Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới

Nhân Ngày Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (10/11), Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam ra mắt “Bộ tiêu chí Văn hóa Kinh doanh Việt Nam 2025” – dấu mốc mới trên hành trình xây dựng bản sắc và năng lực cạnh tranh quốc gia bằng sức mạnh văn hóa. Trong bối cảnh nhiều nghị quyết chiến lược được ban hành, định hình tầm nhìn phát triển đất nước, văn hóa kinh doanh được khẳng định là trụ cột phát triển bền vững.

Nhân dịp này, phóng viên Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp Thu Huyền có cuộc trao đổi với ông Hồ Anh Tuấn – Trưởng Ban Tổ chức Cuộc vận động “Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam”, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về vai trò của văn hóa trong quản trị và con đường để doanh nghiệp Việt phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam Hồ Anh Tuấn

Thưa ông, Ngày Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 10/11 năm nay diễn ra trong bối cảnh nhiều Nghị quyết chiến lược được ban hành. Ông nhìn nhận ý nghĩa của sự kiện năm nay như thế nào?

Ngày Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 10/11/2025 diễn ra trong bối cảnh có ý nghĩa đặc biệt, khi Bộ Chính trị vừa ban hành một bộ nghị quyết chiến lược, định hình tầm nhìn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Cụ thể, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân; và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Tập hợp những nghị quyết này tạo nên một khung chính sách xuyên suốt, kết nối từ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, hoàn thiện pháp luật cho đến phát triển nguồn nhân lực. Tất cả cùng hướng đến mục tiêu xây dựng một Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội văn minh và bền vững.

Trong bối cảnh đó, văn hóa doanh nghiệp không chỉ còn là yếu tố nội bộ của từng tổ chức, mà trở thành một trụ cột chiến lược của năng lực cạnh tranh quốc gia – nơi định hình chuẩn mực ứng xử, nuôi dưỡng đạo đức kinh doanh, khơi dậy tinh thần tự cường và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Thông điệp của Ngày Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam năm nay vì thế càng được khẳng định mạnh mẽ: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – một trụ cột để phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.”

Hội thảo ghi nhận sự tham gia của Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, nhà sử học Dương Trung Quốc, Chủ tịch Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội (HUTC) Trương Quốc Hùng, cùng đại diện nhiều doanh nghiệp lữ hành.

Bộ tiêu chí Văn hóa Kinh doanh Việt Nam 2025 vừa được Hiệp hội công bố là một bước tiến mới. Ông có thể chia sẻ những điểm đổi mới nổi bật của bộ tiêu chí này và cách chúng được cụ thể hóa trong đời sống doanh nghiệp?

Bộ tiêu chí Văn hóa Kinh doanh Việt Nam là bộ chuẩn mực đầu tiên về văn hóa kinh doanh cấp quốc gia, được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xây dựng và ban hành từ năm 2021, trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Sau bốn năm triển khai, qua ba lần rà soát và cập nhật, đến năm 2025, Bộ tiêu chí đã được hoàn thiện lần thứ ba – đánh dấu bước trưởng thành cả về triết lý lẫn phương pháp tiếp cận.

Nếu như phiên bản 2021 đặt nền tảng ở cấp độ “tuân thủ” – coi văn hóa như một yêu cầu phải có, thì phiên bản 2025 đã vươn lên cấp độ “dẫn dắt”, biến văn hóa thành sức mạnh quản trị, năng lực cạnh tranh và bản sắc doanh nghiệp.

Phiên bản mới có bốn điểm đổi mới nổi bật. Thứ nhất, cấu trúc được tinh gọn từ 33 xuống còn 25 tiêu chí, đồng thời bổ sung nhóm “Văn hóa kinh doanh mang bản sắc dân tộc” để khẳng định giá trị Việt. Thứ hai, hệ thống đánh giá được phân tầng rõ ràng theo ba cấp độ: Cơ bản – Tiến bộ – Dẫn dắt. Thứ ba, bổ sung điều kiện tiên quyết loại trừ các hành vi vi phạm về thương mại, đạo đức, môi trường và quyền lợi người lao động. Và cuối cùng, Bộ tiêu chí được cập nhật theo chuẩn quốc tế về ESG và SDG, nhưng vẫn giữ vững năm trụ cột giá trị cốt lõi: Đạo đức – Trách nhiệm – Sáng tạo – Hội nhập – Bền vững.

