Kinh tế địa phương

Kinh tế địa phương

Hà Nội huy động sức mạnh toàn dân xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh

Lê Hiền • 20/11/2026 11:14

Chương trình phối hợp giữa Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, UBND thành phố Hà Nội và Bộ Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2026- 2030 hướng tới phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội trong bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống xanh, văn minh, hiện đại.

Lễ ký kết
Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký kết Chương trình phối hợp "Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030"

Ngày 19/11/2026, tại trụ sở UBND thành phố Hà Nội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, UBND thành phố Hà Nội và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp “Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030”. Đây là bước triển khai quan trọng nhằm tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, huy động sức mạnh cộng đồng trong giải quyết những vấn đề môi trường đô thị, hướng tới mục tiêu phát triển Thủ đô bền vững.

Phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong bảo vệ môi trường

Những năm qua, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn Hà Nội đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, trước tốc độ đô thị hóa và yêu cầu phát triển ngày càng cao, Thủ đô vẫn đang đối mặt với không ít thách thức như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, những hạn chế trong thu gom, phân loại và xử lý chất thải. Tình trạng mất vệ sinh môi trường tại một số khu dân cư, chợ và khu vực công cộng cũng tiếp tục đặt ra yêu cầu phải có những giải pháp đồng bộ, lâu dài.

Trong bối cảnh đó, việc ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030 có ý nghĩa thiết thực, tạo cơ chế kết nối giữa công tác quản lý nhà nước, hoạt động vận động quần chúng và hướng dẫn chuyên môn về môi trường. Chương trình đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết số 394/NQ-CP ngày 03/12/2025 của Chính phủ và Đề án số 01/ĐA-MTTW-BTT ngày 25/5/2026 của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về phát động phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”, phù hợp với đặc thù của Thủ đô.

Điểm nhấn của chương trình là chuyển mạnh từ tuyên truyền nâng cao nhận thức sang vận động người dân hình thành thói quen và hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày. Theo đó, các nội dung phối hợp tập trung vào vận động phân loại chất thải tại nguồn; giảm sử dụng túi ni-lông khó phân hủy và sản phẩm nhựa dùng một lần; không xả rác, nước thải chưa xử lý, không đốt rác, rơm rạ; sử dụng tiết kiệm nước, năng lượng và thực phẩm.

Đáng chú ý, công tác tuyên truyền sẽ được đổi mới theo hướng đa dạng, linh hoạt, tận dụng các nền tảng truyền thông hiện đại. Bên cạnh báo chí, hệ thống truyền thanh cơ sở, các nền tảng số và mạng xã hội, chương trình còn chú trọng hoạt động sinh hoạt cộng đồng, đối thoại, tập huấn, cuộc thi và trải nghiệm thực tế về bảo vệ môi trường.

Cách tiếp cận này góp phần đưa các chủ trương bảo vệ môi trường đến gần hơn với từng hộ gia đình, khu dân cư, trường học, cơ sở kinh doanh và doanh nghiệp. Qua đó, bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà trở thành ý thức tự giác và hành động thường xuyên của toàn xã hội.

Ba mô hình trọng tâm tạo chuyển biến từ cơ sở

Để các mục tiêu phối hợp được cụ thể hóa bằng kết quả thực tiễn, chương trình xác định xây dựng, duy trì và nhân rộng ba mô hình bảo vệ môi trường trọng tâm, tập trung vào những lĩnh vực gắn bó trực tiếp với đời sống đô thị.

CT Hà Nội
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại Lễ ký kết

Trước hết, mô hình “Bữa ăn xanh - trường học xanh” hướng tới xây dựng môi trường học đường thân thiện, tiết kiệm và giảm thiểu chất thải. Các nhà trường, học sinh và gia đình được vận động thực hành tiết kiệm thực phẩm, hạn chế lãng phí, giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, thực hiện phân loại chất thải tại nguồn và tiết kiệm nước.

Mô hình không chỉ góp phần cải thiện vệ sinh môi trường trong trường học mà còn hướng tới hình thành nhận thức, hành vi tiêu dùng bền vững cho thế hệ trẻ. Thông qua học sinh, những thói quen tích cực có thể tiếp tục được lan tỏa tới gia đình và cộng đồng.

Đối với lĩnh vực kinh doanh dịch vụ ăn uống, mô hình “Nhà hàng không khói, thực phẩm đường phố văn minh” đặt trọng tâm vào giảm ô nhiễm không khí từ hoạt động chế biến thực phẩm tại nhà hàng, bếp ăn tập thể và các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố.

