Tiêu điểm
An ninh mạng và bài toán bảo đảm vận hành liên tục của hạ tầng năng lượng
Khi hệ thống năng lượng ngày càng phụ thuộc vào công nghệ số, nguy cơ tấn công mạng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vận hành và tính liên tục của nguồn cung. Bảo vệ hạ tầng trọng yếu, chủ động quản trị rủi ro và tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp năng lượng với cộng đồng an ninh mạng trở thành yêu cầu quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh.
Tại hội thảo “An ninh năng lượng cho chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”, diễn ra ngày 23/10/2026 tại Hà Nội, đại diện Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ hạ tầng năng lượng trước các nguy cơ trên không gian mạng, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng công nghệ.
Phát biểu tại hội thảo, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), cho biết hạ tầng năng lượng là một trong những hạ tầng đặc biệt quan trọng, có thể trở thành mục tiêu trong các cuộc xung đột. Nếu hệ thống năng lượng bị tê liệt, nhiều lĩnh vực khác cũng có thể chịu tác động, từ thông tin liên lạc đến điều khiển, giám sát và vận hành.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, nguy cơ tấn công mạng vào hạ tầng trọng yếu không còn là vấn đề lý thuyết mà đã hiện hữu. Do đó, các đơn vị vận hành cần chủ động nhận diện rủi ro, xác định những hệ thống cần ưu tiên bảo vệ, đồng thời nâng cao năng lực giám sát, ứng phó và khôi phục sau sự cố. Việc phối hợp với cơ quan chức năng và các đơn vị chuyên môn cũng cần được tăng cường để nâng cao hiệu quả phòng ngừa, xử lý các nguy cơ an ninh mạng.
Một yêu cầu đáng chú ý là bảo vệ hệ thống công nghệ thông tin (IT), công nghệ vận hành công nghiệp (OT) và dữ liệu vận hành theo đặc thù của từng hệ thống. Các yêu cầu về an ninh, an toàn cần được tính đến từ khâu đầu tư, thiết kế đến tổ chức vận hành, thay vì chỉ tập trung xử lý khi sự cố xảy ra. Đây là cách tiếp cận giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước rủi ro, hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động của hạ tầng năng lượng.
Bên cạnh yêu cầu bảo vệ kỹ thuật, việc tăng cường phối hợp giữa các bên cũng được ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký, Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh. Theo ông, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang làm thay đổi phương thức quản lý, vận hành của nhiều ngành kinh tế. Với mối liên hệ chặt chẽ giữa năng lượng và các lĩnh vực khác, quá trình này đòi hỏi sự phối hợp hiệu quả hơn giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các đơn vị công nghệ.

Ông Vũ Duy Hiền cho rằng mỗi bên có thế mạnh riêng: doanh nghiệp năng lượng am hiểu hoạt động sản xuất, kinh doanh và vận hành; các đơn vị công nghệ có năng lực nghiên cứu, phát triển giải pháp; còn cơ quan quản lý và tổ chức chuyên môn giữ vai trò định hướng, hỗ trợ hợp tác. Việc kết nối những nguồn lực này cần hướng tới giải quyết các bài toán cụ thể, giúp đơn vị công nghệ tiếp cận nhu cầu thực tế và giúp doanh nghiệp tìm được giải pháp phù hợp.
Theo đại diện Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, truyền thông chuyên ngành cũng có vai trò tạo diễn đàn trao đổi, giúp các bên nhận diện lĩnh vực cần ưu tiên, tìm kiếm đối tác và duy trì hợp tác sau sự kiện. Hiệu quả của một hội thảo không chỉ được thể hiện qua nội dung tham luận mà còn ở khả năng hình thành những mối liên hệ có thể phát triển thành hoạt động thực tế.
Ngoài vấn đề an ninh mạng, hội thảo còn đề cập đến đa dạng hóa nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tối ưu hóa sử dụng năng lượng và quản trị phát thải. Đây là những nội dung liên quan trực tiếp đến yêu cầu nâng cao khả năng thích ứng của hệ thống năng lượng trước những biến động về nguồn cung và quá trình chuyển đổi công nghệ.
Trong tiến trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, bảo đảm an ninh năng lượng không chỉ đòi hỏi phát triển nguồn cung và hạ tầng mà còn cần năng lực bảo vệ hệ thống, quản trị rủi ro và phối hợp xử lý sự cố. Sự gắn kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng và cộng đồng an ninh mạng sẽ góp phần đưa các giải pháp công nghệ vào thực tiễn, bảo vệ hạ tầng trọng yếu và duy trì hoạt động liên tục của hệ thống năng lượng.