Điều quan trọng là, Bộ tiêu chí 2025 không phải để trưng bày, mà để vận hành – để doanh nghiệp quản trị bằng văn hóa, soi chiếu chính mình, xây dựng niềm tin xã hội và khẳng định bản lĩnh Việt trên con đường phát triển bền vững.

Lễ ký kết ghi nhận cam kết đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp du lịch trực thuộc CLB Lữ hành UNESCO Hà Nội trong việc triển khai và thực hiện Bộ tiêu chí Văn hóa Kinh doanh Việt Nam 2025

Ngành du lịch được chọn là lĩnh vực tiên phong triển khai mô hình “Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa Kinh doanh Việt Nam”. Theo ông, đâu là giá trị cốt lõi của văn hóa kinh doanh trong du lịch và kỳ vọng lan tỏa mô hình này ra sao?

Để xây dựng mô hình mẫu cho doanh nghiệp du lịch, cần xác định rõ những giá trị văn hóa cốt lõi, đặc thù trong kỷ nguyên phát triển bền vững. Năm giá trị cốt lõi gồm: hiếu khách, trung thực và minh bạch, bảo tồn bản sắc, trách nhiệm môi trường và sáng tạo dịch vụ. Trên nền tảng ấy, mô hình tiên phong hướng tới “Đề cao quản trị bằng văn hóa” – tức biến giá trị thành chính sách, quy trình và chỉ tiêu quản trị. Khi doanh nghiệp du lịch đi trước, tạo ra các hạt nhân văn hóa lan tỏa, khách hàng sẽ nhận diện, nhà đầu tư tin tưởng và các ngành khác học hỏi – hình thành phong trào quốc gia về chuẩn mực văn hóa trong kinh doanh.

Nhân dịp Ngày Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 10/11, ông muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp nói chung và thế hệ doanh nhân trẻ nói riêng để cùng xây dựng nền văn hóa kinh doanh Việt Nam tiên tiến, đậm bản sắc dân tộc?

Thông điệp tôi muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp rất ngắn gọn nhưng kiên định: “Quản trị bằng văn hóa.”
Đó không chỉ là khẩu hiệu, mà là con đường bền vững để doanh nghiệp xây dựng niềm tin, giữ được nhân tâm, chinh phục khách hàng và khẳng định vị thế trong cạnh tranh toàn cầu.

Với thế hệ doanh nhân trẻ, tôi mong các bạn hãy coi văn hóa doanh nghiệp là loại tài sản vô hình quý giá nhất – vừa là nền tảng của bản lĩnh, vừa là sức mạnh nội sinh để đi xa. Khi biết nuôi dưỡng và chuyển hóa văn hóa thành chiến lược phát triển, mỗi doanh nghiệp sẽ không chỉ thành công cho riêng mình, mà còn góp phần làm rạng danh thương hiệu Việt, xây dựng một nền văn hóa kinh doanh Việt Nam tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc.

Ông Trần Trung Hiếu – Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội: Bộ tiêu chí mới là ‘chìa khóa’ để nâng tầm Du lịch Thủ đô Tôi đánh giá rất cao tính chuyên nghiệp và thực tiễn của Bộ tiêu chí này. Hiện tại, ngành Du lịch Hà Nội có hơn 2.500 doanh nghiệp lữ hành cùng với nhiều khu, điểm du lịch quan trọng. Trong thời gian tới, Sở Du lịch Hà Nội cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội để lan tỏa và vận động 100% doanh nghiệp đăng ký áp dụng Bộ tiêu chí. Đây là nỗ lực then chốt nhằm tôn vinh và quảng bá hiệu quả hình ảnh du lịch của Thủ đô.

