đơn thuần là nơi mua sắm giá rẻ, mà còn là điểm đến giải trí cuối tuần cho các gia đình Nhật Bản.

Một yếu tố quan trọng khác đến từ áp lực lạm phát. Theo Bloomberg, lạm phát tại Nhật Bản hiện đang duy trì ở mức cao hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương (BOJ), khiến chi phí sinh hoạt tăng lên và thay đổi thói quen mua sắm. Người dân Nhật Bản trở nên nhạy cảm hơn với giá cả. Họ vẫn muốn sử dụng hàng hiệu chất lượng cao, nhưng cần cân bằng với ngân sách đang bị thắt chặt. Outlet mall – nơi cung cấp hàng chính hãng với mức giá chiết khấu – chính là giải pháp hoàn hảo để dung hòa giữa nhu cầu về chất lượng và khả năng chi trả.

Tuy nhiên, bức tranh này không chỉ có một màu sáng. Truyền thông quốc tế đưa ra những góc nhìn đa chiều. Về mặt tích cực, theo Reuters, đồng Yên yếu – vốn được ví như con dao hai lưỡi – lại đang giúp các outlet giải phóng hàng tồn kho của các thương hiệu quốc tế. Hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ với người dân nội địa trên thị trường thông thường, nhưng khi được bán tại outlet với mức chiết khấu sâu, chúng bỗng trở nên vừa túi tiền hơn bao giờ hết.

Ngược lại, Financial Times lại đặt ra câu hỏi hoài nghi về tính bền vững. Liệu việc phụ thuộc vào tiêu dùng nội địa có thực sự an toàn khi Nhật Bản đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học nghiêm trọng? Dân số già hóa và thu hẹp có thể khiến sức mua nội địa sụt giảm trong thập kỷ tới, và việc mở rộng ồ ạt các outlet ở vùng ven có nguy cơ dẫn đến tình trạng dư thừa nguồn cung – một bài toán đau đầu cho các nhà phát triển bất động sản bán lẻ.

Sự bứt phá của outlet mall Nhật Bản không chỉ là một câu chuyện bán lẻ đơn thuần. Đó là minh chứng rõ nét cho thấy một nền kinh tế trưởng thành có thể tự điều chỉnh và tìm ra động lực tăng trưởng mới, ngay cả khi các yếu tố bên ngoài như du lịch quốc tế không còn duy trì được sự bùng nổ.

Mô hình "bán lẻ kết hợp trải nghiệm" – hay còn gọi là retailtainment – với trọng tâm là giá cả phải chăng tại các khu vực ven đô của Nhật Bản đang trở thành một bài học quan trọng cho các nền kinh tế châu Á khác. Điển hình như Trung Quốc hay Hàn Quốc – những quốc gia cũng đang đối mặt với suy giảm niềm tin tiêu dùng và áp lực lạm phát – hoàn toàn có thể học hỏi chiến lược tái cấu trúc không gian bán lẻ này để kích cầu nội địa.

Theo dự báo của các chuyên gia kinh tế, trong ngắn hạn đến trung hạn (1-3 năm tới), các outlet mall tại Nhật Bản sẽ tiếp tục ghi nhận doanh thu khả quan. Để duy trì sức hút, các trung tâm này sẽ buộc phải gia tăng tỷ trọng các dịch vụ phi bán lẻ – như nhà hàng, khu vui chơi, không gian xanh, sự kiện văn hóa – lên mức 30-40% tổng diện tích.

Về dài hạn (5-10 năm), thử thách thực sự sẽ đến từ sự suy giảm dân số. Để tồn tại, các hệ thống outlet này buộc phải tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Có thể sẽ xảy ra một cuộc hợp nhất giữa các hệ thống để tránh cạnh tranh nội bộ khốc liệt, khi chiếc bánh dân số ngày càng nhỏ đi.