Các cơ sở được vận động lắp đặt thiết bị thu gom, xử lý khói, mùi, dầu mỡ; thực hiện vệ sinh định kỳ hệ thống hút, lọc khí; đồng thời phân loại, thu gom và chuyển giao chất thải theo quy định. Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý khi gắn yêu cầu bảo vệ môi trường với hoạt động kinh doanh dịch vụ, góp phần nâng cao chất lượng không gian đô thị và ý thức trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh.

Trong khi đó, mô hình “Hồ, ao, sông, kênh, mương xanh - sạch - đẹp” tập trung huy động cộng đồng tham gia tổng vệ sinh môi trường định kỳ, thu gom rác thải, giữ gìn cảnh quan và ngăn chặn tình trạng xả rác, chất thải, nước thải chưa xử lý xuống nguồn nước. Người dân cũng được khuyến khích chủ động phát hiện, phản ánh các điểm ô nhiễm để cơ quan chức năng kịp thời xử lý.

Việc lựa chọn địa bàn, tổ chức thí điểm, đánh giá và nhân rộng các mô hình sẽ căn cứ vào điều kiện thực tiễn và nguồn lực được giao, bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức.

Ba mô hình trên cho thấy chương trình không chỉ tập trung xử lý những vấn đề môi trường trước mắt mà còn hướng tới thay đổi phương thức sinh hoạt, sản xuất và kinh doanh theo hướng thân thiện hơn với môi trường. Đặc biệt, việc đưa các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống vào phạm vi vận động thể hiện sự quan tâm đến trách nhiệm môi trường của khu vực kinh tế tư nhân trong quá trình xây dựng đô thị văn minh.

Tăng cường giám sát cộng đồng, nâng cao hiệu quả phối hợp

Một nội dung quan trọng khác của chương trình là phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, các tổ chức thành viên và Nhân dân trong phát hiện, phản ánh các hành vi gây ô nhiễm môi trường.

Theo đó, các bên sẽ phối hợp tiếp nhận, phân loại và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý những phản ánh liên quan đến tình trạng xả thải, đổ rác, đốt rác, đốt rơm rạ và các nguồn phát sinh bụi, khí thải, mùi gây ô nhiễm. Đồng thời, việc theo dõi và phản hồi kết quả giải quyết kiến nghị của người dân cũng được chú trọng, góp phần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chức năng.

Để bảo đảm chương trình được triển khai đồng bộ, trách nhiệm của từng bên được xác định cụ thể. Trong đó, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội chủ trì công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân, phối hợp xây dựng và nhân rộng các mô hình, phát huy vai trò giám sát của cộng đồng.

UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương triển khai nhiệm vụ thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước; tăng cường quản lý vệ sinh môi trường, nhất là trong hoạt động kinh doanh ẩm thực đường phố; tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo quy định.

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đảm nhiệm vai trò hướng dẫn chuyên môn, cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu môi trường; phối hợp tập huấn, tuyên truyền, hỗ trợ kỹ thuật, chuyên gia và đánh giá, nhân rộng các mô hình, sáng kiến hiệu quả.

Các bên sẽ chủ động triển khai nhiệm vụ theo chức năng, thẩm quyền và nguồn lực được giao; ưu tiên lồng ghép với những chương trình, kế hoạch hiện có; định kỳ trao đổi thông tin, phối hợp đánh giá, sơ kết và tổng kết chương trình.

Việc ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030 thể hiện quyết tâm của các cơ quan trong việc huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân tham gia bảo vệ môi trường. Với phương châm lấy người dân làm chủ thể, cộng đồng dân cư làm nền tảng, chương trình hướng tới xây dựng những hành động thiết thực, thường xuyên và bền vững. Trong tiến trình phát triển Thủ đô theo hướng văn minh, hiện đại, chất lượng môi trường sống ngày càng trở thành một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng phát triển. Vì vậy, xây dựng Hà Nội xanh - sạch - đẹp không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý mà cần sự chung tay của từng người dân, gia đình, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp. Đây cũng là nền tảng để hình thành nếp sống xanh, thúc đẩy tiêu dùng bền vững và xây dựng một đô thị phát triển hài hòa với môi trường.

“Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp & Môi trường Hà Nội”

Lê Hiền