Chủ tịch Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội (HUTC) Trương Quốc Hùng: Du lịch – Sứ giả kết nối văn hóa và lan tỏa giá trị kinh doanh Việt Du lịch không chỉ là một ngành kinh tế tổng hợp mà còn là sứ giả kết nối các nền văn hóa. Những người làm du lịch chính là những người tiên phong kiến tạo một nền văn hóa kinh doanh mang đậm bản sắc Việt – trung thực, tín nghĩa, nhân văn và bền vững. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp không chỉ là yêu cầu tất yếu trong tiến trình hội nhập mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực, như tăng cường sức mạnh nội bộ, nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững và chuẩn hóa hoạt động quản trị. “Bộ tiêu chí Văn hóa Kinh doanh Việt Nam 2025” không chỉ là một bộ quy tắc, mà là la bàn định hướng cho sự phát triển bền vững, là tấm hộ chiếu nâng tầm thương hiệu doanh nghiệp Việt, và là trái tim giúp kiến tạo cộng đồng doanh nghiệp du lịch có trách nhiệm và đáng tin cậy. Hãy biến những tiêu chí trên giấy thành hành động cụ thể, thành văn hóa ứng xử mỗi ngày trong doanh nghiệp. Hãy để mỗi công ty lữ hành, mỗi khách sạn, mỗi hướng dẫn viên trở thành đại sứ văn hóa – không chỉ quảng bá vẻ đẹp Việt Nam mà còn lan tỏa những giá trị kinh doanh tốt đẹp nhất.

Nguyễn Thu Huệ – Phó Viện trưởng Viện Văn hóa Kinh doanh, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nhân Việt Nam: Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa Kinh doanh Việt Nam – Danh hiệu khẳng định uy tín và bản sắc Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa Kinh doanh Việt Nam là danh hiệu cao quý, ghi nhận những tổ chức đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về văn hóa kinh doanh. Bộ tiêu chí này được xây dựng không chỉ nhằm định hướng chuẩn mực cho hoạt động sản xuất – kinh doanh, mà còn để lan tỏa các giá trị đạo đức và bản sắc dân tộc trong cộng đồng doanh nghiệp. Bộ tiêu chí gồm hai phần: nhóm tiêu chí bắt buộc và nhóm tiêu chí cụ thể, phản ánh những giá trị cốt lõi của văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ hội nhập. Đây là thước đo quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, khẳng định vị thế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời góp phần hình thành cộng đồng doanh nghiệp có trách nhiệm và mang đậm bản sắc Việt Nam. Đặc biệt, nhóm tiêu chí về lãnh đạo giữ vai trò then chốt, bởi văn hóa doanh nghiệp luôn phản ánh rõ nét phong cách và tầm nhìn của người đứng đầu. Chỉ khi mỗi cá nhân trong tổ chức hành xử nhất quán, những giá trị văn hóa đó mới thực sự bền vững và lan tỏa.

Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Hà Nội (Hanoitourist) Nguyễn Thị Vân: Văn hóa doanh nghiệp – Linh hồn của thương hiệu và sức mạnh của sự đồng hành Văn hóa doanh nghiệp là yếu tố cốt lõi trong mọi hoạt động của Hanoitourist. Việc áp dụng Bộ tiêu chí Văn hóa Kinh doanh Việt Nam là cơ hội để chúng tôi nhìn lại, phấn đấu và cống hiến, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Với vai trò là doanh nghiệp nhà nước, Hanoitourist xác định phải tiên phong trong thực hành văn hóa kinh doanh, luôn duy trì nguyên tắc công bằng, minh bạch và tôn trọng đối tác. Sứ mệnh của chúng ta là gìn giữ hình ảnh Việt Nam thông qua hành động thực tế – bắt đầu từ những việc nhỏ nhất của mỗi cán bộ, nhân viên. Văn hóa doanh nghiệp không chỉ là lý thuyết; nó phải được thể hiện qua hành vi hàng ngày, đặc biệt trong cách ứng xử với khách hàng, đồng nghiệp và xã hội. Khi mỗi người lao động ý thức được rằng khách hàng chính là hình ảnh của quốc gia, đó là lúc văn hóa thực sự được lan tỏa. Hiện Hanoitourist hoạt động đa lĩnh vực (du lịch, khách sạn, giải trí, thương mại,…) nhưng luôn kiên định với ba giá trị cốt lõi: trách nhiệm với quốc gia, chăm lo người lao động và đặt khách hàng ở vị trí trung tâm. Người lãnh đạo phải làm gương, bởi văn hóa không thể được rao giảng mà phải được “sống” mỗi ngày. Mỗi người làm du lịch là một đại sứ của quốc gia. Khi mang trong mình lòng tự hào dân tộc và tinh thần trách nhiệm, hình ảnh Việt Nam chắc chắn sẽ ngày càng đẹp hơn trong mắt bạn bè quốc tế.

Thu Huyền